Büyükşehirlerde muhtarlıklar kaldırılacak mı, muhtarlık seçimleri iptal mi? Mevcut yasal durum ne?

Gelecek yerel seçimlerden itibaren büyükşehirlerdeki mahalle muhtarlıklarının kaldırılacağı iddiası sosyal medyada yeniden gündeme geldi. Ancak 29 Ekim 2026 itibarıyla muhtarlıkları kaldıran veya seçimleri ülke genelinde iptal eden bir kanun yürürlüğe girmedi.

Köy ve mahalle muhtarlarının seçimle belirlenmesini düzenleyen mevcut mevzuat uygulanmaya devam ediyor.

BÜYÜKŞEHİRLERDE MUHTARLIKLAR KALDIRILACAK MI?

Hayır, büyükşehirlerdeki mahalle muhtarlıklarının kaldırılmasına ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor. İstanbul, Ankara, İzmir ve diğer büyükşehirlerde görev yapan mahalle muhtarları mevcut mevzuat kapsamında çalışmalarını sürdürüyor.

Muhtarlık kurumunun kaldırılması veya yapısının değiştirilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yasal düzenleme yapılması gerekiyor. Siyasi değerlendirmeler, kulislerde dile getirilen görüşler veya sosyal medya paylaşımları tek başına muhtarlıkların kaldırıldığı anlamına gelmiyor.

MUHTARLIK SEÇİMLERİ İPTAL Mİ?

Hayır, muhtarlık seçimlerinin ülke genelinde iptal edildiğine veya gelecek yerel seçimlerde yapılmayacağına ilişkin bir karar bulunmuyor. 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun yürürlükte bulunuyor.

Kanun; köy ve mahalle muhtarları ile ihtiyar meclisi ve ihtiyar heyeti üyelerinin seçimine ilişkin usulleri düzenliyor. Yüksek Seçim Kurulu da boşalan veya seçimin yenilenmesine karar verilen muhtarlıklar için seçim takvimi uygulamayı sürdürüyor.

Boş bulunan bazı köy ve mahalle muhtarlıkları ile ihtiyar meclisi ve heyeti üyelikleri için 7 Haziran 2026 tarihinde seçim yapıldı. Belirli bir mahalledeki seçimin usulsüzlük veya başka bir hukuki gerekçeyle iptal edilmesi, bütün muhtarlık seçimlerinin kaldırıldığı anlamına gelmiyor.

MUHTARLIK SEÇİMLERİ NE ZAMAN YAPILACAK?

Mahallî idareler seçimleri yürürlükteki düzenlemeye göre beş yılda bir gerçekleştiriliyor. Seçim döneminin başlangıcı beşinci yılın 1 Ocak günü, oy verme tarihi ise aynı yılın mart ayının son pazar günü olarak belirleniyor.

Son Mahallî İdareler Genel Seçimleri 31 Mart 2024’te yapıldı. Mevzuatta değişiklik yapılmaması durumunda bir sonraki olağan yerel seçimlerin 25 Mart 2029 Pazar günü gerçekleştirilmesi bekleniyor. Kesin seçim takvimi Yüksek Seçim Kurulu tarafından ayrıca ilan edilecek.

Mevcut sistem devam ettiği sürece köy ve mahalle muhtarlığı seçimlerinin de yerel seçimlerle birlikte yapılması öngörülüyor.

MUHTARLIKLARIN KALDIRILACAĞI İDDİASI NEREDEN ÇIKTI?

Tartışmalarda büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki yetki paylaşımı, seçim sisteminin sadeleştirilmesi ve dijital kamu hizmetlerinin yaygınlaştırılması gibi konular ele alındı. Bazı değerlendirmelerde büyükşehirlerdeki mahalle muhtarlıklarının kaldırılması fikrinin de konuşulduğu ileri sürüldü.

2019’daki tartışmaların yeniden paylaşılması ve 2026 yılında yerel yönetim mevzuatında değişiklik yapılabileceğine yönelik kulis iddiaları, yeni bir karar alınmış gibi yorumlandı. Ancak bu görüş ve öneriler yürürlüğe giren bir kanuna dönüşmedi.

DEVLET BAHÇELİ MUHTARLIKLARIN KALDIRILMASINI İSTİYOR MU?

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 15 Haziran 2019 tarihindeki açıklamasında muhtarlıkların kaldırılmasını istemediklerini belirtti. Bahçeli, partisinin muhtarlık kurumunun kaldırılmasını değil, muhtarların sorunlarının çözülmesini ve kurumun güçlendirilmesini savunduğunu ifade etti.

TBMM’DE MUHTARLIKLARLA İLGİLİ KANUN TEKLİFİ VAR MI?

TBMM’de muhtarlıklarla ilgili kanun teklifleri bulunuyor. Ancak bu teklifler muhtarlıkların kaldırılmasını veya seçimlerin iptal edilmesini içermiyor.

8 Mayıs 2026 tarihinde sunulan 2/3681 esas numaralı teklif, muhtar ve ihtiyar heyeti seçimlerinde birleşik oy pusulası kullanılmasını amaçlıyor. Anayasa Komisyonunda bulunan teklif henüz kanunlaşmadı.

24 Mart 2026 tarihinde sunulan 2/3605 esas numaralı teklif ise mahalle muhtarlarına Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi ile kayıtlı elektronik posta adresi tahsis edilmesini öngörüyor. Bu teklifin görüşmeleri de komisyon aşamasında bulunuyor.

Her iki çalışma da muhtarlıkların kaldırılmasına değil, seçim yönteminin veya muhtarların çalışma şartlarının değiştirilmesine yönelik düzenlemeler içeriyor.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN MUHTARLIKLAR İÇİN NE DEDİ?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 19 Ekim 2026’da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen Muhtarlar Günü Buluşması’nda muhtarlık kurumunun yerel demokrasideki önemini vurguladı.

Erdoğan, muhtarların çalışma şartları, özlük hakları, sosyal güvenlik primleri ve hizmet binalarıyla ilgili düzenlemeleri anlattı. Konuşmada muhtarlıkların kaldırılacağı yönünde bir açıklama yapılmadı.

KÖY MUHTARLIKLARI DA KALDIRILACAK MI?

Köy muhtarlıklarının kaldırılmasını öngören yürürlükte bir düzenleme bulunmuyor. Köy muhtarları ve ihtiyar meclisleri mevcut kanunlar kapsamında görevlerini sürdürüyor.

MUHTARLIKLARIN KALDIRILDIĞI İDDİASI DOĞRU MU?

Muhtarlıkların kaldırıldığı veya muhtarlık seçimlerinin iptal edildiği iddiası doğru değil. Mevcut muhtarların görevleri devam ederken seçimleri düzenleyen kanun da yürürlükte bulunuyor.

Muhtarlıkların geleceğine ilişkin siyasi öneriler ve kulis tartışmaları, resmî karar veya yürürlükteki kanun niteliği taşımıyor. Yasal durum değişmediği sürece köy ve mahalle muhtarları seçimle belirlenmeye devam edecek.