Emeklilere Ek Zam ve Refah Payı Gündemde

Türkiye'de 18 milyonu aşkın emekliyi yakından ilgilendiren maaş düzenlemeleri yeniden gündemin ilk sıralarına yerleşti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2027 yılı bütçesinde emeklilerin ekonomik durumunu iyileştirecek mali imkânların oluşturulduğunu açıklamasının ardından, milyonlarca emeklinin gözü yıl sonunda yapılabilecek düzenlemelere çevrildi.

Emekli maaşlarına enflasyon farkının yanı sıra refah payı eklenmesi, en düşük emekli aylığının yeniden belirlenmesi ve belirli gruplara ilave destek sağlanması üzerinde çalışmalar yürütüldüğü belirtiliyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıklamaları da emeklilere yönelik yeni düzenleme beklentilerini artırdı. Yılmaz, 2027 bütçesinin hazırlanmasında emeklilerin öncelikli olarak değerlendirildiğini belirterek, enflasyondan kaynaklanan artışların üzerinde bir iyileştirme yapılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Ancak emeklilerin merakla beklediği düzenlemenin kapsamı, uygulanacak artış oranları ve hangi emekli gruplarının ek ödemelerden yararlanacağı henüz kesinleşmedi.

EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI 28 BİN LİRAYI BULABİLİR

Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, katıldığı televizyon programında emekli maaşlarına ilişkin olası zam senaryolarını değerlendirdi.

Erdursun, 2026 yılı enflasyonunun yaklaşık yüzde 29 seviyesinde gerçekleşmesi durumunda, SSK ve BAĞ-KUR emeklilerine yılın ikinci yarısı için yaklaşık yüzde 9,5 oranında artış yansıyabileceğini öngördü.

Memur ve memur emeklileri için ise yaklaşık yüzde 7,5 düzeyinde enflasyon farkı oluşabileceğini belirtti.

Erdursun'un değerlendirmesine göre, mevcut durumda 23 bin 552 lira olarak ifade edilen en düşük tamamlanan emekli aylığı, yaklaşık yüzde 9,54 oranında artışla 25 bin 800 lira seviyesine yükselebilir.

Uzman, yüzde 5 oranında ilave refah payı verilmesi durumunda en düşük aylığın yaklaşık 26 bin 977 liraya, yüzde 10 oranında refah payı verilmesi durumunda ise yaklaşık 28 bin 154 liraya ulaşabileceğini ifade etti.

Söz konusu tutarların kesinleşmiş maaş rakamları olmadığı, enflasyon tahminleri ve olası refah payı düzenlemeleri üzerinden yapılan hesaplamalar olduğu özellikle vurgulandı.

REFAH PAYI TÜM EMEKLİLERE VERİLMEYEBİLİR

Emeklilerin en fazla merak ettiği konuların başında, refah payının bütün emeklilere mi yoksa yalnızca en düşük aylık alanlara mı uygulanacağı geliyor.

Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, hükümetin geçmiş yıllardaki uygulamalarını hatırlatarak, refah payının yalnızca en düşük tamamlanan emekli aylığı alanlara verilmesi ihtimalinin daha yüksek olduğunu değerlendirdi.

Bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda, en düşük emekli aylığı alan vatandaşlara enflasyon farkının üzerinde bir artış yapılabilecek. Daha yüksek emekli aylığı alan vatandaşların ise yalnızca enflasyon oranında zam alması söz konusu olabilecek.

Erdursun, böyle bir uygulamanın emekli maaşları arasındaki farkı giderek azaltabileceğine dikkat çekti.

Özellikle uzun yıllar çalışan, daha fazla prim ödeyen ve yüksek kazanç üzerinden sigorta primi yatıran emeklilerle daha düşük prim ödeyerek emekli olan vatandaşların aylıkları arasındaki farkın azalmasının sosyal güvenlik sisteminde yeni sorunlara yol açabileceğini belirtti.

EN DÜŞÜK MAAŞ ALAN EMEKLİ SAYISI ARTABİLİR

Erdursun'un açıklamalarında dikkat çeken bir diğer konu, en düşük tamamlanan emekli aylığı alan vatandaşların sayısındaki artış oldu.

Uzmanın aktardığı verilere göre, 2019 yılında en düşük tamamlanan emekli aylığı 1.000 lira olarak belirlenirken yaklaşık 900 bin emekli bu uygulamadan yararlanıyordu.

Bugün ise en düşük tamamlanan emekli aylığı alanların sayısının yaklaşık 4,5 milyona yükseldiğini ifade eden Erdursun, yalnızca en düşük aylığa yüksek oranlı zam yapılmaya devam edilmesi durumunda bu sayının 6 ila 7 milyona ulaşabileceğini öne sürdü.

Bu durumun emeklilik sistemindeki prim ödeme dengesi açısından önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekildi.

Erdursun, daha fazla çalışan ve daha yüksek prim ödeyen vatandaşların emeklilik döneminde yeterli karşılığı alamamasının, kayıtlı istihdam ve prim ödeme motivasyonu üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini savundu.

SEYYANEN ZAM İHTİMALİ DÜŞÜK GÖRÜLÜYOR

Seyyanen zam, emekli aylıklarına belirli bir tutarın doğrudan eklenmesi anlamına geliyor. Örneğin 3 bin liralık seyyanen artış yapılması durumunda, kapsam dahilindeki emeklilerin maaşlarına aynı miktarda ilave ödeme yapılması söz konusu oluyor.

Refah payı ise maaşlara belirli bir yüzde üzerinden ek artış uygulanması anlamına geliyor.

Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, mevcut bütçe koşulları değerlendirildiğinde bütün emeklilere yüksek tutarlı seyyanen zam yapılması ihtimalini düşük gördüğünü açıkladı.

Erdursun, daha olası seçeneğin belirli emekli gruplarına yüzde 5 ile yüzde 10 arasında ilave refah payı verilmesi olduğunu ifade etti.

2023 yılında devlet memurlarına yapılan seyyanen artışı da hatırlatan Erdursun, söz konusu düzenlemenin emeklilere aynı şekilde yansıtılmadığını belirtti.

Emeklilere yönelik çalışmaların yalnızca maaş artışlarıyla sınırlı kalmayabileceği de değerlendiriliyor.

Televizyon programında aktarılan bilgilere göre, farklı şehirlerde emeklilerin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına yönelik çalışmalar gerçekleştirildiği, bölgesel farklılıkların ve yaşam koşullarının incelendiği belirtildi.

Bu kapsamda çalışan emekliler ile herhangi bir işte çalışmayan emeklilerin ihtiyaçlarının ayrı ayrı ele alınabileceği ifade edildi.

Özellikle düşük gelirli emekliler için hane halkındaki kişi sayısı, çalışma durumu ve gelir koşulları dikkate alınarak kira, gıda ve benzeri alanlarda ilave destekler sağlanması seçenekler arasında gösterildi.

Ancak bu desteklerin kapsamı, başvuru koşulları, ödeme tutarları ve uygulama takvimi konusunda kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.

EMEKLİ MAAŞLARINDA İNTİBAK DÜZENLEMESİ TARTIŞMASI

Emekli maaşlarının hesaplanma yöntemi de yeniden tartışılmaya başlandı.

Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, mevcut emekli aylığı hesaplama sisteminin uzun vadeli sorunlar barındırdığını belirterek intibak düzenlemesinin önemine dikkat çekti.

İntibak düzenlemesi, emekli aylıkları arasındaki farklılıkların prim gün sayısı, sigortalılık süresi ve prime esas kazanç gibi kriterler dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesini amaçlayan bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.

Emekli aylıklarının yalnızca kısa vadeli zamlarla iyileştirilmesinin yeterli olmayacağını savunan Erdursun, daha adil bir maaş sistemine ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Uzman, daha uzun süre çalışan ve yüksek prim ödeyen vatandaşların emekli aylıklarının bu farklılıkları yansıtacak şekilde belirlenmesinin önemine işaret etti.

DÜZENLEME İÇİN MECLİS SÜRECİ BEKLENİYOR

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, enflasyona bağlı otomatik maaş artışlarının dışındaki düzenlemelerin yasal değişiklik gerektirdiğini belirtti.

Bu nedenle emeklilere ilave refah payı verilmesi, en düşük emekli aylığının yeniden düzenlenmesi veya farklı destek mekanizmalarının uygulanması için Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde gerekli yasal sürecin işletilmesi bekleniyor.

Yılmaz, ilgili kurumların farklı seçenekler üzerinde teknik çalışmalarını sürdürdüğünü, bütçe görüşmelerinin ardından düzenlemenin Meclisin takdirine sunulabileceğini ifade etti.

Bu açıklamalar, emeklilere yönelik olası iyileştirmelerin 2027 bütçesiyle bağlantılı olarak değerlendirildiğini ortaya koyuyor.

Bununla birlikte, düzenlemenin hangi tarihte yürürlüğe gireceği ve maaşlara ne zaman yansıyacağı henüz açıklanmadı.

MİLYONLARCA EMEKLİNİN GÖZÜ YIL SONUNDA

Türkiye genelinde 18 milyonu aşkın emekli, yıl sonunda açıklanacak enflasyon verilerini ve hükümetin alacağı kararları yakından takip ediyor.

Emeklilerin temel beklentisi, maaşlarının yalnızca enflasyon oranında artırılması değil, aynı zamanda satın alma güçlerinin iyileştirilmesi.

Özellikle kira, gıda, ulaşım, enerji ve sağlık harcamalarının emekli bütçesindeki payı dikkate alındığında, yapılacak düzenlemenin kapsamı büyük önem taşıyor.

Akhisar'da yaşayan emekliler de Türkiye genelindeki milyonlarca vatandaş gibi yeni maaş düzenlemelerinin netleşmesini bekliyor.

Yıl sonunda açıklanacak enflasyon rakamlarının ardından emekli aylıklarına uygulanacak artış oranları daha belirgin hâle gelecek. Bununla birlikte refah payı, seyyanen zam ve ilave sosyal destekler konusunda nihai kararın hükümetin hazırlıkları ve Meclisteki yasal süreç sonucunda şekillenmesi bekleniyor.

Şu aşamada 26 bin, 27 bin veya 28 bin lira seviyelerinde konuşulan en düşük emekli aylığı tutarlarının tamamı tahmini senaryolardan oluşuyor. Emeklilerin kesin maaş artışları, resmî enflasyon verileri ve yürürlüğe girecek düzenlemelerle belirlenecek.