SGK denetimlerinde yeni dönem! Sigortasız işçi çalıştıranlar ifadeye çağrılacak

Ticari araç kullanan sigortasız sürücüler ve araç sahipleri için SGK denetimlerinde yeni bir dönem başlıyor. Trafik kontrolünde yakalanan ancak şirkette sigorta kaydı bulunmayan her sürücüye doğrudan ceza kesilmesi uygulamasından vazgeçildi.

Yeni sistemde SGK denetmenleri devreye girecek, araç sahibi ile sürücünün ifadeleri alınacak. Yapılacak incelemenin ardından kayıt dışı istihdam tespit edilirse şirketlere 198 bin 180 TL'ye kadar ceza uygulanabilecek.

Ticari araçlarda sigortasız sürücü çalıştırıldığına ilişkin trafik polisleri tarafından düzenlenen tutanaklar, SGK denetimlerinde önemli bir dayanak oluşturuyor. Ancak araç sahibi ile direksiyondaki kişi arasında geçmişe dönük herhangi bir işçi-işveren ilişkisi veya SGK kaydı bulunmaması durumunda yalnızca trafik tutanağı üzerinden otomatik ceza uygulanmayacak.

Bu tür tutanaklar doğrudan SGK denetmenlerine gönderilecek. Araç sahibi ve sürücü ifadeye çağrılarak aralarındaki ilişkinin niteliği araştırılacak. Akrabalık, arkadaşlık veya aracın emanet olarak kullanılması gibi ihtimaller değerlendirilecek.

İnceleme sonucunda hazırlanacak rapora göre işlem yapılıp yapılmayacağına karar verilecek.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102'nci maddesi kapsamında, kayıt dışı işçi çalıştırdığı tespit edilen şirketlere farklı kalemlerde idari para cezaları uygulanıyor. Verilen ceza tutarları şöyle:

İşe giriş bildirgesi verilmemesi: İşçinin işe giriş bildirgesinin yasal süresinde SGK'ye verilmemesi halinde 2 asgari ücret, yani 66 bin 60 TL ceza uygulanıyor. Bir yıl içinde tekrar edilmesi: Aynı ihlalin bir yıl içerisinde tekrarlanması halinde her bir sigortasız işçi için 5 asgari ücret, yani 198 bin 180 TL ceza kesiliyor.

Aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilmemesi: Sigortasız çalıştırılan işçinin bildirilmediği her ay için 2 asgari ücret, yani 66 bin 60 TL ceza uygulanıyor. Ücret bordrosunda gösterilmemesi: Sigortasız işçinin aylık ücret bordrosunda yer almaması halinde her ay için yarım asgari ücret, yani 16 bin 515 TL ceza kesiliyor.

Düzenlemede kiralık ticari araçlarla ilgili durum da açıklığa kavuşuyor. Kiraya verilen aracı kullanan sürücünün sigortası, aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişi tarafından yapılmışsa araç sahibine bu kapsamda ceza uygulanmıyor.

Bunun için araç kiralama sözleşmesinin yazılı olarak hazırlanması ve taraflarca imzalanmış olması gerekiyor.

Ticari araçlarda sigorta yükümlülüğünün yanı sıra olası kazalarda doğabilecek sorumluluk da dikkat çekiyor. Aracı kullanan sürücünün trafik kazasında yaralanması veya hayatını kaybetmesi halinde maddi ve hukuki sorumluluğun ticari araç sahibine ait olduğu belirtiliyor.

Yeni denetim uygulamasıyla birlikte ticari araç sahiplerinin yalnızca araçlarının değil, direksiyon başındaki kişilerin çalışma ve sigorta durumlarının da mevzuata uygun olması gerekiyor.