Ahmet Aras’tan Muğla’nın Geleceğine İklim ve Su Uyarısı: “Yeni Yatırım Değil, Çevre Yatırımı Yapmalıyız”

Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, iklim değişikliğinin Muğla açısından oluşturduğu en büyük riskin su ve kuraklık olduğunu söyledi. Yaz aylarında turizmle birlikte nüfusun katlanarak arttığına dikkat çeken Aras, su kayıp-kaçaklarını azaltmak için yürütülen yatırımlardan deniz suyunun arıtılmasına, güneş enerjisinden yapay zekâ destekli deniz denetimine kadar birçok projeyi anlattı.

Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras CNBC-e TV'de Elif Saygılıer’in sunduğu COP31 Sektörler programına konuk oldu. Başkan Aras, Muğla’nın iklim değişikliği karşısında yaşadığı sorunları ve Büyükşehir Belediyesi’nin yürüttüğü çalışmaları anlattı. Aras’ın turizm ve yapılaşmaya ilişkin sözleri ise dikkat çekti: “Mevcut yatak kapasitemizi nitelikli hale getirmeliyiz. Yeni konut ve turizm yatırımları değil, çevre yatırımları yapmamız lazım.”

Türkiye’nin kasım ayında Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’e ev sahipliği yapmaya hazırlandığını hatırlatan Aras, organizasyonun özellikle yerel yönetimler açısından önemli bir fırsat olduğunu söyledi.

Muğla’nın en büyük iklim riski: Su Muğla’da iklim değişikliğinin en fazla hangi alanda hissedildiği sorusuna Aras’ın yanıtı net oldu:

“Tek bir risk söylersem su. Su ve kuraklık.” Akdeniz havzasının iklim değişikliğinden en fazla etkilenen bölgeler arasında bulunduğunu belirten Aras, son yıllarda artan orman yangınlarının da kuraklık ve olağanüstü hava koşullarıyla doğrudan bağlantılı olduğuna dikkat çekti.

Su kaynaklarının azalmasının yalnızca musluklardan akan suyu etkilemediğini vurgulayan Aras, tarımsal üretimden ormanlara, ekosistemden kent yaşamına kadar geniş bir alanın su sorunundan etkilendiğini söyledi.

Muğla’nın turizm kenti olmasının su üzerindeki baskıyı daha da artırdığına işaret eden Aras, resmi nüfusun yaklaşık 1 milyon 121 bin olduğunu, yaz döneminde ise yerli ve yabancı ziyaretçilerle birlikte çok daha büyük bir nüfusa hizmet verildiğini ifade etti.

Kuraklığın en yoğun hissedildiği yaz aylarının aynı zamanda turizm sezonunun en hareketli dönemi olduğuna dikkat çeken Aras, bu nedenle Muğla’nın iklim riskleri arasında suyu ilk sıraya koyduklarını söyledi.

“Suyun yarısını yolda kaybediyorduk” Aras’ın üzerinde durduğu bir diğer önemli konu ise içme suyu şebekelerindeki kayıp ve kaçaklar oldu.

Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevine geldikten sonra önceliklerinden birinin kayıp-kaçak oranını azaltmak olduğunu belirten Aras, özellikle Bodrum’da yıllardır sorun oluşturan ana isale hatlarının önemli bölümünün yenilendiğini söyledi.

Aras, çalışmaların yalnızca Bodrum’la sınırlı olmadığını; Fethiye’den Marmaris’e, Seydikemer’den Milas’a, Dalaman’dan Ortaca ve Köyceğiz’e kadar birçok ilçede altyapı yatırımlarının devam ettiğini söyledi.

Denizden yılda 20 milyon metreküp su üretilecek Muğla’nın gelecekteki su ihtiyacının karşılanması için dikkat çeken projelerden biri de deniz suyunun arıtılması olacak.

Aras, Ekinambarı-Havalimanı bölgesinde kurulması planlanan deniz suyu arıtma tesisinin yılda 20 milyon metreküp su üretmesinin hedeflendiğini açıkladı.

Projenin 2028 yılında devreye alınmasının planlandığını belirten Aras, dış finansman kaynaklarının da kullanılacağı kapsamlı yatırım programının yalnızca deniz suyunun arıtılmasını değil, Muğla genelindeki kayıp-kaçakların azaltılmasını da kapsadığını söyledi.

Aras’a göre desalinasyon projesinin hayata geçmesiyle Bodrum’un su ihtiyacının önemli bir bölümü deniz suyundan karşılanabilecek.

Aras, deniz kirliliğinin yalnızca teknelerin bıraktığı atıklardan kaynaklanmadığını, karasal kaynaklı kirliliğin de önemli bir sorun oluşturduğunu söyledi. Dereler aracılığıyla denize taşınan plastik, çöp, kimyasal atık, çamur ve rusubatın koylarda ciddi kirliliğe neden olduğunu belirtti.

Atık su arıtma tesislerinin kapasitelerinin artırılması gerektiğine de dikkat çeken Aras, yıllar önce çok daha düşük nüfuslara göre yapılan tesislerin bugün artan nüfus ve turizm yoğunluğu karşısında yetersiz kalabildiğini ifade etti.

Büyükşehir Belediyesi’nin 14 atık alım teknesi ve kıyıdaki atık alım noktalarıyla teknelerden sıvı ve katı atık topladığını belirten Aras, sisteme 7 yeni atık toplama noktası daha kazandırılması gerektiğini söyledi.

Denizlerin korunmasında teknolojiden de yararlandıklarını anlatan Aras, Muğla kıyılarında yapay zekâ destekli Elektronik Gemi Denetleme Sistemi kurulduğunu açıkladı.

Göcek, Hisarönü, Fethiye Körfezi, Gökova Körfezi ve Güllük Körfezi gibi yoğun tekne trafiğinin bulunduğu bölgelerde uzun menzilli kameraların kullanıldığını belirten Aras, sistemin denize sintine veya atık su bırakan tekneleri tespit edebildiğini söyledi.

Aras, denizcilere de açık bir uyarıda bulundu:

“Sintine bastığınızda yakalanırsınız. Sakın denize sintine bırakmayın. Atık alım sistemimiz var. Atıklarınızı bu sisteme verin.” Güneş enerjisinde hedef 45 megawatt Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin enerji yatırımlarına da değinen Aras, güneş enerjisinde kurulu gücün 17 megawatta ulaştığını söyledi.

Belediyenin ihtiyacının yaklaşık 45 megawatt olduğunu belirten Aras, özellikle MUSKİ’nin suyun çıkarılması ve taşınması sırasında ciddi miktarda enerji kullandığını ifade etti.

Güneş enerjisi yatırımlarının artırılması halinde su yönetimindeki enerji maliyetlerinin de azaltılabileceğine dikkat çeken Aras, Muğla’nın güneş enerjisi potansiyelinin bu açıdan önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Aras’tan dikkat çeken turizm ve yapılaşma mesajı Ahmet Aras’ın programdaki en dikkat çekici açıklamalarından biri ise Muğla’nın turizm ve yapılaşma kapasitesiyle ilgili oldu.

Muğla’da sürekli yeni turizm yatağı ve yapılaşma kapasitesi oluşturmak yerine mevcut tesislerin niteliğinin artırılması gerektiğini söyleyen Aras, kentin doğal kaynaklarının taşıma kapasitesine dikkat çekti.

“Mevcut yatak kapasitemizi nitelikli hale getirmek çok kıymetli. Nüfus artmamalı artık bizim bölgemizde. Nitelik artmalı, nicelik değil. Şu anda kapasite dolmuş vaziyette. Yeni konut ve turizm yatırımları değil, çevre yatırımları yapmamız lazım.” Akdeniz’in iklim gündemi Muğla’da konuşulacak Muğla aynı zamanda önemli bir iklim buluşmasına da ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.

Aras, eylül sonunda Muğla’da gerçekleştirilecek Akdeniz İklim Zirvesi’nde Akdeniz’e kıyısı bulunan kentlerin iklim değişikliği karşısında yaşadığı ortak sorunların ve çözüm önerilerinin ele alınacağını söyledi.

Zirve çalışmalarında Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, Sıfır Atık Vakfı ile ilgili kamu kurumları ve çevre kuruluşlarının yer alacağını belirten Aras, Muğla’nın COP31’e de yürüttüğü projeler ve hazırladığı çalışmalarla katılacağını ifade etti.