Duruş… Azerbaycan Ve Türkiye

Geçen haftanın sorunu idi belki de ama 10 Kasım nedeniyle kaleme almaya karar verdim. 1918’de kurulan Azerbaycan tarihsel ilişkiler açısından uzun dönemdir bizlerle siyasal olarak öngörülen (tek millet, iki devlet) stratejisi baz alınarak yürütülüyordu. Bu aslında ekonomik sosyal ve daha da çok askeri anlaşmalarla pekiştiriliyordu.

Ne oldu da birden restleşmeler başladı. Din üzerinden başlayan emri vaki yada yönlendirmeler buz gibi hava estirdi. Bunu anlamak için Azerbaycan’a bir bakalım.

Ebulferrz Elçibey bir konuşmasında şunları söylüyor:”Mustafa Kemal 3’ncü dünyanın dahisidir. Bir kapitalist birde Sosyalist sistem vardı. Sunnilik Arap emperyalizmi idi. Şiilik ise Fars emperyalizmi. Mustafa Kemal ortaya çıktı ve dedi ki: Ne Komünist sistem nede kapitalist sistem bizim için değildir. Bizim öz sistemimiz olmalıdır, biz öz irademizi ortaya koymalıyız.

Yani iç işlerine öyle karışmak pek olmuyor işte Azerbaycan’ın laiklik anlayışı çok eskiye dayanır. 1919’da seçme ve seçilme hakkını tanıdı mesela 1901 de kızlar için ilk laik okul açıldı.1960 yılında açılan”Azad kadın” heykeli çarşafa karşı Azeri kadının geleceğini simgeliyordu.

Peki Türkiye nasıl bakıyor Azerbaycan’a? Bana sanki KKTC’ye bakar gibi bakıyor. Emir vermeye kalkıyor, şunu yapın bunu yapmayın diyebiliyor.

Tansu Çiller döneminde darbe bile planladık Haydar Aliyev’e ama onlar yine kardeşlikten dem vurmuşlardı.

Gelelim Karabağ savaşına. Yıllardır askeri eğitim veriyoruz, Rus doktrini ile konumlandırılmış ordular yıllarca Karabağ’ı alamamıştı. Şimdi alındı. Ama Azeri dostlarımız şuna çok kızıyor. Türk basını savaşı Azeriler Türkiye sayesinde kazandı.

Türkiye’nin etkisi elbette var diyorlar ama savaşı kazanan 3500 şehit veren Azeri ordusu ve İsrail teknik desteği diyorlar onlar. Evet Türkiye’den İHA almışlardı ama Türk İHA’ları İsrail İHA’ları kadar etkili olamadı. Üstelik Türkiye İHA’ları parayla satmış ama İsrail ücretsiz vermişti.

Azerbaycan ekonomisi de bizden çok iyi durumda ve bizi artık ağabey olarak görmekte istemiyor. Emir verilmesini kabul etmiyor. Ve yaptırım gücüde çok yükseldi. Diyorlar ki biz eski Azerbaycan değiliz bize emir vermeyin ve biz sizin kasanızda değiliz.

Arada İsrail’e de değinelim İsrail petrol ihtiyacını onlarda sağlıyor ve boru hattı da Türkiye’den geçiyor. Biliyorsunuz Yahudi lobisi ve ermeni lobisi dünyada en güçlü lobiler. Ve İsrail Ermenistan’a karşı Azerbaycan’ın yanında.

Tüm bunlar şunu anlatır bize dünya ekonomik çıkarların belirleyiciliği altında siyasal yapıların oluşması ile yönetilir. Yok öyle yok dinmiş yok başörtüsüymüş ve hikayeler. Azeriler söylemleri ve uygulamaları ile Atatürk’ ün daha çok izinde gidiyor.

Laik düzen konusunda hiçte taviz verecekler gibi durmuyorlar. Hele de Arap kültürü ile yoğrulmuş Türkiye’deki Arap geleneklerini din diye asla kabul etmeyiz diyorlar.

Kısaca ahval bu. Azeriler her koşulda bize kardeş olarak bakıyor ama artık büyük ağabey değiliz. Bunu da artık anlamamız lazım.

İyi haftalar dileklerimle…