COP31 Zirvesi: İklim Krizi Pandemi Boyutunda Bir Sağlık Tehdidi

Türkiye'nin Antalya şehrinde 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen Birleşmiş Milletler COP31 zirvesi, iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini masaya yatırdı. BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, iklim felaketlerinin sadece çevresel değil, aynı zamanda sağlık altyapısını derinden sarsan küresel bir acil durum olduğunu ifade etti.

Stiell, dünya genelindeki hükümetlerin fosil yakıt bağımlılığını sürdürmek ile küresel ekonomiyi elektrik çağına uygun şekilde dönüştürmek arasında kritik bir seçim yapması gerektiğini vurguladı. Lancet Countdown 2026 raporuna göre, fosil yakıtların neden olduğu hava kirliliği ve ekstrem hava olayları her yıl yaklaşık 3,3 milyon insanın hayatını kaybetmesine yol açıyor.

Dünya Meteoroloji Örgütü'nün zirveyle eş zamanlı paylaştığı verilere göre, son 12 yıl tarihsel olarak en sıcak dönem olarak kaydedildi. 2026 yılı da dahil olmak üzere son dört yıl, ölçümlerin başladığı günden bu yana yaşanan en sıcak dört yıl olarak kayıtlara geçti.

Bu durum, sıcağa bağlı hastalıkların yanı sıra kolera, sıtma ve dang humması gibi hastalıkların yayılma riskini de ciddi oranda artırıyor. İklim krizinin sağlık sistemlerindeki en küçük zayıflıkları bile büyüterek felakete dönüştürdüğünü belirten Stiell, elektrik kesintilerinin su arıtma süreçlerini aksatması gibi somut örnekler verdi.

Stiell, sağlık bakanlıklarının iklim uyum stratejilerine doğrudan dahil edilmesi gerektiğini savunarak, kliniklerin aşırı sıcaklarda hizmet verebilmesi ve sel sonrası güvenli suya erişim gibi temel soruların ulusal planlarda yanıtlanması gerektiğini söyledi. Ancak yetkililer, sadece uyum politikalarının yeterli olmayacağı konusunda uyarıyor.

Stiell, sürekli ısınan bir dünyada hiçbir sağlık sisteminin sonsuza kadar dirençli kalamayacağını belirterek, tüm finansman ve planlama süreçlerinde sağlığın merkeze alınması çağrısında bulundu. Zirve, iklim değişikliğiyle mücadelenin aynı zamanda bir halk sağlığı meselesi olduğunu tescilleyen bir platform işlevi görüyor.