Mekke Anlaşması yürürlüğe girdi: Bir ülkeye saldırı, üç ülkeye yapılmış sayılacak

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026'da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair 7597 sayılı Kanun, 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman tarafından imzalanan 16 maddelik anlaşma, üç ülkenin ortak savunma, güvenlik, istihbarat ve savunma sanayii alanlarında iş birliğini güçlendirmesini öngörüyor.

Bir ülkeye saldırı, üç ülkeye yapılmış sayılacak

Anlaşmanın en önemli hükümlerinden biri, taraf ülkelerden herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılması oldu.

İkinci maddeye göre Türkiye, Pakistan veya Suudi Arabistan'dan birinin silahlı saldırıya uğraması halinde diğer ülkeler, mevcut imkân ve kabiliyetleri doğrultusunda yardım sağlayacak.

Bu kapsamda Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51'inci maddesinde düzenlenen meşru müdafaa hakkı esas alınacak. Sağlanacak desteğin kapsamı ve niteliği, tarafların ortak değerlendirmeleri ve mutabakatı doğrultusunda belirlenecek.

Anlaşmanın savunma amaçlı olduğu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığı belirtiliyor.

Askeri iş birliği ve ortak savunma sanayii projeleri

Anlaşmayla üç ülke arasındaki askeri iş birliğinin geliştirilmesi de hedefleniyor.

Taraflar, silahlı kuvvetleri arasında personel değişimi, ortak eğitim programları ve askeri tatbikatlar düzenleyebilecek. Birliklerin birlikte çalışabilirliğinin artırılmasına yönelik faaliyetler de gerçekleştirilecek.

Savunma sanayii alanında ise teknoloji paylaşımı, ortak teknoloji geliştirilmesi, ortak üretim ve savunma sanayii kuruluşları arasında iş birliği öngörülüyor.

İstihbarat paylaşımı ve lojistik destek sağlanacak

Anlaşma kapsamında Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında istihbarat paylaşımı da yapılacak.

Taraflar, karşılıklı mutabakatla oluşturulan güvenli iletişim kanallarını kullanarak bilgi paylaşabilecek. Paylaşılan bilgilerin gizliliği ve güvenliğinin korunması zorunlu olacak.

Ayrıca barış, savaş ve olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askeri teçhizatın temini konusunda karşılıklı lojistik destek sağlanabilecek.

Terörizmle mücadelede de operasyonel düzeyde iş birliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Üç ülkenin bakanları yılda iki kez toplanacak

Anlaşmanın uygulanması ve savunma politikalarının koordinasyonu için Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulması öngörülüyor.

Komite, üç ülkenin dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından oluşacak.

Taraflar arasında dönüşümlü ev sahipliğiyle yılda iki kez toplantı yapılacak. Ülke liderleri de gerekli görüldüğünde yılda bir kez bir araya gelebilecek.

Anlaşmadan ilk 10 yıl boyunca çıkılamayacak

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, süresiz olarak yürürlükte kalacak şekilde düzenlendi. Ancak taraf ülkeler, anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilemeyecek.

Bu sürenin tamamlanmasının ardından ülkeler, en az üç ay önceden diğer taraflara diplomatik kanallardan yazılı bildirimde bulunarak anlaşmadan ayrılabilecek.

Anlaşmadan çekilme, daha önce tarafların üzerinde uzlaştığı ve devam eden faaliyet veya projeleri etkilemeyecek.