Nutuk'ta Bugün: Heyet-i Temsiliye'den Ali Rıza Paşa Kabinesi'ne şartlı destek!

Milli Mücadele'nin en kritik eşiklerinden biri olan Amasya Görüşmeleri'nin ardından gözler Sivas'a ve İstanbul Hükümeti ile kurulan kırılgan ilişkilere çevrildi. Amasya'dan Sivas'a dönen Mustafa Kemal Paşa başkanlığındaki Heyet-i Temsiliye, İstanbul'daki gelişmeleri masaya yatırmak üzere 29 Ekim 1919'da tarihi bir toplantı gerçekleştirdi.

Toplantıda, hükümetin mevcut yapısına yönelik ciddi çekincelere rağmen, milli iradenin tecelligahı olacak meclis açılana dek Ali Rıza Paşa Kabinesi'nin görevde kalması yönünde stratejik bir karar alındı.“MİLLİ MECLİS KURULUNCAYA KADAR KABİNEYİ DESTEKLEMEK HAYIRLIDIR”Sivas'ta alınan tarihi kararın gerekçesini bizzat açıklayan Mustafa Kemal Paşa, Heyet-i Temsiliye zabıtlarına geçen kararın perde arkasını şu ifadelerle dile getirdi:“Başta Sadrazam Ali Rıza Paşa olmak üzere hepsinin âciz, Padişah gözünde bir mevki tutmak isteyen kimseler oldukları, bir kısmının Millî Mücadele’nin yanında bir kısmının da karşısında bulundukları, bununla birlikte, Zâtışâhane, ilk fırsatta bunları düşürerek yerine istibdadı sürdürecek bir heyet getirmek isteyeceğinden, Millî Meclis kurulup da yasama görevine başlayıncaya kadar, Heyet-i Temsiliye’nin bu kabineyi desteklemesinin vatan ve millet için hayırlı bir iş olduğu kabul edildi.”İSTANBUL'DAN GELEN İSTİHBARAT: SARAY'DA GİZLİ KABİNE PLANIHeyet-i Temsiliye'nin bu stratejik kararı uygulamaya koyduğu günlerde, İstanbul'daki gizli örgüt ağından Sivas'a çok kritik bir istihbarat raporu ulaştı. 31 Ekim 1919 tarihli raporda, Padişah'ın Ali Rıza Paşa'yı istifaya zorlayarak yerine baskıcı bir yönetim getirme hazırlığında olduğu bildirildi.

İstanbul'dan iletilen gizli planın detayları zabıtlara şu şekilde yansıdı:"İki günden beri Kiraz Hamdi Paşa, Mabeyn’e gidiyor, iki üç saat huzurda (Padişah’ın yanında) kalıyor ve şu karar alınıyor: Mareşal Zeki Paşa başkanlığında bir kabine kurulacak, Hamdi Paşa Harbiye Nazırı, Prens Sabahattin Bey Hariciye Nazırı olacak; Tevfik Hamdi Bey Dahiliye, Eşref, Mahir Sait ve daha başkaları öteki nezaretleri alacaklardır. Bunlardan Sabahattin ve Mahir Sait’e daha öneri yapılmamıştır.

Zâtışâhâne, Ali Rıza Paşa’ya, uygun bir zamanda, belki bugünlerde istifa önerecektir. Bu konuda daha önce faaliyetinden söz edilen bir blok, bir gizli dernek vardır."MUSTAFA KEMAL PAŞA'DAN İSTANBUL'A NET UYARI!Saray entrikalarına karşı derhal harekete geçen Mustafa Kemal Paşa, 2 Kasım 1919'da Harbiye Nazırı Cemal Paşa üzerinden İstanbul'a sert ve net bir uyarı telgrafı çekti.

Sadrazam'ın hiçbir gerekçeyle koltuğunu bırakmaması gerektiği vurgulanırken, aksi bir durumda Anadolu'nun İstanbul ile bağlarını tamamen koparacağı açıkça ilan edildi. Eş zamanlı olarak Rumeli ve Anadolu'daki tüm askeri birlik komutanları ile Müdafaa-i Hukuk merkez heyetleri alarm durumuna geçirildi.

MECLİS-İ MEB'USAN'IN TOPLANMA YERİ TARTIŞMA YARATTIÖte yandan, Amasya Mülakatı'nı yürüten Salih Paşa'nın başkente dönmesiyle birlikte, 21 Ekim tarihli protokolde yer alan Meclis-i Meb'usan'ın nerede toplanacağı konusu taraflar arasında yeni bir gerilim başlığına dönüştü. İstanbul Hükümeti'nin meclisi baskı altındaki başkentte açma ısrarına karşı Anadolu hareketi güvenlik gerekçesiyle Anadolu'yu işaret etti.

Konunun geniş çaplı bir istişareye dönüştüğünü belirten Mustafa Kemal Paşa, sürecin yalnızca resmi kanallarla sınırlı kalmadığını belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:“Efendiler, bu konudaki haberleşme ve tartışmalar yalnız İstanbul Hükûmeti ve Cemal Paşa ile yapılmakla kalmıyor. Bütün memleketin ve özellikle İstanbul’daki örgütümüzün de bu konu ile ilgili görüşünü almak gerekiyordu.”