Fransa’da halk hareketi siyaseti yeniden şekillendiriyor: Melenchon yükselişte

Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Partisi lideri ve cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Melenchon, iki aydır devam eden halk hareketini başından itibaren destekledi. Yönetici kadroları ve milletvekilleriyle birlikte yürüyüşlerin en ön safında yer aldı.

İsyan eden gençlerin, işçilerin ve emeklilerin taleplerini kararlı bir şekilde savundu. Özellikle liseli ve üniversiteli gençlerin büyük sempatisini topladı. Halk hareketi, siyasi partiler ve cumhurbaşkanlığı adayları açısından bir turnusol kâğıdı görevini gördü.

Sistemin sağ ve sol merkezindeki partiler, özellikle de iktidar ve iktidara yakın partiler, halk hareketine ve gençlere karşı olumsuz tavırları nedeniyle anketlerde ortalama 3-4 puan kaybetti. Cumhurbaşkanı Macron’un 10 yıllık politikalarının bedelini ödüyorlar.

Sistemin sol ayağı Sosyalist Partinin çözüm üretemeyen küreselci neoliberal politikaları da halkı kendilerinden uzaklaştırdı. SON İKİ AYDA İKİ PARTİ OYLARINI YÜKSELTTİBu son iki ayda sadece iki partinin oylarının yükseldiğini görüyoruz.

Birincisi eylemlerin merkezinde olan Boyun Eğmeyen Fransa Partisi ve adayı Jean-Luc Melenchon. İkincisi de kitlelerin taleplerinin haklı olduğunu söylemekle birlikte bu halk hareketinin düzeni ve istikrarı bozduğunu ifade ederek cepheden karşı çıkan Ulusal Birlik partisi ve adayı Marine Le Pen.

Hükümet Melenchon’u eylemlerin kışkırtıcısı olarak suçladı. Marine Le Pen de iktidarın ağzıyla konuşarak Melenchon ve partisinin yöneticilerinin eylemcilere sahip çıkarak ve destekleyerek düzeni bozduğu yönünde açıklamalarda bulundular.

Le Pen’in bu açıklamaları özellikle merkez sağda destek buldu ve partisinin oylarını yükseltti. Melenchon 5 Kasım yürüyüşündeYapılan tüm anketlerde cumhurbaşkanlığı seçimlerinin birinci turunda ikinci sıraya yükselen Melenchon’un, ikinci turda seçimin favorisi Ulusal Birlik partisi adayı Marine Le Pen ile karşı karşıya gelmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Marine Le Pen ve partisinin iktidara yaklaştıkça sistem merkezine doğru savrulduğu ve söylemlerinde işveren kesimini de kucaklayan bir dil kullanmaya başladığı görülüyor. Le Pen, işverenlere destek verileceğini ve vergi yükünün azaltılacağını açıklarken Melenchon’un asgari ücrete yüzde 10 zam yapılması önerisine karşı çıktı.

Le Pen 2027 seçim programını resmi olarak henüz açıklamadığı için ayrıntıya giremiyoruz. Ancak bugüne kadarki açıklamaları, 2022 seçim programında öne çıkan küreselleşme karşıtı ekonomi politikalarından, emekçilerin haklarını savunan çizgiden, ABD ve NATO karşıtı tutumdan ve Brüksel’in ulusal egemenliği sınırlayan dayatmalarına karşı çıkışından uzaklaştığını gösteriyor.

Seçim programını açıkladığında bu sayfalarda daha ayrıntılı olarak ele alacağız. HALK HAREKETİ PARTİSİNİ VE ÖNDERİNİ ARIYORÜlkenin kırk yıllık neoliberal-küreselci politika ve programlarla bir yıkıma uğratılmasına karşı bir başkaldırı niteliğinde olan bu halk hareketi aynı zamanda bu yıkımdan kurtulmanın yolunu da açtı.

10 milyon yoksulun, aldığı düşük ücretle geçinemeyen işçilerin, kamu çalışanlarının ve emeklilerin, enerji krizi ve yükselen maliyetler altında ezilen çiftçilerin ve üretimi duran sanayinin artık bir yol ayrımına geldiğini görüyoruz. Melenchon’un seçim afişlerinden.

Özgürlük, Eşitlik, DayanışmaHalk hareketi kendisine önderlik eden partisini ve önderini arıyor. Bu hasretin kökleri Soğuk Savaş dönemine uzanıyor. Halkı “sol partiyim” diyerek aldatan sosyal demokratlar, zamanla Atlantik cephesinin savunucularına dönüştü.

Sovyet Sosyal Emperyalizminin peşine takılan komünist partileri ise ülke ve dünya gerçeklerinden koptu. 1970’li yıllarda Sovyetler Birliği’nden ayrışan bu partilerin bir bölümü, Avrupa Komünizmi adı altında reformcu ve sosyal demokrat bir çizgiye yöneldi.

Devrimci partilerin irili ufaklı birçoğu da küreselleşmenin şafağında siyaset sahnesinden silindi. Halkın kendisine önderlik edecek bir parti ve önder arayışı, o günden bu yana sürüyor. YENİ BİR DÜNYA KURULUYORİkinci Dünya Savaşı’ndan sonra oluşan Yeni Dünya Düzeninde ABD emperyalizminin denetimine giren Avrupa’da Devrimci sol yeşertilmedi ve var olanlar da sönüp gitti.

Halkı yoksulluğun pençesine, ülkeleri küresel güçlerin denetimine sokan küreselleşmeye karşı son kırk yılda önemli kitle eylemleri oldu. Ama başarılı olamadılar. Küresel emperyalizmin başını çeken ABD güçlüydü. Öyle ki Avrupa ülkelerini yönetecek cumhurbaşkanlarını, bakanları ve medya yöneticilerini ABD’de eğiterek bu ülkelerin başına getirebiliyordu.

Son 20 yılda Fransa’yı yöneten cumhurbaşkanları Nicolas Sarkozy, François Hollande ve Emmanuel Macron, ABD’de “Genç Liderler” eğitimi almış ve ülkenin başına getirilmiştir. Bugün artık Çin’in, Rusya’nın, Türkiye’nin, emperyalizme karşı direnen Latin Amerika ve Afrika’nın içinde yer aldığı Yeni bir Dünya kuruluyor.

ABD ve onun denetimindeki Avrupalı küreselciler kaybediyor. Avrupa artık içinden ancak bir devrimle çıkacağı ekonomik ve siyasi krizle boğuşuyor. Dünya değişiyor! Avrupa da değişecek. Yaşanan son kitle hareketi bunun için önemli ve geleceğin Avrupa’sının tohumlarını içinde barındırıyor.

Önümüzdeki yıllarda bu gerçeği gören halkçı ve devrimci partilerin ve liderlerin çıkacağına tanık olacağız. Mathilde Panot, Boyun Eğmeyen Fransa Partisi, Ulusal Meclis Grup BaşkanıMİLLİYETÇİ PARTİLER DOĞRU YERDE KONUMLANIR MI?Son 15 yıldır, ülkelerin egemenliğini ayaklar altına alan, halkı yoksullaştıran Küreselleşmenin yıkımına karşı mücadelede halkçı devrimci partilerin boşluğunu iyi değerlendiren milliyetçi partiler ortaya çıktı.

Ulusal Birlik partisi gibi önceden var olanlar ise programlarını ve yönelimlerini değiştirerek bu boşluğu doldurdular. İktidara gelme şansları artıkça bir adım daha sistemin içine doğru yönelmeye başladılar. Sağ gelenekten gelen, ülkesinde devrimci dönüşümü gerçekleştirecek ve Yeni Dünyanın saflaşmasında doğru yerde konumlanacak partilerin bu partiler olmadığını halk hareketi bize gösterdi.

Böylesine kitlesel ve toplumun tüm alt kesimlerini harekete geçiren ve hızla Avrupa’ya yayılan bu harekete cepheden karşı çıkan hiçbir gücün ayakta kalma şansı yoktur. Ülkedeki bu gelişmeleri görmeyen, halkın çığlığına kulaklarını kapatan Ulusal Birlik partisi lideri Marine Le Pen iktidara gelse bile orada kalma şansı olmayacaktır.

Evet Avrupa’da devrimci bir rüzgâr esiyor. Halk ne kadar başarılı olur, var olan partiler ne kadar bu rüzgârı arkasına alır veya bu mücadelelerin başına geçen yeni partiler ortaya çıkar? Bu bakış açısıyla Boyun Eğmeyen Fransa partisi ve lideri aynı zamanda cumhurbaşkanı adayı Melenchon’un yaşanan halk hareketine karşı aldığı tavır ve açıkladığı programı bilginize sunuyoruz.

Melenchon’un programı elbette bir devrim programı değil. Ancak topluma bir soluk aldırmayı ve rahatlama sağlamayı amaçlayan halkçı bir program niteliği taşıyor. MELENCHON’UN SEÇİM PROGRAMIJean-Luc Melenchon 2027 seçim programını yayımladı ve 7 Kasım 2026’da Paris yakınlarında Le Bourget’de yaptığı kapalı salon toplantısında tanıtımını yaptı.

Bu toplantıya 20 bin kişi katıldı. Melenchon “Bu büyüklükte, bu kadar çok katılımcının yer aldığı salon mitingleri, otuz sekiz yıldır, François Mitterrand’ın aynı salon düzeninde gerçekleştirdiği mitingden bu yana eşi benzeri görülmemiş bir olaydır” değerlendirmesinde bulundu.

1988 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde François Mitterrand’ın Lyon’da düzenlediği ve 15 bin kişinin katıldığı kapalı salon toplantısını 2000’e Doğru dergisinin Fransa temsilcisi olarak izlemiştim. L’Avenir en Commun (Ortak Gelecek) başlığı altında hazırlanan hükümet programı, anayasal düzenin değiştirilmesinden ekonomiye, sosyal haklardan enerjiye ve dış politikaya kadar geniş bir alanı kapsıyor.

Melenchon tanıtım toplantısında şöyle diyor: “İnsan uygarlığının küresel bir kriziyle karşı karşıyayız. Dünyanın dört bir yanında tüm insanlar aynı zorluklarla karşı karşıyadır… sizlerden… hepinizden, farkındalığı yaymak ve harekete geçmek için öncü olmanız isteniyor; aksi takdirde tüm yaşam uçuruma yuvarlanacaktır… Çünkü şu anda krizler birbirinin üzerine yığılıyor: jeopolitik kriz, finansal kriz ve tüm canlıları – insanları, hayvanları, bitkileri – tehdit eden kriz; her şey bu sistem tarafından tehdit altında.

Programımız, öncelikle bu teşhis temelinde ülkemizi derinlemesine yeniden düzenlemek için bir bütünsel vizyondur… On milyondan fazla yoksul insan varken, uzak gibi görünen küresel ekonomik çalkantılar, milyonlarca insan için hızla günlük hayatta kalma meselelerine dönüşür. Yakıt fiyatlarındaki, elektrik fiyatlarındaki ve kaynak fiyatlarındaki bir fark, anında milyonlarca insanı sıkıntıya, acıya ve yoksulluğa sürükler.”Yaptığı uzun konuşmada “kapitalizmin bu gezegendeki yaşam için tehlikeli olduğunu düşünüyoruz” diyen Melenchon, seçilir seçilmez bir “sosyal olağanüstü hâl” ilan edeceğini açıkladı.

Ve programını ayrıntılı bir şekilde anlattı. ANAYASA DEMOKRASİ VE YURTTAŞLIKMelenchon’un programı, Beşinci Cumhuriyet’in yerine Altıncı Cumhuriyet’in kurulmasını, kurucu meclis aracılığıyla yeni bir anayasa hazırlanmasını öneriyor.

Program, cumhurbaşkanının yetkilerinin yeniden düzenlenmesini, halk girişimiyle referandum yapılmasını ve seçilmiş yöneticilerin geri çağrılabilmesini öngörüyor. Oy kullanma yaşının 16’ya indirilmesi, laikliğin korunması, ayrımcılıkla mücadele ve yurttaşlık haklarının genişletilmesi de hedefleniyor.

EKONOMİK PLANLAMA VE KAMU YATIRIMLARIMelenchon, devletin ekonomik planlama ve kamu yatırımlarındaki rolünü güçlendirmeyi öngörüyor. Enerji, ulaşım ve sanayi gibi stratejik sektörlerde üretimin artırılması, dışa bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.

Büyük servetlerin ve sermaye gelirlerinin daha fazla vergilendirilmesi, vergi ayrıcalıklarının kaldırılması ve kamu bankacılığının geliştirilmesiyle sosyal harcamaların ve yatırımların finanse edilmesi planlanıyor. ÜCRETLER, EMEKLİLİK VE SOSYAL HAKLARProgramı, net asgari ücretin 1.700 avroya yükseltilmesini, ücretlerin enflasyona endekslenmesini ve temel ihtiyaç ürünlerinin fiyatlarının dondurulmasını öngörüyor.

Emeklilik yaşının 40 yıl prim koşuluyla 60’a indirilmesi, emekli aylıklarının korunması, iş güvencesinin artırılması, sendikal hakların güçlendirilmesi ve çalışanların sosyal güvencelerinin genişletilmesi hedefleniyor. SAĞLIK, EĞİTİM VE KAMU HİZMETLERİKamu hastanelerinin güçlendirilmesini, sağlık personelinin artırılmasını ve temel sağlık giderlerinin sosyal güvenlik tarafından karşılanmasını öngörüyor.

Eğitimde fırsat eşitliği, öğretmenlerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve okul binalarının yenilenmesine 10 milyar avro ayrılması hedefleniyor. Üniversiteye girişte Parcoursup ve Mon Master sistemlerinin kaldırılması, kamu hizmetlerine erişimin yaygınlaştırılması planlanıyor.

AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ POLİTİKAMelenchon, Avrupa Birliği’nin ekonomi kurallarının değiştirilmesini ve Fransa’nın ulusal egemenliğinin güçlendirilmesini savunuyor. NATO’dan ayrılmayı, ABD öncülüğündeki askeri operasyonlara katılmamayı ve bağlantısız dış politika izlemeyi öneriyor.

Filistin devletinin tanınmasını, nükleer silahsızlanmayı, Birleşmiş Milletler’in güçlendirilmesini, uluslararası hukukun korunmasını ve egemen devletler arasında eşitlik temelinde işbirliğinin geliştirilmesini hedefliyor. Rusya-Ukrayna savaşında ateşkes sağlanması, Rus birliklerinin geri çekilmesi ve barış müzakerelerinin başlatılması programda yer alıyor.

Rusya’nın da katılacağı bir Avrupa güvenlik konferansı düzenlenmesi, karşılıklı güvenlik garantileri oluşturulması ve sınır değişikliklerinin ilgili halkların referandumuyla kararlaştırılması öneriliyor. ABD-Çin çatışmasında taraf olmamak, Pekin ile ekonomik, teknolojik ve diplomatik işbirliğinin geliştirilmesi de savunuluyor.

Sanayi, uzay teknolojileri, çevre ve sağlık alanlarında ortaklıklar kurmak; BRICS ile yakınlaşmak, uluslararası para sisteminde doların hâkimiyetini azaltmak ve Çin ile karşılıklı yarara dayalı ticaret ilişkileri geliştirmek planlanıyor. MELENCHON: GENÇLERİN İSYANITOPLUMSAL HAREKETE DÖNÜŞTÜMelenchon, seçim programını tanıttığı Bourget toplantısında yaptığı konuşmada Fransa’nın bir aydan fazla süredir toplumsal kaynama içinde olduğunu belirterek, gençlerin başlattığı eylemlerin giderek genişleyen bir halk hareketine dönüştüğünü vurguladı.

Eğitim koşullarına karşı başlayan mücadeleye, hayat pahalılığı, enerji fiyatları ve yoksulluğa karşı çıkan ebeveynlerin ve işçi sendikalarının katıldığını söyledi. Bu hareketin, Macron’un on yıllık neoliberal politikalarına karşı toplumsal bir hesaplaşma olduğunu ifade etti.

Melenchon “Kamu hizmetlerinin gerilemesi, emeklilik haklarının budanması, milyonlarca insanın yoksullaşması ve servetin az sayıda milyarderin elinde toplanması halkın öfkesini büyütmüştür” dedi. Polis şiddetini eleştiren Melenchon, “Macron yönetimi halkın güvenini ve saygısını kaybetmiştir” tespiti yaptı.

Gençlik hareketini dünya çapında yükselen toplumsal başkaldırının bir parçası olarak gördüğünü belirtti. Melenchon, sokak eylemleri ve seçimlerin birbirini tamamlayan iki mücadele alanı olduğunu, halkın harekete geçmesinin, mevcut ekonomik ve siyasal düzenin değiştirilmesini gündeme getirdiğini söyledi.