Yozgat’ın unutulmaya yüz tutan lezzeti yeniden sofralara dönüyor

Çandır'da Mustafa ve Adeviye Kır çifti, Kayseri taşından yapılan doraklarda aylarca bekletilen yöresel yoğurdu yeniden üreterek gelecek kuşaklara aktarmak istiyor.

Yozgat'ın Çandır ilçesinde yaşayan Mustafa ve Adeviye Kır çifti, unutulmaya yüz tutan yöresel lezzetlerden dorak yoğurdunu yeniden üretmeye başladı. Kayseri'nin yumuşak taşından ustalar tarafından oyularak hazırlanan doraklarda aylarca bekletilen yoğurt, geleneksel üretim yöntemiyle hazırlanıyor.

Yaklaşık 400 litre sütten 40 kilogram ürün elde edilebilmesi, bu lezzetin üretimindeki emeği ve zahmeti ortaya koyuyor.

Geçmişte bölgede annelerin ve ebelerin hazırladığı dorak yoğurdu, üretim yönteminin zahmetli olması ve dorak taşı yapımını bilen ustaların azalması nedeniyle unutulma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Mustafa ve Adeviye Kır çifti ise ailelerden aktarılan bu üretim geleneğini yeniden canlandırmak için harekete geçti.

400 LİTRE SÜTTEN 40 KİLO YOĞURT ELDE EDİLİYOR Dorak yoğurdunun üretim sürecini anlatan Adeviye Kır, öncelikle sütün yağlı kısmını ayırdıklarını ve kalan sütü pişirerek yoğurt haline getirdiklerini belirtti. Hazırlanan yoğurt bir gün bekletildikten sonra tuzlanarak dorak taşının içerisine yerleştiriliyor.

Yoğurdun bekleme sürecinde suyunu bırakmasıyla birlikte dorak içerisine yeni yoğurt ilave ediliyor. Bu işlem, taş kabın dolmasına kadar devam ediyor. Dorak tamamen dolduktan sonra üzeri kapatılıyor ve yoğurdun suyunu çekmesi için bekletiliyor.

Adeviye Kır, üretimin yaklaşık 4-5 ay sürebildiğini belirterek yoğurdun bu süre boyunca dorak içerisinde bekletildiğini anlattı. Suyunu tamamen çeken ürün, daha sonra paketlenerek satışa hazırlanıyor.

DORAK YOĞURDU FARKLI ŞEKİLLERDE TÜKETİLİYOR Dorak yoğurdu yalnızca doğrudan tüketilmiyor. Yörede farklı yemek ve hamur işi tariflerinde de kullanılıyor. Adeviye Kır, ürünün özellikle börek yapımında değerlendirilebildiğini belirterek geleneksel tarifin hazırlanışını anlattı.

Kır, dorak yoğurdunun hamur içerisine konularak pişirildiği yöntemi şu sözlerle aktardı:

"İsteyenlere sunuyoruz. İstemeyenlere börek halinde yapıyoruz. Hamuru yoğuruyoruz. Beze yapıp yaparız. Bezenin içine yoğurtları koyarız ve kapatır, tahinli gibi açar, güzelce pişiririz. Çok lezzetli bir yiyecektir."

KAYSERİ TAŞI ÇANDIR'IN GELENEKSEL LEZZETİNE DÖNÜŞÜYOR Dorak yoğurdunun üretiminde kullanılan taş kaplar, Kayseri'nin yumuşak taşından ustalar tarafından oyularak hazırlanıyor. Dorak adı verilen bu kaplar, yoğurdun aylar boyunca bekletildiği üretim sürecinin temel parçalarından biri.

Ancak dorak yapımını bilen ustaların sayısının azalması, ürünün geleceği açısından sorun oluşturuyor. Geleneksel yöntemle üretimin devam edebilmesi için yalnızca yoğurt yapımının değil, taş kap hazırlama bilgisinin de korunması gerekiyor.

ÜRETİM SOĞUK HAVALARDA BAŞLIYOR Dorak yoğurdu üretimi, havaların soğumasıyla birlikte başlıyor. Üretimin mahzenlerde gerçekleştirildiğini anlatan Mustafa Kır, yoğurdun dorak içerisinde yaklaşık 3-4 ay bekletildiğini ve ardından derin dondurucuda muhafaza edildiğini belirtti.

Üretim sürecinin uzun olması, kullanılan süt miktarı ve geleneksel yöntemin gerektirdiği işlemler ürünün maliyetini de etkiliyor. Hazırlanan dorak yoğurdu, 1 kilogramlık paketler halinde satışa sunuluyor.

DORAK YOĞURDU İÇİN COĞRAFİ İŞARET İSTİYORLAR Mustafa Kır, dorak yoğurdunun Çandır ve çevresiyle özdeşleşen yöresel bir lezzet olduğunu belirterek ürünün coğrafi işaretle tescillenmesi için yetkililerden destek istedi.

Geleneksel üretim yönteminin korunması gerektiğini ifade eden Kır, dorak yoğurdunun yeniden tanıtılması için çalışmalarını sürdürdüklerini söyledi. Ürünün coğrafi işaret almasının, yöresel kimliğinin kayıt altına alınmasına ve üretim geleneğinin gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlayabileceğini dile getirdi.

Kır, destek taleplerini şu sözlerle ifade etti:

"Yetkililerden yardım istiyoruz. Bu coğrafi işaretin alınabilmesi için. Çünkü sadece biz yapabiliyoruz."

ÇANDIR'IN YÖRESEL LEZZETİ İÇİN GELECEK BEKLEYİŞİ Mustafa ve Adeviye Kır çiftinin yeniden üretmeye başladığı dorak yoğurdu, Çandır'da geçmişten gelen bir mutfak geleneğini gündeme taşıdı. Kayseri taşından yapılan doraklarda aylarca bekletilen ürün, üretim yöntemi ve sınırlı miktarda elde edilmesiyle yöresel lezzetler arasında yer alıyor.

Üreticiler, dorak yoğurdunun tanıtılmasını, üretimin devam etmesini ve coğrafi işaretle korunmasını istiyor. Çandır'da sürdürülen çalışma, unutulmaya başlayan geleneksel bir yiyeceğin yeniden sofralara kazandırılması için yürütülen üretim girişimi olarak dikkat çekiyor.