Çin'den 5,4 Milyar Dolarlık Robotik Satışına Veto

İsviçre merkezli teknoloji devi ABB'nin robotik birimini Japon yatırım kuruluşu SoftBank'a devretmeyi planladığı 5,4 milyar dolarlık devasa satış işlemi, Çin hükümetinin müdahalesiyle karşılaştı. Çin Yabancı Yatırımların Güvenlik İncelemesi Çalışma Mekanizması Ofisi, söz konusu devir işlemini onaylamayarak süreci resmen durdurdu.

Ekim 2025 tarihinde kamuoyuna duyurulan ve 5,375 milyar dolarlık bir değerleme üzerinden kurgulanan anlaşma, taraflar arasında imzalanmış durumdaydı. Ancak Çinli otoritelerin nihai engelleme kararı, daha önce rekabet kurumlarından onay almış olan şirketler ve piyasa uzmanları için büyük bir şaşkınlık yarattı.

Çinli yetkililerin bu kararı almasındaki temel motivasyonun, robotik sektörüne ait hassas verilerin ülke dışına çıkarılması endişesi olduğu belirtiliyor. Özellikle alıcı konumundaki SoftBank'ın, yapay zeka devi OpenAI'ın en büyük yatırımcılarından biri olması, Çin yönetiminin bu verilerin yapay zeka modellerinin eğitilmesinde kullanılma riskine karşı temkinli yaklaşmasına neden oldu.

Kararın açıklanmasının ardından borsa verilerinde belirgin hareketlilik yaşandı. SoftBank hisseleri yüzde 6,8 oranında değer kaybederken, ABB hisseleri bu gelişmeden yüzde 0,6'lık daha sınırlı bir düşüşle etkilendi. SoftBank tarafı ret kararına ilişkin sessizliğini korurken, her iki şirket de süreçle ilgili yapıcı bir diyalog içinde olduklarını ifade etti.

Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC) çatısı altındaki güvenlik kurulları, ulusal güvenliği tehdit edebilecek yabancı sermaye girişlerini denetleme yetkisini elinde bulunduruyor. 140 yılı aşkın bir geçmişe sahip olan ve 110 bin kişiye istihdam sağlayan ABB için bu veto, küresel otomasyon stratejilerinde önemli bir engel teşkil ediyor.

Yaşanan bu gelişme sonrasında tarafların yasal süreçleri nasıl yönetecekleri ve anlaşmanın revize edilip edilmeyeceği belirsizliğini koruyor. Bölgedeki teknoloji yatırımlarının geleceği açısından kritik bir emsal oluşturan bu karar, uluslararası şirketlerin Çin pazarındaki operasyonel stratejilerini yeniden değerlendirmelerine neden olabilir.