COP31’e giremeyen Trump heykelinin sanatçısı İlke TV’ye konuştu: ‘Birilerinin ‘kral çıplak’ diyebilmesi gerekiyor’
- 72 yaşındaki Danimarkalı aktivist ve heykeltıraş Jens Galschiøt, insan hakları, iklim krizi ve küresel eşitsizlik gibi konuları ele alan dev boyutlu ve çarpıcı heykelleriyle tanınıyor
Türksat: 4A Frekans: 12457,5 Sembol: 30000 Polarizasyon: V(Dikey) FEC: 2/3
Dünyaca ünlü Danimarkalı aktivist ve heykeltıraş Jens Galschiøt, ABD Başkanı Donald Trump’ı temsil eden “Turuncu Veba” adlı eseriyle iklim politikalarına, küresel eşitsizliğe ve iktidarın adaletsizliğine dikkat çekiyor. COP30’da sergilenen heykel, Halkların İklim Zirvesi’nde de izleyiciyle buluştu.
Galschiøt, heykelini yalnızca Trump’ın değil, dünyanın farklı yerlerindeki zorbalık ve adaletsizliklerin bir temsili olarak tanımlıyor.
Müzeyyen Yüce Yayınlanma: 18 Kasım 2026 18:49 72 yaşındaki Danimarkalı aktivist ve heykeltıraş Jens Galschiøt, insan hakları, iklim krizi ve küresel eşitsizlik gibi konuları ele alan dev boyutlu ve çarpıcı heykelleriyle tanınıyor. Sanatı yalnızca estetik bir ifade alanı olarak değil, dünyada yaşanan adaletsizlikleri görünür kılmanın bir yolu olarak gören Galschiøt, son çalışmalarından birinde ABD Başkanı Donald Trump’ı konu alıyor.
“Turuncu Veba” adını verdiği heykel, Trump’ı bir elinde adalet terazisi, diğer elinde bir golf sopasıyla, yoksul ve güçsüz bir insanın sırtına binmiş halde tasvir ediyor. Güç, iktidar ve adalet kavramlarını aynı figürde buluşturan eser, yalnızca bir devlet başkanına yönelik eleştiri değil; küresel ölçekte işleyen eşitsiz güç ilişkilerine de ayna tutuyor.
Halkların İklim Zirvesi kapsamında sergilenen heykelin ortaya çıkış hikâyesi ise yaklaşık iki yıl öncesine dayanıyor. Uzun yıllardır heykel üreten Galschiøt, bu çalışmasında Trump’ın özellikle doğa ve iklim politikalarına yönelik tutumundan hareket ettiğini anlatıyor.
Heykeltıraşa göre Trump, yalnızca dünya için yıkıcı politikalar izleyen bir devlet başkanı değil, uluslararası alanda oluşturulan ortak kuralları da hiçe sayan bir siyasi anlayışın temsilcisi.
Heykelin adındaki “veba” benzetmesi de Galschiøt’un Trump’a yönelik eleştirisinin önemli bir parçasını oluşturuyor. Sanatçı, Trump’ın siyaset tarzının yalnızca ABD ile sınırlı kalmadığını belirterek, “Avrupa’daki pek çok lider Trump’ı örnek alıyor.
Bu hastalık onlara da bulaşmış durumda. Aslında Avrupa ülkelerinde bu yaygın olmayan bir durum. Ama Trump adeta bulaşıcı bir hastalık gibi. Turuncu Veba, Trump’ın kendisi” diyor.
Heykelin en çarpıcı ayrıntılarından biri, Trump’ın güçsüz bir insanın sırtına binmiş halde tasvir edilmesi. Bir elinde tuttuğu adalet terazisi ise sanatçının anlatısında iktidarın adaleti kendi çıkarları doğrultusunda belirleme iddiasını simgeliyor.
Galschiøt, bu kompozisyonla yalnızca siyasi gücün yoksul ve güçsüz kesimler üzerindeki tahakkümüne değil, aynı zamanda dünyanın içinde bulunduğu eşitsiz düzene de dikkat çekmek istediğini belirtiyor. Heykelin bir başka referansı ise Hans Christian Andersen’in “Kral Çıplak” masalı. Galschiøt eserindeki bu göndermeyi de şu şekilde açıklıyor:
“Burada Trump’la aslında dünyaya ayna tutmaya çalıştım. Heykel dünyayı, dünyanın durumunu yansıtıyor. Trump burada yoksul, zayıf, çelimsiz birinin sırtına binmiş durumda. Ona her şeyi yapabileceğini düşünüyor. Onun sırtından inmek dışında her şeyi yapıyor.
Bir yandan da bu heykel, Andersen’in meşhur ‘Kral Çıplak’ masalını yansıtıyor. Heykelin orijinali altın renginde ve altın-bronz karışımından yapıldı. Kral Çıplak masalında olduğu gibi insanları giyinik olduğuna inandırmış bir kral var.
Sonra küçük bir çocuk çıkıp ‘Kral çıplak’ diyor ve böylece halk uyanıyor. Birilerinin Trump’a ve bütün o imparatorlara ‘Kral çıplak’ diyebilmesi gerekiyor. Bu meşhur masala da gönderme yapmak istedim. Aynı zamanda Trump’ın elinde bir adalet terazisi var.
Bu, bildiğimiz meşhur adalet terazisi. Bütün dengeleri, iyiyi ve kötüyü kendisinin belirleyebileceğini sanıyor. Buna dair de bir gönderme var. Bu heykel aslında bütün dünyayı yansıtıyor. Trump burada yoksul bir insanın sırtında.
Bu, çevreyi de anlatıyor olabilir. Her türlü haksızlığı anlatan bir denge kurmaya çalıştım.”
Galschiøt, Avrupa sanat geleneğinde kralları ve iktidar sahiplerini çıplak tasvir etmenin, onları sorgulamanın ve güçlerini alaya almanın tarihsel bir karşılığı olduğunu da hatırlatıyor. ABD’de Trump karşıtı yürüyüşlerde kullanılan çıplak bebek figürlerini ve balonları da aynı eleştirel geleneğin güncel örnekleri olarak değerlendiriyor.
Ona göre Trump, iktidarının bütün gösterişine rağmen çıplak bir kraldan başka bir şey değil.
COP30’da sergilendi, COP31 alanına alınmadı
“Turuncu Veba” ilk kez Brezilya’nın Belém kentinde düzenlenen COP30’da sergilendi. Heykel, konferansın resmi alanında giriş bölümünde yer aldı. Galschiøt, eserinin burada gördüğü ilgiden söz ederken, Trump figürünün daha küçük boyutlu örneklerinin de hazırlandığını anlatıyor.
COP30 görüşmelerine katılan çok sayıda bakan ve resmi görevlinin, heykelin minyatür örneklerini alarak kendi ülkelerine götürdüklerine dikkat çeken Galschiot, bazılarının bu örnekleri evlerine, bazılarının ise bakanlıklardaki ofislerine yerleştirdiğini söylüyor. Galschiøt, bu karşılaşmaların kendileri açısından olumlu ilişkiler kurulmasını sağladığını belirtiyor.
Türkiyeli bir polisle anısını anlattı: Anlamlı buldu ama talimat geldi sanırım
Ancak COP31’de aynı durum yaşanmadı. Heykel, zirvenin resmi alanına alınmadı ve Halkların İklim Zirvesi kapsamında sergilendi.
Galschiøt, COP31 çevresinde yaşadıkları bir polis kontrolünü de anlattı. Heykellerin bulunduğu çantalar kontrol edilirken Türkiyeli bir polis memurunun figürü Trump’a benzettiğini söylüyor. Sanatçı, polis memurunun heykelin mesajını anladığını ve sergilenmesini anlamlı bulduğunu, ancak daha sonra gelen bir talimat nedeniyle eseri COP31 çevresinde sergileyemediklerini aktarıyor.
Danimarka’da ve ABD’de bu tür politik ve mizahi sanat eserlerini üretmenin önünde engel bulunmadığını belirten Galschiøt, sanatın toplumsal mücadeledeki rolünü de kendi sorumluluk anlayışı üzerinden şu şekilde tarif ediyor:
“Bir siyasetçinin, bir aktivistin elinde çözümler olması gerekiyor. Siz bir siyasetçiyseniz sorunu tespit edip çözümler sunmanız, durumu değiştirmeniz gerekiyor. Sanatçının doğrudan böyle bir sorumluluğu yok. Olanı yansıtmak durumunda.
Bir sanatçı olarak ben durumu yansıtmaya çalışıyorum. Adaletsizliği yansıtmaya çalışıyorum. Bu adaletsizliği değiştirmek başkanın görevi.”
Rusya’da öldürülen muhalif lider Navalni’nin heykelini yapmak istiyor
Galschiøt, normalde insan figürleri üzerine çalışmadığını, daha çok soyut ve dönüşümsel heykeller ürettiğini belirtiyor. “Turuncu Veba”nın bu anlamda yaptığı ilk insan heykeli olduğunu söyleyen sanatçı, gelecekte diktatörlükler ve otoriter yönetimler üzerine yeni çalışmalar yapmayı düşündüğünü de aktarıyor.
Bu kapsamda Rusya’da öldürülen muhalif lider Aleksey Navalni’nin heykelini yaparak Rusya Büyükelçiliği önünde sergileme fikri üzerinde çalıştığını ifade ediyor.
‘Sizin için adaletsizlik neyse bu heykel aslında onu yansıtıyor’
Ancak Galschiøt için “Turuncu Veba” yalnızca Trump’ın portresi değil. Heykelin temsil ettiği figürün kim olduğu,kişinin adaletsizlik karşısındaki kendi tanımıyla da ilişkili. Sanatçı, eserin başka ülkelerdeki başka iktidar sahiplerini ve zalimleri de temsil edebileceğini şu sözlerle vurguluyor:
“Bu heykel Trump’a benziyor ama o olmayabilir. Burada zayıf bir insanın üzerine çökmüş bir adam var. Bu belki Trump, belki de dünyanın başka yerindeki başka bir zalimi temsil ediyor. Sizin için adaletsizlik neyse bu heykel aslında onu yansıtıyor.”
İlke TV'yi, Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin İlke TV’nin özel haberlerini ve güncel gelişmeleri anında takip etmek için tıklayarak WhatsApp kanalımıza abone olabilirsiniz.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Kültür-Sanat
Yayın: 18 Kasım 2026 15:50 · Kaynak: ilketv.com.tr