Türk Dünyası Medya ve İletişim Alanında Güçleniyor (1)

Türkiye’nin dönem başkanlığında biraraya gelen Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT), başkent Ankara’da gerçekleştirilen 13. Zirvesi, tarih, kültür, sanat, bilim, dış politika, enerji, güvenlik, akademi, spor gibi birçok alanda Türk Dünyası’na stratejik işbirlikleri sağlamasının yanı sıra, medya ve iletişim alanında da kazanımlar sağlayabilecek bir diplomatik şölen olarak kayıtlara geçmiştir.

Birinci bölümünü okuduğunuz bu iki bölümlük makale serisinde, 30-31 Ekim 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı 13. Ankara Zirvesi’nin, medya ve iletişim alanındaki potansiyel kazanımları siz kıymetli YeniSöke okurlarıyla paylaşılacaktır.

Diplomatik zirvenin makalenin konusunu oluşturan medya ve iletişim alanındaki kazanımları, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen, “Fikirden, Diyaloğa İleri” ve “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temalarıyla başkent Ankara’da 2 gün boyunca süren Türk Dünyası Diyalog Forumu’nun çıktıları ışığında değerlendirilebilir.

Bu bağlamda Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Sayın Prof. Dr. Burhanettin Duran’ın konuşmalarında dile getirdiği “Türk Dünyası 2040 Vizyonu” vurgusu ve TDT Ankara Zirvesi’nin çıktıları, Türk Dünyası’nda medya, iletişim ve yapay zekâ işbirlikleri ile geleceğe yönelik planlanan ortak hedeflerin kapsamlı bir nitelik taşıyacağına işaret ediyor.

Türk Devletleri Teşkilatı’nın Dönem Başkanlığı görevini üstlenen Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın 2040 Vizyonu’na mutlaka ulaşılmasına yönelik kararlı ve net duruşuyla liderlik feraseti, Türk Devletleri’nin liderlerine güç veriyor. TDT 13.

Ankara Zirvesi’nden hareketle; Türk Dünyası ülkeleri, 2040 Vizyonu doğrultusunda, ortak dilin, ortak hafızanın ve medya ile iletişim kapasitesinin kuvvetlendirilmesini amaçlıyor.

Türk Dünyası ülkeleri için medya, iletişim ve yapay zekâ alanında önemli birer potansiyel kazanım olarak değerlendirebilecek başlıklar, temelde şu konular çerçevesinde incelenebilir:

Dezenformasyona Karşı Ortak Mücadele

Diplomasi, dış politika ve uluslararası ilişkiler açısından bakıldığında, 21. yüzyılda her geçen gün dijitalleşen medya araçları ile sanal medya platformlarının kronik sorunları arasında yer alan dezenformasyonlar, dünya ülkeleri adına ciddi iletişim sorunlarına neden olabilmektedir.

Belli başlı ülkelerle grupların, yüksek medya gücüyle yaydığı dezenformasyonlar, Türk-İslam ülkelerini, küresel açıdan medya ve iletişim alanında olumsuz etkileme potansiyeline sahiptir. Özellikle İsrail’in Filistinlilere saldırılarında, inanılmaz dezenformasyonlarla karşılaşılmıştır. Bu dezenformasyonların büyük bölümünü Türkiye resmi teyit mekanizmaları aydınlatmıştır.

Bu yönden teyit (doğrulama) faaliyetlerinin devlet kurumlarının görevi olmaktan çıkarılarak Türk Dünyası ülkeleri için ortak bir gerçeklik refleksi haline getirilmesi son derece yararlıdır. TDT 13. Zirvesinin dezenformasyonlara karşı ortaklaşa ve hızlı yanıt verme kararı önemlidir.

Bölgesel ve küresel sinsi dezenformasyon akımlarına karşı, Türk Dünyası ülkelerinin ortak bir stratejik iletişim mekanizması geliştirmesi ve Astana’da gerçekleşen TDT Medya Bakanları toplantısındaki sonuçların ilerletilmesi kararı, bilgi kirliliğinin önlenmesine katkı sunacaktır. TDT, medya ve kamu diplomasisinde dezenformasyon tehdidine karşı mesafe kaydedecektir.

Ortak Medya Ekosistemi:

Sayın Burhanettin Duran’ın ifade ettiği üzere; film, dizi, belgesel gibi çeşitli yapımlarla ortak medya ekosistemi kurulması ve Türk milletinin yaşadıklarının, hikâyelerinin, kadim mazisinin kültürel zenginliklerinin uluslararası alana kültürel-iletişim yoluyla aktarılması toplumsal bir kazanım olacaktır. Doğu Türkistan’da, Kıbrıs’ta, Kırım’da, Bulgaristan’da, Bosna Hersek’te, Azerbaycan’da ve Türk’ün ayak bastığı cümle yerleşim yerindeki gerçekleri dünya bilmelidir.

Ötüken’den, Semerkant’a, Altaylar’dan Tuna’ya, Türk Dünyası’nın zenginliği, tüm insanlığa tanıtılmalıdır. Bu kapsamda, ortak medya ekosisteminin hayata geçirilmesiyle Türk Dünyası ülkeleri arasında ortak projeler, veri havuzları ve medya yayın alanları da oluşturulacaktır.

Türk Dünyası Dijital Vatandaşlığı Projesi

Akademik alanda eğitim görmekte olan üniversite ve yüksek lisans öğrencileri için hazırlanan Türk Dünyası Dijital Vatandaşlığı Projesi (TUDVA), araştırmacı, yazar ve bir gazeteci olarak; benim de 2023 yılında katıldığım ve Türk Dünyasını ilgilendiren konularda aldığım eğitimler sonucunda da Türk Dünyası Dijital Vatandaşlığı almaya hak kazandığım değerli bir projedir.

Bu tür projeler, Türk Dünyası gençlerini milli, manevi, sosyokültürel ve akademik bağlamda, çevrimiçi bir şekilde biraraya getiren önemli kazanımsal projeler arasında yer almaktadır. Dolayısıyla Türk Devletleri Teşkilatı’nın öncülük ettiği ve paydaş kurumlarından biri olarak Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nin desteklediği Türk Dünyası Vatandaşlığı gibi seçkin projeler, Türk dünyasında iletişimin, birlik ve beraberliğin pekiştirilmesine katkı sunmaktadır.

Makale çalışması serisinin ikinci bölümünü ve sonucunu 5 Kasım 2026 tarihi Perşembe günü itibarıyla siz değerli YeniSöke okurlarımızla buluşacaktır. Sevgiyle ve sağlıcakla kalınız...