Bakanlık çalışmayı bitirdi: İşlenmeyen araziler için geri sayım başladı

Üst üste iki yıl işlenmeyen tarım arazileri için kiralama takvimi işlemeye başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2026 üretim yılına yönelik tespit çalışmalarını tamamladı ve kiralama kapsamında değerlendirilen araziler için ilan sürecini başlattı. Uygulamada arazinin mülkiyeti el değiştirmeyecek, belirlenen kira bedeli doğrudan malike ödenecek.

Hisselilik, mülkiyet uyuşmazlıkları, göç ve tarımsal faaliyetin bırakılması gibi nedenlerle üretim dışında kalan parseller çalışmanın odağında yer aldı. Bakanlık, üretimden çekilen arazileri yeniden ekonomiye kazandırmayı hedefledi.

MÜLKİYET DEĞİŞMİYOR, KİRA MALİKE ÖDENİYOR

Kesinleşen araziler için gelecek kiralama talepleri İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından sonuçlandırılacak. İki yıl üst üste işlenmediği belirlenen arazi yalnızca tarımsal üretimde kullanılmak üzere sezonluk olarak kiraya verilecek.

Arazi için belirlenen kira bedeli malike ödenecek. Kiracı araziyi amacı dışında kullanamayacak ve arazinin vasfını değiştiremeyecek. Kiralama yoluyla yeniden üretime kazandırılan parseller Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kaydedilecek, söz konusu alanlarda yapılan üretim tarımsal üretim planlaması kapsamında değerlendirilecek.

Kira bedeli rastgele belirlenmeyecek. Benzer özellikteki en az üç arazi emsal alınacak, objektif ölçütler üzerinden birim kira değeri hesaplanacak ve rayiç bedel ortaya çıkacak.

YASAL DAYANAK 5403 SAYILI KANUN

Uygulamanın dayanağını 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile 22 Ağustos 2024 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik oluşturdu. Yönetmelik, arazilerin tespitinden kiralama ilanına ve itiraz sürecine kadar tüm adımları tanımladı.

Tespit işlemini illerde kurulan Arazi Tespit Komisyonları yürüttü. Komisyonlar, üretim dışında kaldığı belirlenen parselleri listeledi ve listeler askıya çıkarıldı.

İTİRAZ İÇİN 5 GÜNLÜK SÜRE VAR

Arazi malikleri ve diğer ilgililer, ilan süresi içinde Arazi Tespit Komisyonu'na itiraz edebilecek. İtiraz süresi 5 gün olarak belirlendi. Komisyon, kendisine ulaşan itirazları 3 gün içinde karara bağlayacak.

İtirazlar İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine yazılı olarak yapılacak. Arazisinin listeye hatalı girdiğini düşünen malikler, süre dolmadan başvurusunu iletmek durumunda kalacak.

İtiraz edilmeyen ya da komisyon incelemesi sonucunda tespiti kesinleşen parseller resmî kiralama takvimine alınacak. Süreci kaçıran malik için arazi doğrudan kiralama listesine girecek.

ÖNCELİK YERLEŞİM YERİNDE OTURANLARDA

Kiralamada belirli bir öncelik sırası uygulanacak. İlk sırada arazinin bulunduğu yerleşim yerinde ikamet edenler yer alacak. İkinci sırada sivil toplum kuruluşları ve meslek odaları, üçüncü sırada ise diğer istekliler değerlendirilecek. Aynı öncelik grubunda birden fazla talep olması durumunda arazi en yüksek teklifi verene kiralanacak.

Düzenleme, arazisini ekmeyen malikin toprağını kaybetmesi anlamına gelmedi. Tapu kaydı aynı kişide kalmaya devam edecek, malik yalnızca sezon boyunca arazinin kullanım hakkını devretmiş olacak ve karşılığında kira geliri elde edecek.

GIDA ARZ GÜVENLİĞİ VURGUSU

Üretim dışında kalan arazilerin yeniden değerlendirilmesiyle gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlanması amaçlandı. Tarımsal üretim planlaması kapsamında hangi arazide hangi ürünün yetiştirileceği de takip edilecek.

Türkiye genelinde tarım arazilerinin bir bölümü, mirasla bölünme ve hisseli mülkiyet nedeniyle fiilen ekilemez durumda kaldı. Hisse sayısının artması, parsel üzerinde ortak karar alınmasını zorlaştırdı ve arazilerin boş kalmasına yol açtı. Kiralama düzenlemesi, söz konusu parsellerin üretime dönmesi için ayrı bir yol açtı.

Tarım arazisiyle ilgili gelişmeleri ekonomi haberleri sayfamızdan, illere göre ayrıntıları ise Konya, Şanlıurfa ve Ankara haberleri sayfalarımızdan takip edebilirsiniz.

Arazisinin listede olup olmadığını öğrenmek isteyen malikler, bağlı bulundukları İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvurarak askı listelerini inceleyebilecek.