117 yıllık fotoğrafta deniz Saat Kulesi'nin önüne kadar geliyor, kule henüz 7 yaşında

Aralık 1909 tarihli Resimli Kitab dergisinde basılan bir fotoğraf, İzmit'i denizden gösteriyor. Karede bugün Kocaeli'nin simgesi sayılan Saat Kulesi de var. Kule o gün henüz yedi yaşında. Asıl şaşırtan ise deniz. Su, kulenin altındaki yapıların duvarına kadar geliyor.

Resimli Kitab dergisinin Aralık 1909 sayısında yayımlanan İzmit fotoğrafı. Görsel Wikimedia Commons, kamu malı.

FOTOĞRAFTA NELER GÖRÜLÜYORFotoğraf denizden, kıyıya bakılarak çekilmiş. Ortada, ağaçların arasından yükselen beyaz kule hemen seçiliyor. Kulenin sağında mazgallı, uzun bir duvar yamaç boyunca uzanıyor. Kıyıda geniş pencereli, beşik çatılı yapılar yan yana dizilmiş, önlerinde küçük bir iskele var.

Arkadaki yamaç tepeye kadar ahşap evlerle dolu. Evlerin arasından minareler ve selviler yükseliyor. En tepede tek başına büyük bir ağaç duruyor.

Karede tek bir beton bina, tek bir araç yok. Kıyı ile kule arasında yol da görünmüyor.

KULE O GÜN YEDİ YAŞINDAYDISaat Kulesi, II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yılı anısına İzmit Mutasarrıflığı tarafından yaptırıldı. Projesini Mimar Vedat Tek çizdi, uygulamasını Mihran Azaryan yaptı. Temeli 1 Eylül 1900'de atıldı.

Bir yıl sonra bitmesi planlanıyordu ama iş uzadı. Kule, inşaatı tam bitmeden Eylül 1902'de açıldı.

Yeri de rastgele seçilmedi. Kule, Sultan Abdülaziz için yapılan kasrın, yani bugünkü Av Köşkü'nün bahçesine dikildi. Kaidesinin üç yüzünde birer mermer sebil, en üst katının dört yüzünde birer saat var. Fotoğraf çekildiğinde kule şehrin en yeni yapılarından biriydi.

Aynı yamaç ve aynı kule, 2020. Fotoğraf Kocaeligönüllüsü, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

BUGÜN AYNI YERDEN BAKINCAİki kareyi yan yana koyunca değişmeyen tek şey kule. Yamaçtaki ahşap evlerin yerini apartmanlar almış. 1909'da suyun geldiği yerde bugün kara var. Saat Kulesi ile deniz arasına D-100 karayolu, 1999'da sahile taşınan demiryolu ve dolgu alanları girdi. Bugün kuleden denize varmak için önce yolu, sonra rayları aşmak gerekiyor.

Demiryolunun şehrin içinden geçtiği günleri Yürüyüş Yolu'nun 125 yıllık fotoğrafında anlatmıştık. Kulenin çevresini gezmek isteyenler için gezi dosyamız da burada.

Kıyıdaki o yapıların ne olduğunu bilen, büyüklerinden denizin kuleye bu kadar yakın olduğu günleri dinleyen var mı? Elinizde eski bir sahil fotoğrafı varsa haber@kocaelidenge.com adresine gönderin.

Kuleyle ilgili tarih bilgileri Vikipedi'deki İzmit Saat Kulesi maddesinden aktarıldı.