Söke'de hayat kurtaran farkındalık: Türkiye’de 30 bin 675 hasta nakil bekliyor

Söke Belediyesi personeline organ bağışının öneminin anlatıldığı eğitimler düzenlendi. Türkiye’de 30 bin 675 kişi organ nakli beklerken, 2025 yılında 4 bin 769 hasta uygun organ bulunamadığı için bekleme sürecinde hayatını kaybetti.

Uzmanların dikkat çektiği en önemli sorunlardan biri ise kadavradan organ bağışının yetersizliği.

Aydın’ın Söke ilçesinde belediye personeline yönelik organ bağışı farkındalığı eğitimi gerçekleştirildi. Söke Belediyesi Sağlık İşleri Müdürlüğü ile Söke İlçe Sağlık Müdürlüğü iş birliğinde düzenlenen seminerler, belediye şantiyesinde ve hizmet binasında yapıldı.

Eğitimlerde organ bağışının önemi, organ naklinin hayat kurtarıcı rolü ve toplumda bağış bilincinin yaygınlaştırılması ele alındı. Söke Belediye Başkan Yardımcısı Op. Dr. Esat Çalık, toplumda organ bağışına ilişkin yanlış algıların ancak bilinçlenme ve doğru bilgilendirmeyle aşılabileceğine dikkat çekti.

Sağlık Bakanlığının 2026 yılı verilerine göre Türkiye’de organ nakli bekleyen hasta sayısı 30 bin 675’e ulaştı. Bu hastaların 26 bin 141’i böbrek, 2 bin 289’u karaciğer, 1.246’sı kalp, 829’u kornea, 137’si akciğer, 30’u pankreas ve 3’ü ince bağırsak nakli bekliyor. Bekleme listesindeki hastaların 599’unu çocuklar oluşturuyor.

2025 yılında ise 4 bin 769 hasta organ nakli beklerken hayatını kaybetti. Bu rakam, geçen yıl her gün ortalama 13 kişinin nakil bekleme sürecinde yaşamını yitirdiğini ortaya koyuyor.

Türkiye, organ nakli ameliyatlarında önemli bir cerrahi altyapıya sahip olmasına rağmen organların temin edildiği kaynaklar bakımından farklı bir tabloyla karşı karşıya. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 2025 yılında Türkiye’de 5 binin üzerinde organ nakli yapıldığını ve nakillerin yüzde 90’ından fazlasının canlı vericilerden gerçekleştirildiğini açıklamıştı.

Canlı vericiden böbrek ve karaciğer nakillerinde önemli bir deneyime sahip olan Türkiye’de, vefat etmiş kişilerden yapılan bağışların artırılması ise öncelikli ihtiyaçlar arasında yer alıyor.

Bu fark, Avrupa ülkelerinin verileriyle karşılaştırıldığında da görülüyor. İspanya Sağlık Bakanlığının 2025 verilerine göre ülkede milyon kişi başına 53,2 vefat etmiş organ bağışçısı kaydedildi. İspanya, bu alanda dünya liderliğini sürdürüyor.

Organ bağışının önündeki önemli engellerden biri, beyin ölümü kavramına ilişkin yanlış bilinenler. Beyin ölümü, beyin ve beyin sapı işlevlerinin geri dönüşsüz biçimde kaybedilmesi anlamına geliyor. Tıbbi olarak koma ve bitkisel hayattan farklı olan beyin ölümünde, tanı ilgili uzman hekimlerin değerlendirmesiyle konuluyor.

Sağlık Bakanlığı da organ bağışına ilişkin bilgilendirmelerinde beyin ölümünün geri dönüşsüz bir durum olduğunu ve her ölümün organ nakli için uygun olmadığını vurguluyor. Vefat sonrası organların nakilde kullanılabilmesi için beyin ölümünün gerçekleşmesi ve organların tıbben uygun bulunması gerekiyor.

Türkiye’de organ bağışı beyanı dijital ortama da taşındı. Vatandaşlar e-Devlet ve e-Nabız üzerinden bağış kararlarını bildirebiliyor. Sağlık Bakanlığının güncel bilgilendirmesine göre 18 yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip kişiler gönüllülük esasına göre organ bağışında bulunabiliyor.

Kişinin bağış kararını hayattayken ailesiyle paylaşması da önem taşıyor. Sağlık Bakanlığının açıklamasına göre kişi hayattayken organ bağışı beyanında bulunmamışsa vefatının ardından yakınlarından izin isteniyor. Bağış kararının önceden bildirilmesi, bu konudaki tereddütlerin azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.

Söke Belediyesi ile İlçe Sağlık Müdürlüğünün gerçekleştirdiği eğitimlerin de organ bağışı konusunda doğru bilginin yaygınlaştırılmasına ve toplumsal farkındalığın artırılmasına katkı sunması hedefleniyor.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Organ bağışının önemine vurgu yapan Gökalp, “Her yıl binlerce insan organ nakli beklerken hayatını kaybediyor. Her yıl nakil olabilecek binlerce organ, nakil bekleyenlerin umutlarıyla birlikte toprağa gömülüyor. Dünyada her on dakikada bir kişi, organ yetmezliğine girebiliyor ve yine her 17 dakikada bir kişi, organ yetmezliği yüzünden hayatını kaybediyor. Unutmayalım ki bağışlanan organ, yaşama tutunan bir insandır” şeklinde konuştu.