IAC 2026'da tarihi adım: Antalya Deklarasyonu 21 ülkeden 32 katılımcı tarafından imzalandı

Antalya'da düzenlenen IAC 2026 Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı, uzay diplomasisi açısından bir ilke sahne oldu. Bakanlar, milletvekilleri ve uzay ajansı başkanlarından oluşan 21 ülkeden 32 katılımcı, toplantı tarihinde ilk kez ortak bir deklarasyonu kabul etti. "Barış İçin Uzay Antalya Deklarasyonu", uzayın barışçıl, sürdürülebilir ve sorumlu kullanımına yönelik ortak bir yaklaşım ortaya koyuyor. ANTALYA DEKLARASYONU 21 ÜLKEDEN 32 KATILIMCI TARAFINDAN KABUL EDİLDİ Uluslararası Uzay Federasyonu tarafından her yıl düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi, bu yıl 5-9 Ekim tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilecek. Kongre, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı ile SAHA İstanbul'un eş ev sahipliğinde ve AA'nın "Global İletişim Ortaklığı"nda Antalya NEST Kongre Merkezi'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın teşrifiyle yapılacak. Kongre öncesinde geleneksel Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirildi. TOPLANTIYA 38 ÜLKEDEN ÜST DÜZEY KATILIM SAĞLANDI Küresel uzay politikalarına yön veren liderleri bir araya getiren toplantıya Avrupa'dan Asya'ya, Afrika'dan Amerika kıtasına kadar 38 ülkeden katılım sağlandı. Bakanlar, milletvekilleri, parlamento heyetleri, uzay ajansı başkanları ve uluslararası kuruluşların üst düzey yöneticileri toplantıda yer aldı. Toplantıda barışçıl amaçlı uzay araştırmaları, dış uzay misyonları, uzay hukuku, gelişmekte olan ülkelerin uzay ekosistemine entegrasyonu ve sürdürülebilir uzay ekonomisi gibi başlıklar ele alındı. TÜRKİYE'DEN KACIR, OKTAY, YILDIZ, KANAT VE KIRAÇ KATILDI Türkiye'yi toplantıda Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır temsil etti. TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanvekili ve AK Parti Ankara Milletvekili Zeynep Yıldız, AK Parti İstanbul Milletvekili Sena Nur Çelik Kanat ve Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç da toplantıda yer aldı. IAC MMoP TARİHİNDE İLK KEZ ORTAK DEKLARASYON KABUL EDİLDİ Bakan Kacır, toplantıda yaptığı konuşmada IAC Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı tarihinde ilk kez bakanları, parlamenterleri ve uzay ajanslarının temsilcilerini ortak bir deklarasyon etrafında buluşturduklarını söyledi. Kacır, deklarasyonun uzayda barış, sorumluluk ve işbirliğine yönelik ortak bir taahhüt niteliği taşıdığını belirtti. “BARIŞ İÇİN UZAY ANTALYA DEKLARASYONU” Kacır, "Barış İçin Uzay Antalya Deklarasyonu"nun IAC 2026'nın ev sahibi Türkiye tarafından başlatıldığını ifade etti. Deklarasyonun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın barışı diyalog ve uluslararası işbirliği yoluyla ilerletme vizyonu doğrultusunda hazırlandığını belirten Kacır, metnin IAF ve uluslararası ortaklarla yürütülen istişarelerle olgunlaştırıldığını söyledi. “ORTAK BİR ULUSLARARASI ÇERÇEVE İNŞA ETMEK İSTİYORUZ” Bakan Kacır, deklarasyonun amacına ilişkin şu ifadeleri kullandı: "Hedefimiz, uzaya yönelik barışçıl, sürdürülebilir ve sorumlu bir yaklaşım için ortak bir uluslararası çerçeve inşa etmek. Bakanlar, milletvekilleri ve uzay ajansı başkanlarından oluşan 21 ülkeden 32 seçkin MMoP katılımcısının bu deklarasyonu kabul ve tasdik etmiş olmasından bilhassa büyük bir memnuniyet duyuyoruz." DİĞER ÜLKE VE KURULUŞLARA İMZA ÇAĞRISI Kacır, deklarasyonun açıklık, karşılıklı saygı ve yapıcı etkileşimle tanımlanan "Antalya Ruhu"nu yansıttığını belirtti. Uluslararası Uzay Federasyonunun küresel işbirliğinin geliştirilmesindeki rolünü vurgulayan Kacır, henüz taraf olmayan ülke ve uluslararası kuruluşları da deklarasyonu kabul etmeye ve imzalamaya davet etti. “UZAYDAKİ İLERLEME YERYÜZÜNE HİZMET ETTİĞİ ÖLÇÜDE DEĞERLİDİR” Kacır, uzay tabanlı kabiliyetlerin günlük yaşam, ekonomik faaliyetler ve afet yönetimi açısından vazgeçilmez hale geldiğini söyledi. Teknolojinin nihai amacının insan refahı olduğunu vurgulayan Kacır, "Uzaydaki ilerleme, ancak yeryüzündeki insanlar için somut faydalar ürettiğinde tam ve gerçek anlamına kavuşur." dedi. Kacır, asıl sorunun yalnızca teknolojik olarak ne kadar ilerlenebileceği değil, bu kabiliyetlerin toplumlar için güvenlik, dirençlilik ve refaha nasıl dönüştürülebileceği olduğunu ifade etti. KÜRESEL UZAY EKONOMİSİ 686 MİLYAR DOLARA ULAŞTI Bakan Kacır, küresel uzay sektörünün artık yalnızca kamu bütçeleriyle sınırlı olmadığını, özel sektör ve girişimlerin de önemli bir itici güç haline geldiğini söyledi. Kacır, küresel uzay ekonomisinin 2025 yılında 686 milyar dolarlık rekor seviyeye ulaştığını belirtti. Bu değerin yaklaşık beşte dördünün ticari faaliyetlerden kaynaklandığını ifade eden Kacır, bunun dünya hükümetlerinin uzaya yaptığı toplam harcamanın neredeyse 4 katına karşılık geldiğini söyledi. FIRLATMA MALİYETLERİNDEKİ DÜŞÜŞ YENİ AKTÖRLERİN ÖNÜNÜ AÇTI Kacır, düşen fırlatma maliyetleri, küçülen uydular ve artan özel sektör yatırımlarının uzay sektörüne giriş bariyerlerini azalttığını belirtti. Geçmişte sınırlı bir kesime ait olan uzay alanında yeni aktörlerin faaliyet göstermeye başladığını ifade etti. “GİRİŞİMCİLİK VE İNOVASYON OLMADAN UZAY EKOSİSTEMİ İLERLEYEMEZ” Bakan Kacır, inovasyonun uygun bir ekosistem olmadan gelişemeyeceğini söyledi. İlk müşteri ve güvenilir ortak rolü üstlenen kamu kurumlarına, uzun vadeli riskleri alabilecek finansman mekanizmalarına ve öngörülebilir yasal düzenlemelere ihtiyaç olduğunu belirtti. GİRİŞİM SERMAYESİ EKOSİSTEMİNE 750 MİLYON DOLARIN ÜZERİNDE KAYNAK Kacır, BİGG programının tohum ve tohum öncesi aşamadaki teknoloji girişimleri için Türkiye'nin en büyük kamu destek mekanizması olduğunu söyledi. Türkiye'nin girişim sermayesi ekosistemine 750 milyon doların üzerinde ek kaynak kazandıracak adımlar atıldığını belirtti. 300'DEN FAZLA ŞİRKET UZAY TEKNOLOJİLERİNDE FAALİYET GÖSTERİYOR Kacır, Türkiye'deki teknoparklarda 300'ün üzerinde şirketin uzay teknolojileri alanında faaliyet gösterdiğini bildirdi. Ankara'da müstakil bir Uzay Teknoparkı kurulmasına yönelik çalışmaların da başlatıldığını ifade etti. TÜRKİYE'NİN İLK AY UZAY ARACI 2027'NİN BAŞINDA FIRLATILACAK Kacır, Türkiye'nin yerli uydu geliştirme kabiliyetleri ve derin uzay projelerine ilişkin de bilgi verdi. Türkiye'nin ilk Ay uzay aracının 2027 yılının başlarında fırlatılmasının planlandığını belirten Kacır, aracın yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranına sahip olacağını söyledi. MİLLİ HİBRİT İTKİ SİSTEMİ AY MİSYONUNDA KULLANILACAK Kacır, ilk Ay uzay aracının Türkiye'nin kendi geliştirdiği hibrit itki sistemiyle görev yapacağını belirtti. Kacır, "Bu misyon, inşa ettiğimiz mühendislik birikiminin ve vizyonu somut neticeye dönüştürme gücümüzün uluslararası düzeyde bir sınavı olacak." ifadelerini kullandı.