Yunanistan'da Libya Şoku: Eski Başbakanlardan 'Türkiye' İtirafı

Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki stratejik hamleleri ve Libya ile 2019 yılında imzaladığı deniz yetki alanları mutabakatının Libya Parlamentosu tarafından onaylanması, Yunanistan siyasetinde derin bir yankı uyandırdı. Atina'daki Savaş Müzesi'nde düzenlenen bir etkinlikte konuşan eski Başbakan Kostas Karamanlis, Türkiye'nin bölgedeki etkisinin artık kaçınılmaz bir gerçeklik haline geldiğini vurguladı.

Karamanlis, Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasındaki elektrik bağlantısı projesi için Türkiye'den izin alınması ihtimalini sert bir dille reddederek, gelecekte Ege'deki en küçük altyapı çalışmalarının dahi Ankara'nın onayına bağlı kalacağını savundu. Karamanlis, Türkiye'nin Ege'deki statükoyu değiştirmek amacıyla 25'inci meridyene kadar uzanan kapsamlı bir politika izlediğini iddia etti.

Özellikle Meis Adası çevresindeki deniz yetki alanlarına yönelik anlaşmazlıkların, Türkiye'nin bölgeyi Yunan adalarından izole etme çabası olduğunu ileri sürdü. Bu görüşleri destekleyen eski Savunma Bakanı Panagiotis Panagiotopoulos ise mevcut Miçotakis hükümetini, Türkiye'nin Girit'in güney ve doğusundaki fiili durumuna karşı pasif kalmakla suçladı.

Panagiotopoulos, hükümetin Türkiye'nin bölgesel güç olma hedefini okuyamadığını ve Yunanistan'ı bir kapıkulu konumuna düşürme riskiyle karşı karşıya bıraktığını iddia etti. Eleştiri oklarının bir diğer hedefi ise eski Başbakan Antonis Samaras oldu.

Libya'nın mutabakatı onaylamasını bir başarısızlık tanımı olarak nitelendiren Samaras, Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis'in görevden alınması çağrısında bulundu. Hükümetin dış politika yönetimini ateşle oynamak olarak tanımlayan Samaras, Atina'nın güçsüz bir görüntü sergilediğini savundu.

Bu siyasi çalkantıların gölgesinde, Yunanistan, GKRY ve İsrail arasındaki Great Sea Interconnector projesi de ciddi bir belirsizliğe sürüklendi. Fransa'nın projeyi erteleme önerisi, GKRY Enerji Düzenleme Kurumu'nun hedef tarihi Ocak 2031'e çekmesi ve 1,9 milyar avroluk bütçenin yetersiz kalabileceği endişeleri, projenin geleceğini tartışmaya açtı.

Uluslararası arenada ise ABD'nin tutumu dikkat çekti. İlk aşamada mutabakatı doğrudan eleştirmeyen Washington yönetimi, Yunan diplomatik çevrelerinin baskısı sonucu 25 Ekim'de yaptığı ikinci açıklamada, Libya'nın onay kararını yapıcı olmayan ve provokatif olarak nitelendirdi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, bu eleştirisine rağmen Türkiye ve Yunanistan'ı deniz yetki alanları konusundaki anlaşmazlıklarını iyi niyetli müzakerelerle çözmeye ve gerilimi tırmandıracak adımlardan kaçınmaya çağırdı. Sonuç olarak, Libya ile varılan mutabakatın resmiyet kazanması, Yunanistan'da hem iktidar hem de muhalefet kanadında ciddi bir stratejik kaygıya neden oldu.

Ankara'nın Doğu Akdeniz'deki fiili durum oluşturma kapasitesi, Atina'nın hem enerji projelerini hem de bölgesel nüfuzunu yeniden değerlendirmesine yol açıyor. Bölgedeki diplomatik ve hukuki süreçlerin, önümüzdeki dönemde taraflar arasındaki gerilimi veya olası diyalog arayışlarını nasıl şekillendireceği merakla bekleniyor.