Harran Ovası'nda GAP Devrimi: Kurak Topraklar Bereketle Buluştu

Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı bölgesel kalkınma hamlelerinden biri olan Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), 1989 yılında Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı'nın kurulmasıyla ivme kazandı. Bu süreçte Fırat Nehri'nin sularının Harran Ovası'na ulaştırılması, bölgedeki tarımsal yapıyı ve çiftçilerin ekonomik hayatını tamamen dönüştürdü.

Su öncesi dönemde sadece yağışa bağımlı olarak buğday, arpa ve mercimek gibi sınırlı ürünlerin yetiştirilebildiği topraklarda, sulama imkanlarının gelmesiyle birlikte devrim niteliğinde bir değişim yaşandı. Sistemin devreye girdiği ilk günlere tanıklık eden Abdurrahmandede Mahallesi Muhtarı Osman Hamur, suyun tarlalara ulaşmasını bir bayram sevinciyle karşıladıklarını belirtti.

Dönemin Başbakanı Tansu Çiller'in de katılımıyla kendi arazisinde gerçekleştirilen törenle başlayan bu süreç, bölgeyi tozlu ve verimsiz bir coğrafyadan, soya fasulyesi, mısır, pamuk ve yer fıstığı gibi çeşitli ürünlerin yetiştiği yeşil bir alana dönüştürdü. Çiftçiler, suyun gelmesiyle birlikte rüzgarlı havalarda evlerin içine dolan tozdan kurtulduklarını ve yaşam kalitelerinin gözle görülür şekilde arttığını ifade ediyor.

1995 yılında suya kavuşan Hancığaz köyünden Salih Toprak, geçmişte kuyu açarak bile su bulamadıklarını ve ekonomik zorluklar nedeniyle traktör alabilmek için tarla satmak zorunda kaldıklarını anlattı. Sulama altyapısının kurulmasıyla birlikte çiftçilerin gelir düzeyinin ciddi oranda yükseldiğini belirten Toprak, artık bir yıl ekip diğer yıl tarlayı boş bırakmak yerine, aynı sezonda buğdayın ardından mısır gibi ürünler yetiştirebildiklerini vurguladı.

Bu bereket artışı, bölge halkının ev sahibi olmasını ve çocuklarının geleceğini daha güvenle planlamasını sağladı. Verimlilikteki artış, rakamlara da net bir şekilde yansıdı. Mehmet Hamurlu, su öncesinde dönüm başına 200-300 kilogram olan pamuk veriminin, sulama ile 500-600 kilograma; buğday veriminin ise 200-300 kilogramdan 700-800 kilogram seviyelerine çıktığını belirtti.

İçme suyu sıkıntısının dahi yaşandığı eski dönemlerin aksine, bugün bölgede ağaçlandırma yapılabiliyor ve hayvancılık faaliyetleri de sulama imkanlarından olumlu etkileniyor. Kadir Hamurlu, suyun gelmesinden önce bölge halkının mevsimlik işçi olarak Çukurova'ya gitmek zorunda kaldığını, ancak artık kendi topraklarında çalışarak kazanç sağlayabildiklerini ifade etti.

Eskiden köyde nadir bulunan traktör ve araçların bugün yaygınlaşması, bölgenin ekonomik refahının en somut göstergesi olarak görülüyor. İsa Hamurlu ise kuru tarımdan sulu tarıma geçişin, sadece tarımsal üretimi değil, bölgedeki genel yaşam kolaylığını ve refah seviyesini de kalıcı olarak iyileştirdiğini vurguladı.