Jared Kushner’ın Avrupa güvenlik planı Brüksel’de kuşkuyla karşılandı

Jared Kushner’ın Rusya ile yeni Avrupa güvenlik düzeni önerisi Brüksel’de kuşkuyla karşılandı; diplomatlar NATO ve AB mimarisinin korunmasını istedi.

· 2 dk 2 Jared Kushner’ın Avrupa güvenlik planı Brüksel’de kuşkuyla karşılandı John Bolton: Ara seçimler Trump'ın GOP hâkimiyetinin sonunun başlangıcı Brüksel'de Avrupa güvenlik mimarisine ilişkin yeni bir tartışma başladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve temsilcisi Jared Kushner'ın Rusya ile birlikte geliştirmeyi önerdiği yeni Avrupa güvenlik düzeni, Avrupa başkentlerinde kuşkuyla karşılandı.

Avrupalı diplomatlar, önerinin kıtayı süreçten dışlama ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i güçlendirme riski taşıdığını savunuyor. AB Dış Politika Temsilcisi Kaja Kallas, “Zaten NATO ve AB'nin kendi rolleriyle bir Avrupa güvenlik mimarisi var.

Ukrayna bu mimariye entegre edilmeli. Sorun Rusya'nın bunu taşıyan anlaşmaları sürekli çiğnemesi... Putin'in Avrupa güvenliği üzerinde veto hakkı yok” dedi.

Öneri, Trump yönetiminin Rusya ile yeniden yakınlaşma çabasının ve Ukrayna'ya yönelik baskılarının arttığı bir dönemde geldi. Amaç, Moskova'nın Ukrayna'ya yönelik tam ölçekli savaşını sona erdirmek için uzun süredir tıkanan görüşmeleri yeniden canlandırmak.

Üç NATO diplomatına göre müttefikler bu plan hakkında önceden bilgilendirilmedi. Kushner, düzenlemenin beş hedefini şöyle sıraladı: kalıcı güvenlik istişareleri, güvenilir kriz iletişim kanalları, askeri şeffaflığın artırılması, tırmanma riskini azaltacak karşılıklı önlemler ve uzun vadeli Avrupa güvenliği için kalıcı bir çerçeve.

Brüksel'deki bazı NATO diplomatları ise bu hedeflerin ne anlama geldiğinin belirsiz olduğunu söylüyor.

Avrupa tarafının ana endişesi, görüşmelerin savaş sürerken ve Avrupa masada olmadan yapılması. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in başdanışmanı Björn Seibert, AB büyükelçilerini bilgilendirdi; ulusal güvenlik danışmanları arasında da tartışma yapıldı.

Bir AB diplomatı, Kyiv ve Avrupa'da müzakerelere açılma isteği olduğunu ancak Rusya'ya güvenin düşük olduğunu, AB'nin buna engel olmadığını aktardı. Aynı diplomat, Trump çevresinin çatışmanın Avrupa için ne kadar önemli olduğunu ve Ukrayna için kötü bir sonucun Avrupa için ne kadar tehlikeli olduğunu hafife aldığını söyledi.

Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda, sekiz Kuzey ve Baltık ülkesi toplantısının ardından Avrupa'nın Ukrayna barışı ve gelecekteki güvenlik mimarisi müzakerelerinde masada olması gerektiğini söyledi. Polonya Başbakanı Donald Tusk da barış görüşmelerinde gerçekçi olunması ve Rusya'nın gerçek niyetlerine dikkat edilmesi gerektiğini belirtti; kışın Putin'in anlaşma yapma konusunda daha az teşvik taşıyabileceği uyarısında bulundu.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in sözcüsü Stefan Kornelius, ABD ara seçimlerinin ardından müzakerelerde yeni bir aciliyet duygusu oluştuğunu ve konunun gelecek hafta Dublin'deki AB liderlerinin gayri resmi toplantısında yeniden gündeme gelebileceğini aktardı.

Avrupalı yetkililerin bir başka endişesi, Washington'un bu girişimi Aralık ayında beklenen ABD askerlerinin Avrupa'daki durumuna ilişkin incelemeyle ilişkilendirebileceği. Bazı diplomatlar, Avrupa güvenlik mimarisinden konuşurken “normal” bir ABD pozisyonuyla değil, gelecekteki belirsiz ABD pozisyonuyla konuşulması gerektiğini vurguluyor.

Bu hafta Brüksel'de Ukrayna barış anlaşması için iki tur çalışma düzeyi toplantı yapıldı; 10-11 Kasım'da Abu Dabi'de ABD arabuluculuğunda Ukrayna ve Rusya ile çalışma düzeyi görüşmeler planlanıyor.