Atatürk’ün sağlında yapılan 45 anıt heykelden birisi Muğla’da

Kurtuluş Savaşı’nın önderi ve başkumandanı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kurucusu Gazi Mareşal Mustafa Kemal Atatürk’ün sağlığında ülke genelinde yaptırılan anıtların izleri incelendiğinde, Ege’nin köklü kenti Muğla özel bir tarihi mirasa ev sahipliği yapıyor. Yalnızca Türkiye genelinde değil dünyanın birçok ülkesinde büst ve heykelleri bulunan büyük önder adına hayattayken dikilen 45 heykelden biri, kentin merkezinde dimdik ayakta duruyor.

Menteşe Cumhuriyet Meydanı’nda yer alan ve kentin kültürel simgelerinden biri haline gelen Muğla Atatürk Heykeli, 1937 yılından bu yana tüm milli bayramlara ve resmi törenlere tanıklık etmeyi sürdürüyor.

Vali Recai Güreli ve Heykeltıraş Nusret Suman’ın İmzası

Tarihi anıtın yapılış süreci, dönemin Muğla Valisi Recai Güreli’nin girişimleriyle başlatıldı. 1936 yılında kentin geleceğine yön veren kapsamlı bir imar planı hazırlandı ve bu plan çerçevesinde öncelikle modern bir kent meydanı tasarlandı.

Meydanın odak noktasına ise bağımsızlık mücadelesini taçlandıracak bir anıt yapılması kararlaştırıldı.

Anıtın tasarımını, Türk heykel sanatının önemli isimlerinden Prof. Dr. Nusret Suman üstlendi. 1936 yılında yapımına başlanan heykelin inşa sürecinde ise oldukça dikkat çekici bir dayanışma örneği yaşandı; o dönem Muğla Cezaevi’nde yatan kadın mahkumlar da heykelin inşaat ve çevre düzenleme çalışmalarında bizzat görev aldı.

29 Ekim 1937’de Açıldı: Tunç Döküm ve Mermer Kaide

Tunçtan dökülen ve görkemli bir mermer kaide üzerine yerleştirilen heykel, Atatürk’ü çağdaş, kararlı ve ileriye bakan bir duruşla tasvir ediyor. Bu özel duruş, Muğla halkının Kurtuluş Savaşı boyunca sergilediği kararlı mücadeleyi ve Cumhuriyet ideallerine olan sarsılmaz bağlılığını simgeliyor.

İnşaatı titizlikle tamamlanan Muğla Atatürk Heykeli, 29 Ekim 1937 tarihindeki Cumhuriyet Bayramı kutlamalarında coşkulu bir törenle halkın ziyaretine açıldı. Yapıldığı günden bu yana şehrin kalbi konumundaki Cumhuriyet Meydanı’nda yer alan eser, hem kurtuluş günlerinin hem de modernleşme atılımlarının kalıcı bir hatırası olarak kentin kültürel kimliğine kazındı.

Atatürk’ün Sağlığında Yapılan 45 Heykel ve Anıt

Türkiye genelinde Atatürk henüz hayattayken açılışı yapılan anıtlar kronolojik olarak incelendiğinde, ilk eserin 1926 yılında Heykeltıraş Heinrich Krippel tarafından İstanbul Sarayburnu’nda açıldığı biliniyor. Gazi’nin Kurtuluş Savaşı’nı başlattığı Samsun’daki ünlü Onur Anıtı da yine Krippel tarafından tasarlanarak 1932’de açılmıştı.

Muğla’daki anıtla birlikte Atatürk’ün sağlığında Türkiye’nin dört bir yanına kazandırılan diğer 44 eser şu şekildedir:

Sarayburnu Atatürk Anıtı – İstanbul (1926) Heinrich Krippel

Konya Atatürk Anıtı (1926) Heinrich Krippel

Ankara Etnografya Müzesi Atlı Atatürk Anıtı (1927) Pietro Canonica

Ankara Zafer Meydanı Atatürk Anıtı (1927) Pietro Canonica

Ankara Ulus Meydanı Atlı Atatürk Anıtı (1927) Heinrich Krippel

Ankara Ulus Meydanı Atlı Atatürk Anıtı Kaide Kabartması (1927) Heinrich Krippel

İstanbul Taksim Cumhuriyet Anıtı (1928) Pietro Canonica

İstanbul Denizcilik Bankası Atatürk Büstü (1928) Kenan Ali Yontuç

Atatürk Maskı – İstanbul (1928) Kenan Ali Yontuç

Amasya Atatürk Heykeli (1929) Kenan Ali Yontuç

Kırklareli Atatürk Heykeli (1929) Kenan Ali Yontuç

Tekirdağ Atatürk Heykeli (1929) Kenan Ali Yontuç

Edirne Atatürk Heykeli (1931) Kenan Ali Yontuç

Bursa Atlı Atatürk Anıtı (1931) Nijad Sirel ve Mahir Tomruk

Çorum Atatürk Heykeli (1931) Kenan Ali Yontuç

Isparta Atatürk Anıtı (1931) Kenan Ali Yontuç

Samsun 19 Mayıs Anıtı (1932) Heinrich Krippel

Kocatepe İsimli Kabartma (1932) Zühtü Müridoğlu

İzmir Atlı Atatürk Anıtı (1932) Pietro Canonica

Atatürk Büstü (1932) Ali Hadi Bara

Kocaeli (İzmit) Atatürk Anıtı (1933) Nijad Sirel

Elazığ Atatürk Anıtı (1933) Kenan Ali Yontuç

Silifke Atatürk Heykeli (1934) Kenan Ali Yontuç

Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi Atatürk Büstü (1934) Nusret Suman

Atatürk Büstü (1935) Hakkı İzzet

Tokat Atatürk Anıtı (1935) Nusret Suman

Kayseri Atatürk Anıtı (1935) Kenan Ali Yontuç

Mustafa Kemal Paşa Atatürk Heykeli (1935) Nusret Suman

Adana Abidesi (1935) Ali Hadi Bara

Ankara Kızılay Güven Anıtı (1935) Anton Hanak ve Joseph Thorak

Afyon Zafer Anıtı Kaide Kabartması (1936) Heinrich Krippel

Afyon Zafer Anıtı Kaide Kabartması (1936) Heinrich Krippel

Artvin Atatürk Heykeli (1936) Nusret Suman

Gemlik Atatürk Heykeli (1936) Ali Hadi Bara

Kastamonu Atatürk Anıtı (1936) Kenan Ali Yontuç

Kars Atatürk Anıtı (1936) Kenan Ali Yontuç

Hendek Atatürk Anıtı (1936) Kenan Ali Yontuç

İstanbul Harbiye Atatürk Anıtı (1937) Ali Hadi Bara

Atatürk Büstü (1937) Ali Hadi Bara

Atatürk Büstü (1937) Zühtü Müridoğlu

Türk Tarih Kurumu Atatürk Büstü (1937) Joseph Thorak

Çanakkale Atatürk Anıtı (1937) Nijad Sirel

Nazilli Atatürk Anıtı (1938) Zühtü Müridoğlu ve Ali Hadi Bara

Ankara Ulus Sümerbank Binası Atatürk Heykeli (1938) Heinrich Krippel

Açıldığı 1937 yılından bu yana 10 Kasım anma törenleri ve Cumhuriyet bayramları başta olmak üzere Muğla’daki tüm resmi merasimlerin merkez üssü olan anıt, kentin hafızasını yaşatmaya devam ediyor.