Mudurnu’da Kanuni’nin izinde: beş asırlık tarih

Bolu’nun Mudurnu ilçesindeki Kanuni Sultan Süleyman Camii, taş duvarları, ahşap tavanındaki geometrik bezemeleri ve bahçesindeki tarihi mezar taşlarıyla Osmanlı döneminin izlerini taşıyor. Belediyenin paylaşımıyla yeniden gündeme gelen yapı, mimarisinin yanı sıra halk arasında anlatılan bir söylenceyle de dikkat çekiyor.

Mudurnu Belediyesi, ilçenin tarihi mirası arasında yer alan Kanuni Sultan Süleyman Camii’ni sosyal medya paylaşımıyla tanıttı.

Belediyenin ve Mudurnu Kaymakamlığının tanıtım kayıtlarında 1546 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından yaptırıldığı belirtilen cami, bu tarihlendirmeye göre 2026 itibarıyla 480 yıllık bir geçmişe sahip.

Taş ve ahşabın birlikte kullanıldığı yapı, Mudurnu’nun Osmanlı döneminden günümüze ulaşan ibadethaneleri arasında bulunuyor.

Mudurnu’nun tarihi merkezinde Kanuni Sultan Süleyman Camii, Büyükcami Mahallesi’nde, Yıldırım Camii’nin batısında yer alıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalı’ndaki envanter kaydı, yapının dikdörtgen planlı olduğunu ve günümüzde kitabesinin bulunmadığını belirtiyor. Bu nedenle yapım tarihi aktarılırken belediye ve kaymakamlık kayıtlarının esas alındığının belirtilmesi önem taşıyor.

Taş duvarlar, ahşap tavan ve tuğla minare Caminin mimarisinde taş duvarlar ile ahşap tavan öne çıkıyor. Belediye kayıtlarına göre duvar kalınlığı yaklaşık 90 santimetre olan yapı, tuğladan örülmüş tek şerefeli bir minareye sahip.

Ahşap tavanının düzeni ise yerel tanıtım kaynaklarında Selçuklu mimarisini hatırlatan özellikler arasında gösteriliyor.

Cami moloz taş duvarlarını, kiremitle kaplı kırma çatı tamamlıyor. Son cemaat yeri, çatının devamı niteliğindeki geniş bir saçakla örtülüyor; bu bölümü ahşap direkler taşıyor. Yapı, kubbeli anıtsal camilerden farklı bir görünüm sunan ahşap tavanlı düzeniyle dikkat çekiyor.

Tavandaki geometrik işçilik dikkat çekiyor Yapının iç mekânındaki önemli ayrıntılardan biri, ahşap tavanda bulunan kalem işi bezemeli ve geometrik geçmeli tavan göbeği. Pencerelerde de tuğla sivri kemerler kullanılıyor. Alt sıradaki dikdörtgen pencereleri, üst sıradaki alçı şebekeli pencereler tamamlıyor.

Bu ayrıntılar, camiyi yalnızca dış cephesiyle değil, tavan işçiliği ve pencere düzeniyle de incelenmeye değer bir kültür varlığı hâline getiriyor. Yapı 16 Ekim 1995 tarihli koruma kurulu kararıyla tescillendi.

Bahçesinde Mudurnu’nun geçmişi saklı Caminin tarihi değeri, ibadet mekânıyla sınırlı değil. Bahçesindeki hazire, ilçenin geçmişine ilişkin izler taşıyan mezar taşlarını barındırıyor. Caminin bahçesinde 18. yüzyıldan 20. yüzyılın ikinci yarısına kadar tarihlenen 21 mezar taşı bulunuyor.

Bunların 10’u erkek baş taşı, 7’si kadın baş taşı ve 4’ü ayak taşı olarak sınıflandırılıyor. Aynı kayıtta, Kadiri tarikatı mensubu Şeyh Fahreddin-i Rumi’nin mezar taşının da hazirede bulunduğu belirtiliyor.

Mudurnu Kaymakamlığının tanıtımında ise caminin ön tarafındaki türbede Halvetî geleneğine mensup şeyh ve müritlerin bulunduğu aktarılıyor. Böylece cami çevresi, ilçenin dini ve tasavvufi geçmişini birlikte yansıtan bir alan oluşturuyor.

Cami hakkında şehir efsanesi Cami hakkında halk arasında aktarılan bir hikâye de bulunuyor. Mudurnu Belediyesinin tanıtım sayfasında yer verilen söylenceye göre Kanuni Sultan Süleyman, yapıyı istediği büyüklükte bulmadığı için kapısına kilit vurdurmuş; cami ancak padişahın ölümünden 50 yıl sonra ibadete açılmış.

Ancak belediyenin de “söylence” olarak sunduğu bu anlatı, belgelenmiş bir tarihsel olay olarak değerlendirilmemeli. Hikâye, yapının çevresinde oluşan sözlü kültürün bir parçası olarak aktarılıyor.

Restorasyonun ardından yeniden cemaatine kavuştu Vakıflar Genel Müdürlüğünce yürütülen restorasyon, caminin yakın tarihindeki önemli aşamalardan biri oldu. Çalışmalar sırasında iç mekân aslına uygun biçimde yenilenirken çevredeki türbelerin bakım ve onarımı yapıldı; şadırvan ve tuvalet bölümleri de elden geçirildi.

Açılıştaki cuma namazına dönemin Bolu Valisi Erkan Kılıç, Mudurnu Kaymakamı Ayhan Kalaycıoğlu ve vatandaşlar katıldı. Yaklaşık beş asırlık yapı, restorasyonun ardından yeniden cemaatine kavuşurken taş duvarları, ahşap işçiliği ve tarihi çevresiyle Mudurnu’nun kültürel mirasının bir parçası olmayı sürdürüyor.