Bursa'dan Balkanlar'a uzanan proje: Üsküp Osmanlı Çarşısı yenilenecek

Bursa'nın UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Hanlar Bölgesi ve Tarihi Kapalı Çarşı'sı, Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp'teki yaklaşık bin dükkânlı Osmanlı Çarşısı'nın yenilenmesine örnek olacak. Türkiye'ye gelen üst düzey heyet, Bursa'da incelemelerde bulunurken, iki şehir arasındaki 600 yıllık ticaret ve esnaf kültürünün yeniden güçlendirilmesi için çalışmalar başlatıldı.

Heyetin ziyaretinde mimari koruma, esnaf kültürünün yaşatılması ve ticari hayatın canlandırılması öncelikli konular arasında yer aldı.

Kuzey Makedonya'dan gelen heyetin Bursa ziyaretinde, Üsküp Tarihi Osmanlı Çarşısı'nın korunması ve yeniden canlandırılması için hazırlanan proje ele alındı. Heyette Kuzey Makedonya Cumhuriyeti önceki dönem Başbakan Yardımcısı ve Üsküp Çayır Belediye Başkanı İzzet Meciti, Kuzey Makedonya Kültür ve Turizm Bakanı Dr.

Strez Süleyman ile önceki dönem Sayıştay Başkanı Naser Ademi yer aldı. Bursa Hanlar Bölgesi ve Tarihi Kapalı Çarşı'da incelemelerde bulunan heyet, tarihi yapıların korunmasıyla birlikte esnaf işleyişi ve sosyal yaşamın nasıl sürdürüleceğini yerinde değerlendirdi.

Projenin kapsamı ve iş birliği öngörüleri

Yaklaşık bin dükkâna ev sahipliği yapan Üsküp Tarihi Osmanlı Türk Çarşısı'nın korunması, yenilenmesi ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla kapsamlı bir çalışma yürütülüyor. Projenin Türkiye ve Kuzey Makedonya'daki kamu kurumları, yerel yönetimler, ticaret kuruluşları ve esnaf temsilcilerinin iş birliğiyle geliştirilmesi planlanıyor.

Bu kapsamda Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Bursa ve Üsküp'teki ilgili kurumların çalışmalara katkı sunması öngörülüyor.

Yetkililerin açıklamaları ve süreç takvimi

Kuzey Makedonya Kültür ve Turizm Bakanı Dr. Strez Süleyman, Bursa ziyaretinde yaptığı açıklamada, Üsküp Osmanlı Çarşısı'nın yenilenmesi için Türkiye ile iş birliği içerisinde çalıştıklarını söyledi. Ankara'da Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan ile bir toplantı gerçekleştirdiklerini belirten Süleyman, proje hazırlıklarını değerlendirdiklerini ifade etti.

Bursa'daki tarihi çarşı esnafıyla da bir araya geldiklerini söyleyen Süleyman, çalışmaların iki ülkenin ilgili kurumlarının katkılarıyla geliştirilmesini amaçladıklarını belirtti.

Üsküp Çarşısı'nın yenilenmesine yönelik temasların başladığını açıklayan Dr. Strez Süleyman, Bursa'daki esnaf kültürünün kendileri açısından önemli olduğunu vurguladı ve "Ocak ayında Kuzey Makedonya'da yeni bir toplantı gerçekleştirilecek.

Buradaki ticari iş birliğini ve kardeş esnaf modelini Üsküp'e taşımak istiyoruz" dedi. Bursa'da yapılan incelemelerin ardından projenin hazırlık sürecinin devam edeceği ve bir sonraki toplantının Kuzey Makedonya'da düzenleneceği belirtildi.

Tarihsel bağlar ve teknik planlama

Şehir Plancısı Bayram Vardar, Bursa ile Üsküp arasındaki tarihi bağların ticaret ve kültür üzerinden günümüzde de sürdüğünü söyledi. Vardar, Bursa'nın 1326 yılında, Üsküp'ün ise 1391 yılında Osmanlı topraklarına katılmasının ardından iki şehir arasında güçlü ilişkiler oluştuğunu belirterek, tarihi çarşıların bu bağın önemli parçaları olduğunu ifade etti.

Vardar, "Bu iki şehrin ticari ve kültürel yaşamının nabzının attığı çarşılardaki kardeşliğin sürmesini murat ediyoruz" dedi.

Vardar ayrıca Üsküp Çarşısı'nın temel mimari altyapısının sağlam olduğunu ancak bakım, restorasyon ve yenileme çalışmalarına ihtiyaç duyulduğunu belirtti ve Bursa'daki deneyimlerden yararlanmak istediklerini söyledi. Hazırlanan plan kapsamında Üsküp Çarşısı'nda altyapı, ahşap doğramalar, tabelalar, kepenkler, çatılar ve bina cepheleri gibi birçok unsurun tarihi dokuya uygun biçimde düzenlenmesi hedefleniyor.

Çalışmaların teknik ve hukuki boyutlarının yanı sıra ekonomik maliyetlerinin ve sosyal etkilerinin de değerlendirileceği ifade edildi.

Kültür, sanat ve esnaf ilişkileri

Üsküp Tarihi Çarşısı için hazırlanan master plan kapsamında Osmanlı döneminden kalan önemli yapıların yeniden değerlendirilmesi de gündemde. Kurşunlu Han, Sulu Han ve Kapan Han gibi tarihi yapıların kültür, sanat ve kamusal buluşma alanları olarak kullanılması hedefleniyor.

Proje kapsamında sokakların tarihi kimliğine uygun hale getirilmesi, çatı ve cephe bütünlüğünün sağlanması ve geleneksel çarşı dokusunun korunması planlanıyor.

Ayrıca Bursa ve Üsküp'teki esnaf birlikleri arasında iş birliğinin artırılması, iki şehrin esnafının buluşturulması ve geleneksel usta-çırak kültürünün güçlendirilmesi amaçlanıyor. Bursa'daki temaslarla başlayan iş birliğinin, Üsküp'teki tarihi Osmanlı Çarşısı'nın yalnızca fiziksel olarak yenilenmesine değil, ticari ve sosyal hayatının canlandırılmasına da katkı sağlaması bekleniyor.

Ocak ayında Kuzey Makedonya'da yapılması planlanan toplantıda, Üsküp Çarşısı'nın yenilenmesine ilişkin çalışmaların yeniden ele alınması öngörülüyor.