COP31’de enerji dönüşümünün rotası: Elektrikleşme ve verimlilik

Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31), artan elektrik ihtiyacı ile emisyonların azaltılması hedefi birlikte ele alınıyor. Enerji Verimliliği Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Oğuz Can, zirvede Türkiye’nin uygulama odaklı bir yaklaşım sergilediğini belirtti.

Konu ile ilgili değerlendirmelerde bulunan Can, takip ettiği yedinci iklim konferansı olan COP31’in organizasyon ve içerik bakımından etkin geçtiğini söyledi. Zirvenin “uygulama COP’u” olma hedefiyle ilerlediğini ifade eden Can, müzakerelerin önümüzdeki günlerde yoğunlaşacağını kaydetti.

Yapay zekâ uygulamaları ve veri merkezlerinin büyümesi, elektrikli araçların yaygınlaşması ve ısı pompalarının kullanımındaki artış, elektrikleşmeyi enerji politikalarının merkezine taşıyor. Sanayideki dönüşüm ve hidrojenin rolü de konferansta tartışılan konular arasında bulunuyor.

Can, Türkiye’nin ortaya koyduğu 2035’te yüzde 35 elektrikleşme hedefinin bu açıdan önem taşıdığını belirtti. Dünyada toplam enerji tüketimi içinde elektriğin payının ortalama yüzde 20-23 düzeyinde olduğunu aktardı. Elektrik kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte enerji verimliliğinin de artırılması gerektiğini vurgulayan Can, Türkiye’nin ilk Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı’nda elde ettiği sonuçlara işaret etti.

Can’ın aktardığına göre, COP28’de yıllık küresel enerji verimliliği artış hızının yüzde 2’den yüzde 4’e çıkarılması hedeflenmesine rağmen bu oran yüzde 1,3’e geriledi. Sanayide verimlilik artışının binde 5 seviyesine düşmesi, yavaşlamanın başlıca nedenleri arasında yer aldı.

Türkiye’nin 2040 enerji hedeflerini de değerlendiren Can, 175 gigavatlık kurulum hedefinin yenilenebilir enerji alanındaki dönüşümü desteklediğini söyledi. Elektrikleşme ile verimliliğin, emisyonların azaltılması sürecinde birlikte ilerlemesi gerektiğini ifade etti.

Zirvede enerji dönüşümünün bina ve atık yönetimi boyutu da ele alınıyor. Can, Türkiye’nin öncülüğünde COP kapsamında ilk kez Uluslararası Sürdürülebilir Bina Yarışması düzenlendiğini belirterek binaların enerji kaynaklı emisyonlardaki payına dikkat çekti.

Sıfır Atık yaklaşımı ve döngüsel ekonomi de konferansın gündemindeki başlıklar arasında yer aldı. Can’ın verdiği bilgiye göre, konferans alanındaki geçici yapıların elektrik ihtiyacı, Emlak Konut’un EKA Enerji ve Teknoloji şirketi tarafından yüzde 100 biyodizel yakıt kullanılarak karşılandı.

Mutfaklardan toplanan bitkisel atık yağların yakıta dönüştürülmesine dayanan bu uygulama, zirvede tartışılan döngüsel ekonomi yaklaşımının sahadaki örneklerinden biri olarak öne çıktı.