Harran’daki Şuayb Antik Kenti’nde kaya resimleri! At, deve ve süvari figürleri dikkat çekiyor

Şanlıurfa’nın Harran ilçesindeki Şuayb Antik Kenti, mimari kalıntılarının yanı sıra kaya yüzeylerine işlenen insan ve hayvan figürleriyle de tarihî bir miras barındırıyor. Başaran Doğu Göktürk tarafından hazırlanan akademik araştırmada, antik kentteki iki ayrı mekânda bulunan tasvirler incelendi.

Kazıma ve nokta vuruş teknikleriyle oluşturulan figürler arasında süvariler, atlar, develer, keçiler ve geometrik şekiller bulunuyor.

Şuayb Antik Kenti’ndeki kaya resimlerinde hangi figürler var?

Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde 26 Mart 2025 tarihinde yayımlanan araştırma, Şuayb Peygamber makamı olarak bilinen alanın güneyindeki iki mekânın duvarlarına odaklanıyor. Çalışmada insan ve hayvan tasvirleri ayrı ayrı kataloglanarak belgelendi.

Kaya yüzeylerine işlenen figürler arasında insan betimlemeleri, at üzerinde bulunan süvariler, deve ve keçi tasvirleri yer alıyor. Geometrik şekillerin de bulunduğu kaya resimleri, dönemin gündelik yaşamı ve kültürel anlatımları açısından araştırmaya konu oldu.

Kaya tasvirleri av ve göç anlatımlarına işaret ediyor

Başaran Doğu Göktürk, bazı figürleri birlikte değerlendirerek bunların av, göç, kahramanlık ve toy gibi konularla ilişkili olabileceğini belirtiyor. Özellikle insan, at ve diğer hayvanların aynı kompozisyon içerisinde ele alınması, tasvirlerin yalnızca birbirinden bağımsız şekiller olarak değerlendirilmemesini sağlıyor.

Çalışmada figürlerin oluşturulmasında kazıma ve nokta vuruş yöntemlerinin kullanıldığı aktarılıyor. Araştırmacı, tasvirleri Anadolu’daki farklı tarihî yapılarda bulunan benzer örneklerle karşılaştırarak figürlerin anlamı ve dönemi üzerine değerlendirmelerde bulunuyor.

Şuayb kaya resimleri hangi döneme tarihlendiriliyor?

Araştırmacı, Şuayb Antik Kenti’ndeki tasvirlerin önemli bir bölümünün Orta Çağ’a ait olabileceğini değerlendiriyor. Bu görüşte Şanlıurfa’daki Ba’rûr Han ile Eskişehir’deki Himmet Baba Kümbeti ve Doğan Arslan Mescidi, ayrıca Kütahya’daki Hıdırlık Türbesi’nde bulunan benzer figürler karşılaştırma unsuru olarak kullanılıyor.

Çalışmada kaya resimlerinin bölgede yaşamış Türk boylarıyla bağlantılı olabileceği görüşü de ele alınıyor. Ancak bu ilişki ve tarihlendirme kesinleşmiş arkeolojik sonuçlar değil, araştırmacının benzer tasvirler üzerinden geliştirdiği bilimsel değerlendirmeler olarak aktarılıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalı’nda da Şuayb Antik Kenti’ndeki kaya mekânlarından birinde insan ve hayvan figürlerinin bulunduğu belirtiliyor. Bakanlığın tanıtımında bu tasvirlerin av sahnesi veya cenaze töreniyle ilişkili olabileceği ifade ediliyor.