İşçiler “Ben çok yorgunum” bile diyemiyorlar! Levent Yenice’den işçilerin yaşadığı baskıya tepki

İzmir’deki demir-çelik fabrikasında 17 işçinin hayatını kaybettiği facia, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını yeniden gündeme taşıdı. İSG Koordinatörü ve Yeni Ankara yazarı Levent Yenice, denetimlerin sahadaki riskleri önlemede yetersiz kaldığını savunarak yapay zekâ destekli sistemlerin kullanılması çağrısında bulundu.

Tavan vincinin düşmesiyle başlayan olayda 17 işçi hayatını kaybetti, işçiler yaralandı. Geçmişte de ölümlü kazaların yaşandığı bildirilen tesiste, bakım çalışmaları sırasında meydana gelen faciayı Yeni Ankara’ya değerlendiren Yenice, sorunun yalnızca mevzuatla açıklanamayacağını söyledi.“YAPISAL VE SİSTEMİK BİR FELAKET”Ağır sanayi gibi yüksek risk taşıyan bir alanda meydana gelen olayın “öngörülemez bir kader” olarak nitelendirilemeyeceğini belirten Yenice, şu değerlendirmede bulundu:“Söz konusu faciayı öngörülemez bir kader, talihsizlik olarak nitelemek İSG’ye ters olur.

Çünkü ne olursa olsun burası bir ağır sanayi. Burada mutlaka bir risk analizi yapılmıştır. Bu olayların görülmeme, yazılmama, dikkat edilmeme şansı yok. Bunu ben tamamen bir yapısal ve sistemik felaket olarak algılıyorum.

Her sektörde gördüğümüz ‘mış gibi yapma’, ‘bana bir şey olmaz’ yanılgısının sonuçları bunlar. Kâğıt üstünde her şey tıkır tıkır işliyor ama sahaya indiğimiz zaman sürekli bir ‘bitir’ baskısı, maliyet baskısı, çalışan insanların yeterince eğitim almaması ve çok uzun süren mesailer görüyoruz.

Söz konusu tesiste de olmaması gereken her şeyi üst üste yapmışlar.”“GÜVENLİK KÜLTÜRÜ PARANIN GERİSİNDE KALDI”6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun Avrupa’ya uyumlu ve yaptırım bakımından yeterli olduğunu düşündüğünü belirten Yenice, asıl sorunun uygulamadaki yaklaşım olduğunu savundu. Yenice, mevzuatın varlığının tek başına güvenli çalışma ortamı sağlamaya yetmediğini ifade ederek şöyle konuştu:“Bizim yasamız Avrupa’ya uyumlu; şu an itibarıyla olabildiğince yaptırım gücü, yönergeleri çok güzel.

Lakin hukuki immünite ve vicdani esneklik uçurumu konusunda çökmüş durumdayız. Ne demek istiyorum? Her şeyin başı güzel ahlak. Sen daha fazla para kazanacağım diye her şeyi ‘mış gibi’ yaparak devam edersen kâğıt üstünde ne yazarsa yazsın kanunun çevresinden dolanarak vicdani esneklik uçurumuna neden oluyorsun.

Bu uçurum gün gelir bir kişi, gün gelir 17 kişi, gün gelir 100 kişinin canını alır. Güzel ahlak ve güvenlik kültürü paranın gerisinde kaldı.”“İŞÇİLER GEÇİM SIKINTISI YÜZÜNDEN BOYUN EĞİYOR”Yenice, geçmiş kazaların ve “ramak kala” olaylarının ardından gerekli önlemlerin alınmasının önemine dikkat çekti.

İşini kaybetme korkusunun çalışanların riskleri dile getirmesini engelleyebildiğini savunan Yenice, şunları söyledi:“İş yerinde ciddi bir korku iklimi yaratılmış. Örneğin önceden sezilen bir sorunu işçi ‘Burada bir sıkıntı var’ diyerek dile getiremiyor.

Veya ‘Ben çok yorgunum’ diyemiyor. Sürekli işçiye ‘İşsiz kalırsın, yapmak istemiyorsan sen git, başkasını buluruz’ deniyor. Çünkü işsizlik öyle bir safhada, geçim sıkıntısı öyle noktalara geldi ki insanlar artık bu kadar tehlikeli işlerde bile boyun bükmek zorunda kalıyor.

Kaza olduktan sonra ‘kader’ deniliyor. Sen önlemini para için almayıp da iş işten geçtikten sonra istediğin kadar kader de, sonuç değişmiyor. Tedbir kuldan, takdir Allah’tan.”“DENETİMİ SİSTEME VERMEK ZORUNDAYIZ”Periyodik kontrollerin ve iş izin sistemlerinin birer formaliteye dönüşmesini eleştiren Yenice, riskleri anlık olarak algılayıp çalışmayı durdurabilecek yapay zekâ destekli sistemlerin geliştirilmesini önerdi.

Geleneksel denetim mekanizmalarının yetersiz kaldığını savunan Yenice, önerisini şu sözlerle anlattı:“İş yerlerindeki güvenlik denetimlerini yapay zekâya vermek zorundayız. Lineer dedektif iki tane kamera, saniyesinde algılayıp sistemi durduracak.

O zaman parayla yapay zekâyı kandıramayacakları için iş kazalarının önüne geçilebilir. Biz artık insana değil, sisteme bu denetimi, bu görevi vermek zorundayız maalesef. Henüz bu teknoloji gelişmedi, ben de farkındayım. Bu konuya dair bazı kişilerle iletişim hâlindeyim. Fikirlerimi, neler yapılması gerektiğini aktarıyorum.”