Anadolu'nun kültür hazinelerini haraç mezat satacaklardı

Anadolu'dan kaçırılarak ABD'ye götürülen 100 tarihi eser Türkiye'ye iade edildi. Aralarında yaklaşık 70 yıl önce yurt dışına çıkarılan Horoztepe eserlerinin de bulunduğu kültür varlıkları, İstanbul Arkeoloji Müzelerinde tanıtıldı.

Bakan Ersoy, Boubon Antik Kenti'ndeki Roma heykellerinin 1960'lı yıllarda parçalanarak farklı ülkelere kaçırıldığını açıkladı.

ABD'den Türkiye'ye iadesi sağlanan 100 kültür varlığı, İstanbul Arkeoloji Müzelerinde düzenlenen "Kaçış Yok: Boubon" Sergisi ile tanıtıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un katıldığı basın toplantısında, Manhattan Bölge Savcı Yardımcısı Matthew Bogdanos ve davetliler de yer aldı.

Bu haberi kaçırmayın Avrupa'da protesto dalgası! 9 ülkede farklı kriz, ortak tepki Devamını Oku'ESERLERİN SATIŞI DURDURULARAK TÜRKİYE’YE İADELERİ SAĞLANMIŞTIR' Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, "Bugün burada, kültürel mirasımızın korunması adına uzun yıllardır sürdürdüğümüz çalışmaların çok kıymetli iki sonucunu halkımızla paylaşmanın mutluluğunu duyuyoruz.

Bir yandan Amerika Birleşik Devletleri’nden iadesini sağladığımız 100 kültür varlığımızı yeniden topraklarımızla buluştururken, diğer yandan yıllardır farklı ülke ve koleksiyonlara dağılmış Boubon kökenli eserleri biraraya getiren sergimizin açılışını gerçekleştiriyoruz.

Bakanlığımızla Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi HSI arasında kurduğumuz güvene dayalı iş birliği, sınırlarımız dışına çıkarılmış Anadolu’nun farklı dönemlerinden eserlerin bir kez daha ait olduğu topraklara dönmesini sağlamıştır.

TARİHİ ESER KAÇAKÇILIĞI İLE MÜCADELE Ersoy, "Bugünkü programımızın ikinci ayağını oluşturan'Kaçış Yok: Boubon' sergisi ise tarihi eser kaçakçılığına karşı kararlılıkla sürdürüdüğümüz mücadelenin sonuçlarını, onlarca yıla yayılan çok özel bir örnekle gözler önüne sergiliyor. Burdur ili Gölhisar ilçesi İbecik Köyü yakınındaki Boubon Antik Kenti’nde, Roma imparatorları ve imparatorluk ailesinin onurlandırıldığı Sebasteion’da yer alan bronz heykeller, 1960’lı yıllardaki kaçak kazılarla parçalanarak yurtdışına çıkarıldı.

Başlar, gövdeler ve uzuvlar birbirinden ayrıldı; aynı topluluğun parçaları farklı ülkelerde, farklı koleksiyonlarda karşımıza çıktı. Burada, insan boyutunu aşan anıtsal bronz heykellerden söz ediyoruz.

Bronz o dönemin değerli ve pahalı malzemelerinden biriydi. Heykellerin eritilerek metalinin tekrar tekrar kullanılması, bu eserlerin günümüze ulaşmasının önündeki en büyük engellerden biri olmuştur.

MEKTUPLAR ORTAYA ÇIKARIYOR İşte Boubon’u böylesine istisnai kılan, bu nadir heykelleri bir topluluk olarak, yazıtlı kaideleri ve ait oldukları yapıyla birlikte araştırma imkanı sunmasıdır. Yaşananlara bu pencereden baktığımızda bütünsel kaybın, tek tek heykellerin kaybından çok daha büyük olduğunu görüyoruz.

Topraktan yalnızca bir eser çıkarmıyoruz; insanlık tarihine ilişkin bir bilgiyi, onu anlamlı kılan çevresiyle birlikte korumaya çalışıyoruz.

Bilimsel bilginin bütünlüğüne karşı sorumluluğumuz tam da burada başlıyor. Bakanlığımız uzmanlarının yürüttüğü arşiv ve literatür çalışmalarında bir kazı defteri, eski bir fotoğraf ya da bir mektup yıllar sonra bir eserin ait olduğu yeri gösterebiliyor.

Bugünkü iadelerin arkasında, bu belgeler arasındaki ilişkileri sabırla kuran insanların emeği bulunuyor.

Bu sergi, Bogdanos ve ekibinin kültür varlıklarının iadesi konusunda dünyadaki yaklaşımı değiştirdiklerinin en önemli göstergesidir. Onlar yalnızca eserleri ait oldukları topraklara yeniden kavuşturmakla kalmadılar; haklının ve adaletin de sesi oldular" diye konuştu.

METAL İŞÇİLİĞİNİ YANSITIYOR Bazı eserlerin henüz satış aşamasındayken tespit edilmesi, bu işbirliğinin sahadaki güçlü etkisini göstermektedir. Amerika Birleşik Devletleri’nden yerleşik bir müzayede evinin Mayıs 2026 tarihli müzayedesinde Anadolu kökenli eserlerin satışa sunulduğunun belirlenmesi üzerine, bakanlığımız hemen harekete geçmiş; bilimsel veri ve belgelerimiz Manhattan Bölge Savcılığı ve HSI ile paylaşılmış; eserlerin satışı durdurularak Türkiye’ye iadeleri sağlanmıştır.

İade kapsamındaki 100 parça içerisindeki önemli gruplardan birini Tokat ili Erbaa ilçesindeki Horoztepe kökenli 40 eser oluşturmaktadır.

MÖ 2300-2000 yıllarına tarihlenen bu grup, törensel müzik aletlerinden silahlara ve metal kaplara kadar Erken Tunç Çağı Anadolu’nun gelişmiş metal işçiliğini yansıtmakta. Kazı buluntularının karşılaştırılmasıyla elde edilen veriler, eserlerin yurtdışına çıkarılma ve müze koleksiyonlarına giriş süreçlerine ışık tutan belgelerle tamamlandı.

Yaklaşık 70 yıl sonra gerçekleşen dönüş, bu farklı kanıtların birlikte değerlendirilmesiyle ancak mümkün oldu" dedi.

Bu haberi kaçırmayın Tarkan'dan dünyaya'Uyan' çağrısı! 15 saatte 180 bin izlendi Devamını Oku'HER BİR PARÇA BİZE KARARLILIĞIN BİRLEŞTİRİCİ GÜCÜNÜ ANLATACAK' Bakan Ersoy, "İadesini sağladığımız ikinci eser grubumuz Burdur ili Düver Köyü kökenli 44 pişmiş toprak mimari levhadan oluşmakta.

Bu eserler M.Ö. 6. yüzyıla, yaklaşık M.Ö. 700-480 yılları arasındaki Arkaik Dönem’e tarihleniyor. O dönem yapılarının çatı ve kaplama düzenlerine ait bu parçaların bezemeleri, biçimleri ve üslupları bilinen örneklerle karşılaştırıldı; arşiv ve koleksiyon kayıtlarıyla dağılışları izlendi.

Neticede; 2022 yılında ABD’den, 2024 yılında Danimarka’dan ve 2025 yılında Virginia Güzel Sanatlar Müzesinden sağladığımız iadelerin ardından, bugün de J. Paul Getty Müzesindeki bu grubu ülkemize kazandırmış olduk. Bu eserleri, hazırlayacağımız bir proje kapsamında İstanbul Arkeoloji Müzelerimizin koleksiyonlarındaki parçalarla biraraya getireceğiz.

Her bir parça bize geçmişte yaşanan yağmayı hatırlatırken, aynı zamanda kararlılığın birleştirici gücünü de anlatacak. Aphrodisias Antik Kenti’ne ait portre. Bakanlığımız uzmanları, arşiv belgeleriyle geçmiş koleksiyon kayıtlarını karşılaştırarak portrenin kentle bağını ve yurtdışındaki koleksiyonlara uzanan geçmişini araştırdı.