AYM'den eğitim hakkı kararı: İki öğrenciye 50'şer bin TL tazminat

Anayasa Mahkemesi (AYM), okul değiştirme disiplin cezasına çarptırılan iki lise öğrencisinin eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Disiplin cezalarının yeterli kanuni dayanağa sahip olmadığına dikkat çeken Yüksek Mahkeme, öğrencilerin her birine 50 bin TL manevi tazminat ödenmesine ve yeniden yargılama yapılmasına hükmetti.

Anayasa Mahkemesi, farklı özel eğitim kurumlarında öğrenim gören iki lise öğrencisinin okul değiştirme cezasına ilişkin bireysel başvurularını değerlendirdi. Resmi Gazete'de yayımlanan kararda, öğrenciler hakkında uygulanan disiplin yaptırımlarının Anayasa'nın güvence altına aldığı eğitim hakkını ihlal ettiği belirtildi.

Mahkeme, disiplin cezalarının yalnızca yönetmelik hükümlerine dayanılarak uygulanmasını hukuka uygun bulmazken, eğitim hakkına yönelik müdahalelerin yeterli kanuni temele sahip olması gerektiğini vurguladı. İKİ LİSE ÖĞRENCİSİNE OKUL DEĞİŞTİRME CEZASI VERİLMİŞTİKarara konu olaylarda, farklı özel okullarda eğitim gören iki öğrenci hakkında disiplin işlemi başlatıldı.

Öğrencilerden R.N.D'ye 2024 yılında okul yöneticileri ve öğretmenlere yönelik sözlü saldırıda bulunduğu ve tehdit içerikli ifadeler kullandığı gerekçesiyle okul değiştirme cezası uygulandı. Diğer öğrenci M.R. ise 2023 yılında sosyal medya üzerinden bir başka öğrenciye yönelik tehdit ve hakaret içerikli paylaşımlarda bulunduğu gerekçesiyle aynı disiplin yaptırımıyla karşı karşıya kaldı.

Her iki öğrenci hakkında verilen kararlar, olayların yaşandığı tarihte yürürlükte bulunan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine dayandırıldı. İDARE MAHKEMELERİ DAVALARI REDDETTİHaklarında verilen okul değiştirme cezalarına itiraz eden öğrenciler, söz konusu işlemlerin iptali için idare mahkemelerinde dava açtı.

Ancak yapılan yargılamalar sonucunda öğrencilerin talepleri kabul edilmedi ve disiplin cezalarının iptaline yönelik davalar reddedildi. Bunun üzerine iki öğrenci, eğitim haklarının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.

AYM: DİSİPLİN CEZALARININ KANUNİ TEMELİ BULUNMUYORBaşvuruları inceleyen Anayasa Mahkemesi, disiplin yaptırımlarının dayanağını oluşturan mevzuatı değerlendirdi. Yüksek Mahkeme, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 3. maddesinde belirtilen kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde, ortaöğretim öğrencilerine uygulanacak disiplin suçları ve cezalarını düzenleyen yeterli bir hüküm bulunmadığını belirledi.

Kararın gerekçesinde, öğrencilerin hangi davranışları nedeniyle disiplin cezasıyla karşılaşabileceğini genel hatlarıyla ortaya koyan ve yaptırımların sınırlarını belirleyen bir kanuni düzenlemenin mevcut olmadığına işaret edildi. AYM, yalnızca yönetmelik hükümlerine dayanılarak uygulanan okul değiştirme cezasının eğitim hakkına müdahale niteliği taşıdığını ve bu müdahalenin gerekli kanuni dayanağının bulunmadığını ifade etti.

EĞİTİM HAKKININ İHLAL EDİLDİĞİNE HÜKMEDİLDİAnayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim ve öğrenim hakkına dikkat çeken Yüksek Mahkeme, iki öğrencinin başvurusunda da hak ihlali bulunduğu sonucuna ulaştı. Kararda, eğitim hakkını sınırlandıran disiplin yaptırımlarının kanuni düzenlemelere dayanması gerektiği vurgulanırken, başvuru konusu cezaların bu şartı karşılamadığı belirtildi.

Böylece her iki öğrencinin de eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verildi. ÖĞRENCİLERE 50'ŞER BİN TL MANEVİ TAZMİNATAnayasa Mahkemesi, tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının giderilmesi amacıyla iki öğrenciye ayrı ayrı 50 bin TL manevi tazminat ödenmesine hükmetti.

Bu kararla birlikte öğrencilere ödenecek toplam manevi tazminat miktarı 100 bin TL oldu. Yüksek Mahkeme ayrıca ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına karar verdi. Bu kapsamda dosyaların ilgili idare mahkemelerine gönderilmesi kararlaştırıldı.

KARAR OKULLARDAKİ DİSİPLİN UYGULAMALARINI GÜNDEME GETİRDİAYM'nin kararı, ortaöğretim kurumlarında uygulanan disiplin yaptırımlarının hukuki dayanağı bakımından önem taşıyor. Kararda, öğrencilerin disiplin cezasına konu edilen davranışlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinden ziyade, uygulanan yaptırımların yeterli kanuni temele dayanıp dayanmadığı üzerinde duruldu.

Yüksek Mahkemenin değerlendirmesi, eğitim hakkına müdahale oluşturan disiplin cezalarında yalnızca yönetmelik hükümlerinin yeterli olmayabileceğini ortaya koydu. Karar, iki öğrencinin yeniden yargılanmasının önünü açarken ortaöğretimde disiplin cezalarının kanunilik ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğine de dikkat çekti.