Atatürk’ün 96 Yıllık Fransızca Diyaloğu ve Barış Mesajı Gün Yüzünde

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün, 11 Kasım 1930 tarihinde Ankara’daki Gazi Orman Çiftliği’nde ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Joseph Grew ile bir araya geldiği tarihi anlar, araştırmacı Ali Taner Tümer’in titiz çalışmalarıyla yeniden derlendi. Cumhuriyet’in kuruluşunun yedinci yıl dönümü kutlamaları sürecinde gerçekleşen bu diplomatik temas, iki ülke arasındaki ilişkilerin köklü geçmişine ışık tutuyor.

'Kronik Doküman' adlı platform üzerinden paylaşılan bu yeni versiyon, daha önce farklı arşivlerde dağınık halde bulunan film görüntüleri, dönemin gazete kupürleri ve fotoğrafların bir araya getirilmesiyle oluşturuldu. Kayıtların en dikkat çekici kısımlarından birini, Atatürk’ün Amerikan halkına hitap etmeden hemen önce Büyükelçi Grew ile gerçekleştirdiği kısa diyalog oluşturuyor.

Görüntülerde Atatürk’ün Fransızca olarak 'Müsaadenizle birkaç şey söyleyebilir miyim?' şeklinde söz istediği, Grew’in ise yine Fransızca 'Lütfen ekselansları' yanıtını verdiği görülüyor. Araştırmacı Tümer, Atatürk’ün Fransızca konuştuğu başka anların daha önce yayımlandığını ancak bu özel diyalog kesitinin ilk kez kamuoyuyla paylaşıldığını belirterek, kaydın liderin dil hakimiyetini kanıtlayan kıymetli bir belge olduğunu vurguladı.

Atatürk, Amerikan halkına yönelik yaptığı konuşmada Türk milletinin doğuştan demokratik bir karaktere sahip olduğunu ifade ederek, ulusal birliğin tesisinde demokrasi ve millet egemenliği gibi ortak değerlerin önemine dikkat çekti. İki toplum arasındaki önyargıların karşılıklı sevgi ve dostlukla aşılabileceğini belirten Atatürk, insanlığın geçmişin hurafelerinden arınarak barış ve medeniyet idealleri etrafında birleşmesi gerektiği mesajını verdi.

Bu hitap, sadece ikili ilişkiler açısından değil, milletler arası anlayışın geliştirilmesi bakımından da tarihi bir vizyon ortaya koydu. Projenin hazırlık sürecinde Sinema Genel Müdürlüğü’nün 'Film Mirasım' arşivi ile Güney Karolina Üniversitesi arşivlerinden yararlanıldı.

Araştırma esnasında Büyükelçi Grew ile yapılan görüşmeye dair 6-7 fotoğrafa ulaşıldığını belirten Tümer, konuşma anına ait bir fotoğrafa ise henüz rastlanmadığını ifade etti. Tümer, bu tür tarihi belgelerin farklı arşivlerde gün yüzünü bekliyor olabileceğine dikkat çekerek, araştırmaların derinleştirilmesinin önemine değindi.

Çalışmanın teknik detaylarına ilişkin bilgi veren Ali Taner Tümer, görüntülerde yapay zeka destekli herhangi bir restorasyon, netleştirme veya yeniden canlandırma yapılmadığının altını çizdi. Orijinal dokunun korunmasına büyük özen gösterildiğini belirten Tümer, yalnızca renklendirme işlemi uygulandığını ve Atatürk’ün gerçek görüntülerinin özgünlüğünün muhafaza edildiğini belirtti.

Bu bütünleştirilmiş çalışma, hem Türkiye-ABD diplomatik tarihine hem de Atatürk’ün dünya barışına yönelik vizyonuna dair önemli bir görsel kaynak sunuyor.