Habermetrik
← Ana Sayfa
18 Kasım 2026 21:10 · Güncelleme 21:12
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Xi ve Putin’den Trump’a kuşatma

Xi ve Putin’den Trump’a kuşatma
Görsel kaynağı: aydinlik.com.tr
⏱️ 5 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Tarihi üçlü zirve bugün
  • Çin ve Rusya liderleri açılış gününde verdikleri mesajlarla Shenzhen’in neden Yalta olmadığını netleştirmekle kalmadı, Washington politikalarını da hedef aldı

Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Forumu (APEC) Liderler Toplantısı dün başladı. APEC kapsamındaki en dikkat çekici etkinlik bugün Çin, Rusya ve ABD liderlerinin aynı masaya oturmasıyla yaşanacak.

Forumun ilk günü iş dünyasına yönelik toplantılarla başladı. Xi, açılış konuşmasını yaptıktan sonra Rus mevkidaşı Vladimir Putin ile bir araya geldi. İki lider bugünkü üçlü zirve öncesinde Washington yönetimine açık mesajlar verdi.‘SERBEST TİCARET VE YATIRIM’ ÇAĞRISIXi Jinping açılış konuşmasında şu vurguları yaptı:- Asya-Pasifik ülkeleri bölgenin ortak refahı için daha fazla güvenle hareket etmeli ve diyalog kurmalı.

Bunun ön koşulu barış ve istikrarın korunması ile İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası düzene sıkı sıkıya bağlı kalınmasıdır.- Bölgenin büyüme ivmesini koruması için bilim ve teknoloji alanında ortaklıklar geliştirilmeli, dijital ekonomi ve yapay zekâ işbirliği derinleştirilmeli, yeşil ve düşük karbonlu dönüşüm hızlandırılmalı.- Ticaret ve yatırım engelleri kaldırılmalı. Açık bir Asya-Pasifik ekonomisi geliştirilerek kapsayıcı, dengeli kalkınmayla verimlilik ve adalet arasında uyum sağlanmalı.- Küresel sanayi ve tedarik zincirlerinin istikrarlı ve kesintisiz işlemesi için Asya-Pasifik Serbest Ticaret Bölgesi oluşturulmasına yönelik süreç ilerletilmeli.- Çin, uluslararası iş çevrelerine büyük ve açık pazarını, geniş kalkınma olanaklarını ve karşılıklı ilerlemeyi teşvik eden bir işbirliği ortamını sunacak.

Ayrıca dünya genelindeki körfez bölgeleri arasında ekonomik işbirliğini geliştirmek amacıyla Dünya Körfez Bölgeleri Ekonomik İşbirliği Birliği kurulmasını destekliyoruz.‘YAPTIRIMLAR İŞLEVİNİ KAYBEDİYOR’Putin ise APEC İş Zirvesi’nde yaptığı konuşmada şu mesajları verdi:- Asya-Pasifik bölgesi küresel ekonominin, sanayinin ve teknolojinin merkezi haline geldi. Asya ülkeleri, dünyanın fabrikası olmaktan çıkıp inovasyonun itici gücü haline gelerek dev bir sıçramaya imza attı.

Dün gazetemizin yayına hazırlandığı saatlerde Trump da Shenzhen’e vardı, 17 Kasım.- Eski hegemon güçler yeni fırsatlara uyum sağlamak yerine ilerleme kaydeden ülkelerin gelişimini engellemeye çalışıyor. Rusya yaptırımların yarattığı zorluğun üstesinden başarıyla geldi.

Ekonomik egemenliğin ve fiilî baskının geleneksel araçları büyük ölçüde işlevini yitirdi ve caydırıcı güçlerinin çoğunu kaybetti.- AB ülkelerinde yaşam standartları avro bölgesi için utanç verici bir şekilde geriliyor.- Rusya, Asya-Pasifik ortaklarıyla teknolojilerini paylaşmaya ve onların teknolojik egemenliklerini güçlendirmeye yardımcı olmaya hazır.- Ülkeler ancak egemenliklerini güvence altına alarak uluslararası arenada kimliklerini ve bağımsızlıklarını koruyabilirler.‘İLİŞKİLERİMİZ SARSILMAZ BİR DAĞ GİBİ’Dünkü programda en yakından takip edilen buluşma ise Xi-Putin görüşmesiydi. İki ülke arasındaki ilişkilerin gücüne dikkat çeken Çin lideri şunları söyledi:“Sizin ve benim kararlı liderliğimiz altında Çin-Rusya ilişkileri, dünyadaki her türlü zorluğa rağmen sarsılmaz bir dağ gibi sağlam kaldı ve kalmaya devam ediyor.

Geniş perspektiflere sahip olan ilişkilerimiz, dünya konjonktüründeki geçici değişimlerden etkilenmiyor. Çalkantılı ve karmaşık bir dünyaya daha fazla istikrar ve öngörülebilirlik getiriyor.”TRUMP GÖRÜŞMESİ ÖNCESİ İPUÇLARIHer iki liderin de açılış konuşmalarında “serbest ve açık ticarete” yapılan vurguların yanı sıra “ekonomik baskıların fiilen işlevini yitirdiğini” söylemesi, Trump ile yapılacak görüşme hakkında ipucu da verdi.

Bu ifadeler, Trump döneminde gümrük vergilerini artıran, yaptırım kozunu oynamayı sürdüren ve daha sert bir dış politika benimseyen ABD’nin yürüttüğü politikanın tam tersi bir tutuma işaret ediyor. Ayrıca Xi ve Putin’in vurguları hegemonyanın reddine dayanırken Pekin ile Moskova, üçlü zirveyi 1945 Yalta Konferansı’na benzetenleri sert sözlerle eleştirdi.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Shenzhen-Yalta karşılaştırmasını “gerçeklikle ilgisi olmayan siyasi değerlendirme” şeklinde nitelendirdi. Rusya ve Çin’in çok kutuplu dünya düzenini desteklediğini hatırlatan Peskov, iki ülkenin başka devletlerin geleceğine karar verilmesine karşı çıktığını vurguladı.

South China Morning Post (SCMP)’a konuşan Çinli diplomatik kaynaklar da Yalta benzetmesine karşı çıkarak Pekin’in dış politikasının temeli olan “eşit ve düzenli çok kutuplu dünya” vizyonuna dikkat çekti: “Biz başka devletlerin kaderini iki-üç ülke olarak kapalı kapılar ardında belirlemeye karşıyız.”Çin, Japonya’ya karşı elde ettiği zafere rağmen orijinal Yalta Konferansı’na davet edilmemişti. SCMP’ye göre Pekin, kendi olmadığı bir masada büyük güçlerin dünyayı paylaşmış olmasını tarihsel bir adaletsizlik olarak görüyor ve Shenzhen zirvesinin “bölüşümcü” ruhla anılmasını istemiyor.

Xi-Putin-Trump görüşmesinde ayrıca ABD’nin üçlü nükleer silah anlaşması dayatması, Batı Asya’daki durum, İran ve Ukrayna savaşları, çip ihracatı kısıtlamaları ile yapay zekâ alanındaki rekabet gibi konular da masaya gelecek. GERİLİME RAĞMEN ABD’Lİ PATRONLAR ÇİN’DEXi’nin açılış konuşmasındaki serbest ticaret vurgularına karşılık ABD Ticaret Bakanlığının tam da Trump Asya yolculuğuna çıkarken Çin’in gelişmiş yapay zekâ çiplerine erişimini kısıtlayan yeni bir adım atması, Washington ile Pekin arasındaki kırılgan ticaret ateşkesini daha da karmaşık hale getirdi.

Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın çip sızıntısı tartışmalarının ardından geçen hafta görevinden ayrılmasıyla tırmanan gerilimde Washington, Çinli şirketlerin üçüncü ülkelerdeki veri merkezleri üzerinden uzaktan bulut erişimiyle gelişmiş çipleri kiralamasını da yasakladı. Çin Dışişleri Bakanlığı ise bu adımı “ekonomik zorbalık” olarak niteleyerek misilleme uyarısında bulundu.

Pekin’in bu konudaki en büyük kozu teknoloji ve savunma sanayisinin vazgeçilmezi olan nadir toprak elementlerinin ihracatını durdurmak. Ancak Beyaz Saray’ın kısıtlamalarına ve zirveye resmi bir ticaret heyeti göndermemesine rağmen Amerikan iş dünyası dünyanın en büyük pazarlarından Çin’den kopamıyor.

Shenzhen’deki APEC CEO Zirvesi’ne katılan yabancı yöneticilerin yaklaşık yüzde 20’sini ABD’li şirketler oluşturdu. Trump ile birlikte Çin’e gelen Tesla ve SpaceX’in patronu Elon Musk’ın yanı sıra Boeing, Google, Visa, Mastercard, FedEx, UPS, PwC ve Deloitte gibi devlerin üst düzey yöneticileri Çinli teknoloji şirketleriyle temas kurmak üzere Shenzhen’e çıkarma yaptı.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: aydinlik.com.tr
Haber metni ve görseller aydinlik.com.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Siyaset
Yayın: 18 Kasım 2026 21:10 · Kaynak: aydinlik.com.tr
Kaynağı Oku ↗