Çin’in Mavi Körfez girişimine BM’den takdir

Çin’in Mavi Körfez Restorasyon Girişimi, 2026 Birleşmiş Milletler Dünya Restorasyon Amiral Gemisi olarak seçildi. Bu başarı, ülkenin deniz ekosistemlerinin korunması ve restorasyonu alanında elde ettiği başarıların uluslararası düzeyde takdir gördüğünü ortaya koyuyor.

Duyuru, 29 Ekim’de Ermenistan’ın Yerevan kentinde düzenlenen Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi Taraflar Konferansı’nın 17. toplantısı sırasında yapıldı. Çin Doğal Kaynaklar Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı’nın öncülüğünde yürütülen girişim, bu unvana layık görülen Çin’in ülke çapındaki ikinci programı oldu.

Daha önce Shan-Shui Girişimi, 2022 yılında seçilen ilk küresel projeler arasında yer almıştı. Birleşmiş Milletler Çevre Programı ile Gıda ve Tarım Örgütü tarafından ortaklaşa oluşturulan Dünya Restorasyon Amiral Gemisi, BM Ekosistem Restorasyonu On Yılı kapsamında verilen küresel bir takdir unvanıdır.

Bu unvanla örnek teşkil eden, temsil gücü yüksek ve dünya çapında etkili, büyük ölçekli restorasyon projeleri öne çıkarılıyor. Bu yılki değerlendirmede Kolombiya, Etiyopya, İtalya ve ABD’den girişimler de takdir edildi. Ödül töreninde konuşan Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Avrupa ve Orta Asya Bölge Temsilci Yardımcısı Raimund Jehle, sağlıklı kıyı ekosistemlerinin biyolojik çeşitlilik, gıda güvenliği ve insanların geçim kaynakları açısından önemini vurguladı.

Jehle, “Sağlıklı kıyı ekosistemleri balıkçılığı destekler, toplulukları korur ve iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı güçlendirir. Bu ekosistemlerin restorasyonu, kara ile deniz arasındaki sınırları aşan, farklı sektörleri ve kurumları bir araya getiren bir çalışma gerektiriyor.

Çin’in Mavi Körfez Girişimi, ekolojik restorasyonu, eşgüdümlü yönetimi ve kamu yatırımlarını bir araya getirerek bu bütünleşik yaklaşımın değerini ortaya koyuyor.” dedi. Fujian eyaletindeki Xiamen kentinde bulunan Yundang Gölü’nün restorasyonundan edinilen deneyim üzerine inşa edilen çalışmalarla Çin’in kıyı bölgelerinde bütünleşik kara-deniz yönetimi ve deniz ekosistemlerinin restorasyonu geniş ölçekte ilerletildi.13.

Beş Yıllık Plan (2016-2020) ve 14. Beş Yıllık Plan (2021-2025) dönemlerinde Çin merkezi yönetimi, 194 büyük ölçekli deniz ekosistemi restorasyon projesinin hayata geçirilmesi için kıyı eyaletlerine 36,63 milyar yuan (5,5 milyar dolar) kaynak ayırdı.

Bu çalışmalar sonucunda 150 bin hektardan fazla kıyı sulak alanı restore edildi, istilacı bir saz türü olan Spartina alterniflora ile mücadele edildi ve 2 bin kilometreden fazla kıyı şeridi iyileştirildi. Çin Doğal Kaynaklar Bakanlığı Bölgesel Mekânların Ekolojik Restorasyonu Dairesi Genel Müdür Yardımcısı Zhong Chongjun, bu takdirin Çin’in deniz ekosistemlerinin korunması ve restorasyonu alanındaki somut başarılarının dünya tarafından bütünüyle kabul edildiğini gösterdiğini söyledi.

Zhong, “194 büyük ölçekli deniz ekosistemi restorasyon projesi, kilit deniz ekosistemlerinin kalitesini ve istikrarını etkili biçimde iyileştirdi, biyolojik çeşitliliğin korunması düzeyini yükseltti, halkın nitelikli kıyı alanlarına erişimini genişletti, kıyı bölgelerinin afetleri önleme ve afetlerin etkilerini azaltma kapasitesini artırdı ve deniz ekolojik güvenlik bariyerini güçlendirdi. Sürekli çabalar sayesinde Çin’in mangrov alanları 31 bin 700 hektara ulaştı.

Böylece Çin, mangrov alanlarının sürekli genişlediği dünyadaki az sayıdaki ülkeden biri haline geldi.” şeklinde konuştu. Dairenin Genel Müdürü Wang Lei, bu unvana layık görülmenin hem “bir onur hem de bir sorumluluk” olduğunu belirtti.

Wang, “Bunu yeni bir başlangıç olarak kabul edecek, Mavi Körfezler, Güzel Kıyı Şeritleri ve Uyumlu Adalar için çalışmalarımızı sürdürmeye devam edeceğiz.” dedi. Wang, mangrovlar, mercan resifleri, deniz çayırı yatakları ve kıyı tuzlu bataklıkları gibi kilit deniz ekosistemlerinin niteliğini ve işlevini iyileştirmeye odaklanacaklarını vurguladı.

Amaç, insanların yaşam koşullarını iyileştiren, istihdamı ve gelirleri artıran daha fazla ekolojik restorasyon sonucu elde etmek ve insan ile deniz arasında uyumun esas alındığı yeni bir kalkınma modeli oluşturmak. Wang, “Tüm ülkelerle ilişkilerimizi ve işbirliğimizi derinleştirmeye, deneyimlerimizi paylaşmaya, küresel uzlaşı oluşturmaya, BM Ekosistem Restorasyonu On Yılı’nı birlikte ilerletmeye ve mavi gezegenimizi korumak için el ele çalışmaya hazırız.” ifadelerini kullandı.