Otizm Eylem Planı'nda 206 Bin Çocuğa Erken Müdahale Desteği

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, II. Ulusal Otizm Eylem Planı'nın 2023-2025 dönemi hedefleri doğrultusunda otizm spektrum bozukluğu olan bireylere yönelik kapsamlı bir çalışma yürüttü. Bu süreçte, erken tanı imkanlarının güçlendirilmesi, ailelerin psikososyal olarak desteklenmesi ve kurumlar arası koordinasyonun artırılması temel amaç olarak belirlendi.

Geçtiğimiz yıl içerisinde, dijital altyapıların da devreye girmesiyle 206 bin 746 çocuğun gelişimsel takibi yapılarak her biri için özel müdahale programları oluşturuldu. Sistematik takibin merkezinde, 15 Eylül 2025 tarihinde kullanıma sunulan Hastalık Yönetim Platformu (HYP) bünyesindeki Dijital İzleme ve Tarama Programı yer aldı.

Bu modül sayesinde aile hekimlerinin vaka takibi daha düzenli hale getirildi. Ayrıca sağlık personelinin davranış analizi, beslenme düzeni ve acil müdahale gibi kritik alanlarda yetkinlik kazanması için çok disiplinli eğitimler organize edildi.

Hizmetlerin sahada karşılık bulması adına 14 ilde Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri (ÇÖZGEM) ile 876 kamu ruh sağlığı polikliniği aktif olarak görev aldı. Bakanlık, aile odaklı yaklaşımını güçlendirmek amacıyla Bireysel Hizmet Danışmanlığı projesini hayata geçirdi.

Pilot uygulamalar kapsamında 503 kişiye doğrudan danışmanlık verilirken, 0-8 yaş grubundaki riskli çocukların erken tespiti için dört ilde özel bir sistem denendi. Bu pilot çalışma neticesinde 801 aileyle görüşülerek 301 çocuk ve ailesine doğrudan destek sağlandı.

Bakanlık, bu başarılı modelin aşamalı olarak tüm Türkiye'ye yayılmasını planlıyor. Toplumsal farkındalığı artırmak adına düzenlenen eğitimler, atölyeler ve paneller ülke geneline yayıldı. Çalışmaların yerel düzeyde denetimi ve kurumlar arası iş birliğinin sürekliliği için 81 ilde vali yardımcılarının başkanlığında İl Otizm İzleme Komisyonları kuruldu.

Yılda en az üç kez toplanması zorunlu olan bu komisyonlar, eylem planının yerel uygulamalarını yakından takip ederek süreçteki aksaklıkların önüne geçmeyi hedefliyor. Dijital platformlar üzerinden de desteklerini sürdüren Bakanlık, otizm.gov.tr adresi üzerinden ailelere rehberlik etmeye devam ediyor.

34 ilde yürütülen Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı projesiyle bugüne kadar 16 bin 278 aileye ulaşıldı. Söz konusu platform, ailelerin Milli Eğitim Bakanlığı'nın eğitim hizmetlerinden sosyal yardımlara kadar pek çok kamu hizmetine kolayca erişebilmesini sağlayan bir rehber görevi görüyor.