Şebinkarahisar'dan İnme Uyarısı: İlk 4,5 Saat Hayat Kurtarıyor

Giresun'un Şebinkarahisar ilçesinde görev yapan Toplum Sağlığı Merkezi hekimi Dr. Betül Kılıç, 29 Ekim Dünya İnme Günü vesilesiyle inme hastalığının yarattığı ciddi sağlık risklerine dikkat çekti. Türkiye'de ölüm ve kalıcı engellilik nedenleri arasında üst sıralarda yer alan bu rahatsızlığın, beyin damarlarındaki tıkanıklık veya kanamalarla tetiklendiği vurgulandı.

Erken teşhisin hayati bir rol oynadığı hastalıkta, zamanında müdahale edilmemesi durumunda bireylerin kalıcı fiziksel ve zihinsel kayıplar yaşayabileceği ifade edildi. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 12 milyon insanın etkilendiği inme, Türkiye'de de önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkıyor.

TÜİK'in 2022 verilerine göre, 15 yaş ve üzerindeki nüfusta son bir yıl içerisinde inme geçirme oranı yüzde 1 olarak kaydedildi. Vakaların yüzde 80 gibi büyük bir çoğunluğu damar tıkanıklığına (iskemik inme) bağlı gelişirken, kalan yüzde 20'lik dilim ise yüksek tansiyon veya anevrizma gibi nedenlerle oluşan beyin kanamalarından meydana geliyor.

Uzmanlar, inme belirtilerinin aniden ortaya çıktığını belirterek vatandaşların üç temel işarete karşı tetikte olmasını istedi: Yüzde kayma, tek taraflı kol veya bacakta ani güç kaybı ve konuşma bozukluğu. Bu belirtilerin yanı sıra ani görme kaybı, baş dönmesi, denge yitimi ve şiddetli baş ağrısı gibi durumların da inmenin habercisi olabileceği hatırlatıldı.

Söz konusu semptomlardan herhangi biri görüldüğünde, şikayetlerin geçmesi beklenmeden derhal 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması gerektiği belirtildi. Tedavi sürecinde zamanın kritik önemi, zaman beyindir mottosuyla özetleniyor.

Beyin damarı tıkanıklıklarında, belirtilerin başlamasından sonraki ilk 4,5 saat içerisinde pıhtı eritici tedaviler uygulanabiliyor. Daha ağır vakalarda ise mekanik trombektomi yöntemiyle pıhtının çıkarılması işlemi, hastanın durumuna göre ilk 24 saate kadar gerçekleştirilebiliyor.

Bu müdahalelerin başarısı, hastanın acil servise ulaşma hızına doğrudan bağlılık gösteriyor. İnme riskini artıran faktörlerin başında yüksek tansiyon, şeker hastalığı, kolesterol, obezite, sigara kullanımı ve hareketsiz yaşam tarzı geliyor.

Özellikle atriyal fibrilasyon gibi kalp ritim bozuklukları, beyne pıhtı atma riskini ciddi oranda artırıyor. Dr. Betül Kılıç, kronik hastalıkların düzenli takibi, sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitenin inme riskini düşürmede en etkili yöntemler olduğunu vurguladı.

Sonuç olarak, inme ile mücadelede bireysel farkındalık ve düzenli sağlık kontrolleri büyük önem arz ediyor. Vatandaşların kendi sağlık değerlerini bilmesi ve risk faktörlerini kontrol altında tutması, hastalığın önlenmesinde temel stratejiyi oluşturuyor.

Belirtilerin hızla tanınması ve hızlı tıbbi müdahale, hem yaşam kaybını önleyebilir hem de hastaların yaşam kalitesini koruyarak kalıcı sakatlık riskini minimize edebilir.