Ankilozan Spondilit Askerliğe Engel mi? Muafiyette Hastalığın Aktivitesi ve Tedavi Belirleyici

Ankilozan spondilit, askerlik yükümlülerinde “Askerliğe Elverişli Değildir” kararı verilmesine neden olabilen hastalıklar arasında bulunuyor. Ancak değerlendirme yalnızca tanının adına göre yapılmıyor. Hastalığın aktif olup olmadığı, uygulanan tedavi ve mevcut sağlık belgeleri, yetkili sağlık kurulunun kararında belirleyici oluyor.

Askerlik çağına gelen hastalar açısından temel ayrım, tanı konulması ile askerlikten muafiyet kararının aynı işlem olmaması. Romatoloji takibinde bulunan kişinin askerlik yönünden durumu, ilgili mevzuat kapsamında ayrıca değerlendiriliyor.

Ankilozan spondilit askerlik yönetmeliğinde nasıl değerlendiriliyor?

Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin EK-C Hastalıklar Listesi’nde yer alan 36’ncı madde, romatizmal eklem hastalıklarına ilişkin hükümleri düzenliyor.

Maddenin B diliminin birinci fıkrasında; klinik, laboratuvar ve/veya görüntüleme yöntemleriyle aktif olduğu belirlenen ankilozan spondilit de sayılıyor. Bu hastalık nedeniyle biyolojik kökenli veya hedefe yönelik ilaç tedavisi alan hastalar da aynı fıkra kapsamında bulunuyor.

Askerlik yükümlülerinde hastalığın B veya D diliminde değerlendirilmesi, “Askerliğe Elverişli Değildir” kararının dayanağını oluşturuyor.

Biyolojik ilaç kullanan hastalarda hangi belge gerekiyor?

Yönetmeliğin 36/B-1 hükmünde, resmî sağlık kuruluşlarından son altı ay içinde alınmış durum bildirir sağlık raporu şartı yer alıyor.

Bu nedenle biyolojik veya hedefe yönelik tedavi kullanan kişilerin, askerlik muayenesine giderken güncel romatoloji değerlendirmelerini ve tedavi belgelerini yanlarında bulundurmaları önem taşıyor. Kullanılan ilacın adı, hangi hastalık için verildiği ve tedavinin devam edip etmediği sağlık kayıtlarında açıkça görülebilmeli.

Biyolojik veya hedefe yönelik tedavi, ilgili hükümde ayrıca sayılan bir değerlendirme ölçütü. Bu nedenle yalnızca kişinin muayene günü ağrısının az olmasına bakılarak askerlik durumu hakkında kesin sonuca varılamaz.

Her ankilozan spondilit tanısı otomatik muafiyet sağlar mı?

Hayır. Tanı belgesi, değerlendirme sürecinde önemli olmakla birlikte tek başına kesinleşmiş askerlik muafiyeti anlamına gelmiyor.

Yönetmelikte klinik ve laboratuvar bulguları tamamen düzelmiş romatizmal eklem hastalıkları A diliminde; tedavi ve nekahet durumları ise C diliminde ele alınıyor. İleri derecede hareket bozukluğuna yol açan kalıcı etkiler ve tedaviye rağmen aktivitesi baskılanamayan bazı durumlar için ayrıca hükümler bulunuyor.

Kişinin hangi kapsamda değerlendirileceğine; hastalığın seyri, muayene bulguları, tetkikleri ve tedavisi birlikte incelenerek karar veriliyor. Bu nedenle başka bir hastaya verilen karar, aynı tanıyı taşıyan herkes için doğrudan örnek kabul edilemiyor.

Askerlik muayenesi için nereye başvurulmalı?

Yoklama sürecindeki kişi, ankilozan spondilit tanısını aile hekimine bildirmeli ve elindeki sağlık belgelerini sunmalı. İleri değerlendirme gereken yükümlüler, askerlik sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşuna sevk ediliyor.

Muayeneye giderken şu belgelerin hazır bulundurulması süreci kolaylaştırabilir:

Romatoloji tanı ve takip raporları.

Varsa güncel durum bildirir sağlık raporu.

MR ve röntgen raporları ile erişilebilir görüntüler.

Mevcut kan tahlili sonuçları.

İlaç kullanım raporları ve güncel tedavi bilgileri.

Önceki yatışlara ilişkin epikrizler.

Aile hekimi askerlikten muafiyet kararı verebilir mi?

Aile hekiminin “Askerliğe Elverişli Değildir” raporu düzenleme yetkisi bulunmuyor. Bu karar, yetkili sağlık kuruluşunun sağlık kurulu tarafından veriliyor.

“Askerliğe Elverişli Değildir” kararlı sağlık kurulu raporu, Millî Savunma Bakanlığının onayından sonra kesinleşiyor. Geçici sağlık durumlarında ise değerlendirmeye göre ertesi yıla bırakma veya sevk geciktirmesi kararı alınabiliyor.

Subay ve astsubay adaylığı için aynı kurallar mı geçerli?

Zorunlu askerlik yükümlülüğü ile subay, astsubay veya uzman erbaş adaylığı aynı değerlendirme süreci değil. Profesyonel askerlik başvurularında adayın statüsüne ilişkin sağlık hükümleri ve değerlendirme çizelgeleri de uygulanıyor.

Bu nedenle zorunlu askerlik için verilen bir sağlık kararından hareketle, profesyonel askerlik başvurusunun sonucu hakkında kesin hüküm kurulmamalı.

TIBBİ VE İDARİ BİLGİLENDİRME

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel askerlik uygunluğu, yetkili sağlık kurulunun değerlendirmesi ve ilgili onay süreciyle belirlenir. Tedaviye ilişkin değişiklikler takip eden hekime danışılmadan yapılmamalıdır.