Şanlıurfalı çiftçileri ilgilendiren karar: Zeytin sineği desteğinde sınır 10 dekara iniyor

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/39)’de Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2026/30)”, 31 Ekim 2026 tarihli ve 33416 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Türkiye genelinde uygulanacak düzenleme; biyolojik ve biyoteknik mücadele destekleri, planlı üretim kontrolleri ve kuru tarım parsellerindeki ekim kurallarında önemli değişiklikler içeriyor.

ZEYTİN SİNEĞİ DESTEĞİNDE SINIR 10 DEKARA DÜŞÜYOR

Yeni düzenlemeye göre, zeytinde zeytin sineğine karşı ruhsatlı feromon+tuzak desteğinden yararlanmak isteyen üreticiler için aranan asgari alan şartı 2027 üretim yılında 20 dekardan 10 dekara indirilecek. Üreticilerin bu destekten yararlanabilmek için en az 10 dekar zeytinlik alanda biyoteknik mücadele yaptığını beyan etmesi gerekecek.

Söz konusu 10 dekar şartı, bütün tarımsal destekler veya tüm tarım arazileri için getirilmiş genel bir alt sınır olmayacak. Düzenleme yalnızca zeytinde zeytin sineğine karşı uygulanan feromon+tuzak desteğini kapsayacak. Bu değişiklikle daha küçük zeytinlik alanlarda üretim yapan çiftçilerin de biyoteknik mücadele desteğinden yararlanabilmesinin önü açılacak.

İKİ FARKLI ZARARLIYA AYRI DESTEK İMKANI

Açık alanda yapılan biyolojik ve biyoteknik mücadele uygulamalarında da üreticiler lehine yeni bir düzenlemeye gidildi. Buna göre aynı üründe iki farklı zararlı organizmaya karşı ruhsatlı biyolojik ve biyoteknik mücadele ürünlerinin kullanılması durumunda, her iki zararlıya karşı yürütülen mücadele ayrı ayrı destek kapsamında değerlendirilecek.

Desteklemeden yararlanılabilmesi için kullanılan ürünlerin ruhsatlı olması ve tebliğde belirtilen diğer şartların yerine getirilmesi gerekecek.

ÜRETİCİ KAYIT DEFTERİ ŞARTINDA DEĞİŞİKLİK

Tebliğle biyolojik ve biyoteknik mücadele desteğine ilişkin başvuru şartlarından biri de yürürlükten kaldırıldı. Daha önce üreticilerden, bitki koruma ürünlerine ilişkin Üretici Kayıt Defteri kayıtlarını tutmaları ve onaylanmış şekilde başvuru belgeleriyle birlikte sunmaları isteniyordu.

Tebliğin ilgili hükmünün kaldırılmasıyla bu şart destek başvuru koşulları arasından çıkarıldı. ÇKS kaydı, kullanılan bitki koruma ürününe ait fatura ve tebliğde belirtilen diğer başvuru şartları ise geçerliliğini sürdürecek.

PLANLI ÜRETİM KONTROLLERİNDE İHA DÖNEMİ

Tebliğle tarımsal desteklere ilişkin planlı üretim kontrollerinde kullanılacak yöntemler ve tutanaklar da yeniden düzenlendi. Coğrafi Bilgi Sistemleri, uzaktan algılama veya İnsansız Hava Araçları kullanılarak gerçekleştirilen kontroller sonucunda yapılan tespitler için “Üretim Yılı Planlı Üretim Kontrol Tutanağı” olarak adlandırılan Ek-40 düzenlenecek.

Doğrudan arazide gerçekleştirilen yerinde kontrollerde ise “Üretim Yılı Planlı Üretim Arazi Tespit Tutanağı” olan Ek-41 kullanılacak. Böylece uzaktan yapılan kontroller ile sahadaki fiziki tespitler farklı tutanaklarla kayıt altına alınacak.

İHA ve uzaktan algılama sistemlerinin özellikle geniş tarım alanlarındaki kontrollerin daha etkin yürütülmesine katkı sağlaması bekleniyor. Bu düzenleme 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

KURU TARIMDA PEŞ PEŞE EKİME İZİN

Şanlıurfa’daki kuru tarım üreticilerini yakından ilgilendiren bir başka değişiklik ise ürünlerin art arda ekilebilmesine ilişkin oldu. Yeni hükme göre kuru tarım parsellerinde; Arpa, Buğday, Çavdar, Tritikale ve Yulaf ürünleri art arda ekilebilecek.

Düzenleme, kuru tarım yapılan parsellerde söz konusu hububat ürünlerinin üretim planlaması kapsamındaki ekim kurallarını değiştirecek. Bu hüküm de 1 Ocak 2027’de uygulanmaya başlanacak.

BÜTÜN HÜKÜMLER AYNI TARİHTE BAŞLAMAYACAK

Tebliğdeki değişiklikler için iki farklı yürürlük tarihi belirlendi. Değişiklik tebliğinin biyolojik ve biyoteknik mücadele desteklerine ilişkin 3’üncü maddesi ile destek birim tutarlarını düzenleyen 8’inci maddesi, 1 Ocak 2026’dan geçerli olmak üzere 31 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

İHA, Coğrafi Bilgi Sistemleri ve uzaktan algılamayla yapılacak kontrollere ilişkin hükümler ile kuru tarım parsellerindeki ekim düzenlemesi başta olmak üzere diğer değişiklikler ise 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Üreticilerin destek kaybı yaşamamak için yetiştirdikleri ürünün ve mücadele ettikleri zararlı organizmanın destek kapsamındaki ürün–zararlı listesinde bulunup bulunmadığını kontrol etmeleri, ÇKS kayıtlarını güncel tutmaları ve başvuru şartları hakkında il veya ilçe tarım ve orman müdürlüklerinden bilgi almaları gerekiyor.