Polonya'da Yargı Krizi: Cumhurbaşkanı ve Yargıçlar Arasında Arbede

Polonya'da 30 Ekim Cuma günü Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ve yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin bir ay süreyle görevden uzaklaştırılması, ülkede derin bir anayasal krizi tetikledi. Kararı, Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin yeminini kabul etmediği yargıç Anna Korwin-Piotrowska alarak yönetimi devraldığını duyurdu.

Bu hamle, hükümet ve muhalefet arasında yargı sisteminin meşruiyeti üzerinden şiddetli bir çatışmaya yol açtı. Krizin tırmanması üzerine Senegal ziyaretini yarıda keserek Varşova'ya dönen Cumhurbaşkanı Nawrocki, Anayasa Mahkemesi binasına giderek duruma müdahale etmeye çalıştı.

Binaya girişi sırasında yargıç Anna Korwin-Piotrowska ile karşı karşıya gelen Nawrocki, kısa süreli bir arbede yaşadı. Cumhurbaşkanı, içerideki yargıçlara yönelik sert ifadeler kullanarak anayasal düzenin ihlal edildiğini savundu ve güvenlik güçlerinin mahkeme çevresinden çekilmesi çağrısında bulundu.

Başkent Varşova'da mahkeme binası önünde toplanan muhalefet temsilcileri, Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) lideri Jaroslaw Kaczynski ve eski Başbakan Mateusz Morawiecki'nin katılımıyla protestolar düzenledi. Çitleri aşmaya çalışan göstericiler ile polis arasında yaşanan arbedede üç kişi gözaltına alındı.

Adalet Bakanı Waldemar Zurek, görevden uzaklaştırılan isimlerin dokunulmazlıklarının kaldırılması için 50 ciltlik bir dosyayı mahkemeye sunduğunu açıkladı. Başbakan Donald Tusk, yaşananları yargıdaki hukuksuzlukların giderilmesi adına kararlı bir adım olarak nitelendirirken, muhalefet kanadı bu durumu bir 'darbe' girişimi olarak tanımladı.

2015 yılından bu yana süregelen yargıç atama anlaşmazlıklarının bir sonucu olan bu kriz, uluslararası arenada da yankı buldu. ABD'nin Polonya Büyükelçisi Tom Rose, taraflara itidal çağrısında bulunarak durumun ciddiyetine dikkat çekti.

Siyasi gerilimin tırmanmasıyla birlikte diplomatik kanatta da sarsıntılar yaşandı. Polonya'nın Çin Büyükelçisi Jakub Kumoch ile Romanya Büyükelçisi Pawel Soloch, ülkede yaşanan gelişmelerin ardından görevlerinden istifa ettiklerini duyurdu.

Cumhurbaşkanı Nawrocki, krizin çözümü için parlamento temsilcilerini acil görüşmeye davet ederken, 3 Kasım'da yapılması planlanan Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu toplantısı, ülkenin geleceği açısından kritik bir dönemeç olarak görülüyor.