Doğu Akdeniz'de plastik atık krizi büyüyor

Adana Tabip Odası (ATO) ile Doğu Akdeniz Çevre Dernekleri (DAÇE) yönetici ve üyeleri, Doğu Akdeniz Bölgesi’nde yaşanan plastik atık sorununu ve bunun çevre ile halk sağlığı üzerindeki etkilerini değerlendirmek üzere bir araya geldi.

Toplantıda açıklamalarda bulunan Adana Tabip Odası Başkanı Prof. Dr. Ahmet Hilal, Doğu Akdeniz’in denizi, kıyıları, dereleri, tarım toprakları, ormanları ve bölgedeki canlı yaşamının büyük bir ekolojik tehditle karşı karşıya olduğunu söyledi.

Hilal, yaşanan sorunun yalnızca çevre kirliliği olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek iklim krizi, hava kirliliği, su ve toprak kirliliği, denizlerdeki plastik kirliliği, tarımsal üretim, biyolojik çeşitlilik ve halk sağlığının birbiriyle bağlantılı olduğunu ifade etti.

“Bölgesel bir ekolojik tehdit haline geldi”

Adana Tabip Odası ve DAÇE adına konuşan Hilal, Çin’in 2018 yılında plastik atık ithalatını yasaklamasının ardından Türkiye’nin Avrupa’dan gönderilen plastik atıkların önemli adreslerinden biri haline geldiğini belirtti.

Plastik atıkların Mersin Limanı üzerinden Doğu Akdeniz Bölgesi’nin farklı noktalarına dağıtıldığını ifade eden Hilal, atıkların kontrolsüz şekilde depolanması, doğaya bırakılması ve yakılmasının çevre üzerinde ciddi sonuçlar oluşturduğunu söyledi.

Hilal, bu durumun yer altı ve yer üstü sularının yanı sıra sulama suları, tarım alanları, dereler, nehirler, kıyılar, deniz ve havada kirliliğe yol açtığını belirterek plastik kirliliğinin akıntılar aracılığıyla Doğu Akdeniz’in tamamına yayılan bölgesel bir ekolojik tehdit haline geldiğini savundu.

Mikroplastik ve nanoplastiklere dikkat çekti

Doğu Akdeniz’de uzun süredir büyüyen plastik atık probleminin artık yalnızca bir atık yönetimi meselesi olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Hilal, ithal plastiklerin tesislerde parçalanmasıyla ortaya çıkan mikroplastik ve nanoplastiklere dikkat çekti.

Hilal, söz konusu parçacıkların denizin yanı sıra toprakta, sulama suyunda, gıdalarda ve canlı organizmaların bedeninde görüldüğünü belirterek “Doğu Akdeniz Bölgesi plastik atık krizi yaşamaktadır” dedi.

Plastik krizi ile iklim krizinin birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini söyleyen Hilal, plastiklerin büyük bölümünün fosil kaynaklardan üretildiğini hatırlattı. Fosil yakıtların çıkarılmasından plastiklerin üretim, taşıma, tüketim ve atık aşamalarına kadar bütün süreçlerde sera gazı emisyonlarının ortaya çıktığını ifade etti.

“Bölgemizin kırılganlığı artıyor”

Doğu Akdeniz’in iklim krizinin etkilerini de ağır şekilde yaşadığını belirten Hilal; artan sıcaklıklar, kuraklık, su kaynaklarındaki azalma, orman yangınları, aşırı hava olayları, deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesi ve ekosistemlerdeki bozulmaların bölgenin kırılganlığını artırdığını söyledi.

Batılı ülkelerde ortaya çıkan plastik atıkların Türkiye gibi ülkelere gönderilmesini “çevresel adaletsizlik” olarak değerlendiren Hilal, Türkiye’nin Avrupa’nın plastik atık yükünü taşımak zorunda olmadığını ifade etti.

Hilal, Çukurova’nın tarım alanlarının, derelerinin, kıyılarının ve denizinin plastik atık ithalatının bedelini ödememesi gerektiğini söyledi.

Plastik atık ithalatının yasaklanmasını istedi

Adana Tabip Odası ve Doğu Akdeniz Çevre Dernekleri olarak taleplerini de sıralayan Prof. Dr. Hilal, Avrupa ülkelerinin kendi plastik atıklarının ekolojik sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini belirtti.

Hilal, plastik atık ithalatının ve tek kullanımlık plastiklerin üretim ve tüketiminin yasaklanmasını, plastik atıkların yol açtığı ekolojik zararların acilen önlenmesini ve ortaya çıkan zararların giderilmesi amacıyla bilimsel programların başlatılmasını talep ettiklerini söyledi.

“Çukurova’nın tarım toprakları ve denizi plastik atıkların deposu olmayacaktır” diyen Hilal, bu konuda demokratik ve hukuki mücadelelerini sürdüreceklerini ifade etti.

Plastik atık sorunu sunumlarla ele alındı

Basın açıklamasının ardından Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Prof. Dr. Erkan Aktaş ve Avukat İsmail Hakkı Atal, “Doğu Akdeniz Bölgesinde İthal Plastik Atık Sorunu ve Çözüm Önerileri” başlıklı görsel sunum gerçekleştirdi.