Habermetrik
← Ana Sayfa
18 Kasım 2026 21:16 · Güncelleme 21:18
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Mücevherde dayanma “kota”sı doldu

Mücevherde dayanma “kota”sı doldu
Görsel kaynağı: ekonomim.com
⏱️ 4 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Türkiye’nin kilogram başına yaklaşık 4 bin 500 dolarlık işçilik geliriyle en yüksek katma değerli ihracatını gerçekleştiren mücevher sektörü, 2023’te devreye alınan işlenmemiş altın ithalat kotası ve mücevher ithalatındaki ek vergi kıskacından çıkmaya çalışıyor

MERVE YİĞİTCAN

Türkiye ortalamasının kilogram başına 1,5-2 dolar olduğu ihracatta ekonomiye binlerce kat fazla katma değer sağlayan sektör, mevzuat engelleri nedeniyle üretim gücünü ve pazar payını kaybetme riskiyle karşı karşıya. Mücevher İhracatçıları Birliği (MİB) Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Özcan ve yönetim kurulu üyeleri, düzenledikleri basın toplantısında sektörün tablosunu ve çözüm önerilerini paylaştı.

2020’de 6,7 milyar dolar olan ihracatın 2023’te 13,6 milyar dolara çıktığını, 2025’i ise 13,4 milyar dolarla kapattıklarını hatırlatan Özcan, 2026 Ocak-Ekim döneminde 8 milyar dolara yaklaşıldığını belirtti. Özcan, engellerin kalkması halinde 20 milyar dolar sınırının rahatlıkla aşılabileceğini vurguladı.

Kotanın tamamen kaldırılması lazım

Altın kotasının Türkiye ile uluslararası hammadde fiyatları arasında dönem dönem kilogram başına 10-15 bin dolara ulaşan farklar yarattığını hatırlatan Özcan, bu maliyetle rekabet etmenin imkansız olduğunu ifade etti. Fiyat farkının kapandığını ancak kotanın varlığının geleceğe dönük güven sorunu yaratığını belirten Özcan, şunları söyledi: "Binlerce mağazası bulunan uluslararası zincirler, sipariş verdikleri ürünün birkaç ay sonraki hammadde maliyetini öngörmek istiyor.

Kota sürdüğü müddetçe'yeniden fiyat farkı çıkar mı' endişesiyle sözleşmelerini iptal eden firmalar var. Temel talebimiz kotanın kaldırılması ve gümrüklerde 2023 öncesindeki sade işleyişe dönülmesi. Ayrıca mücevher ithalatındaki ek vergi işçilik yerine toplam fatura bedeli üzerinden alınıyor.

Bu durum Türkiye’nin bölgesel ticaret merkezi gücünü zayıflatıyor. İhracat taahhüdüyle gelen ürünler vergiden muaf tutulmalı ya da vergi sadece işçilikten alınmalı."

“Kendi rakiplerimizi yarattık”

MİB yönetim kurulu üyeleri ve sektör temsilcilerinin saha gözlemleri ise ihracat verilerinin arka planındaki daralmayı ortaya koydu. Sektör temsilcilerinin aktardığına göre, 2026’da toplam ihracat geçen yıla göre yüzde 13 artmış görünse de bu tablo külçe ihracatı ve ons fiyatının 3 bin dolardan 4 bin 500 dolara çıkmasından kaynaklanıyor.

Külçe hariç işlenmiş mücevherde değer bazında yüzde 30, tonajda ise yüzde 50’nin üzerinde kayıp yaşanıyor. Sektör temsilcilerinin tahminlerine göre yerli üreticilerin yüzde 30’u faaliyetlerini yurt dışına kaydırdı. Kuyumcukent’teki işletmelerin yüzde 30-35’inden fazlasının kapandığı, Kapalıçarşı ve Nuruosmaniye çevresinde hava parasıyla bulunamayan dükkanların boşaldığı aktarıldı.

Geçmişte 250 bin kişiye istihdam sağlayan sektörde, istihdam ve firma faaliyetlerinde yüzde 30-40 gerileme yaşandığı belirtiliyor.

İtalya bitmişti, kota sonrası toparladı

Kota öncesinde kalite ve hız avantajıyla İtalyan üreticileri zor durumda bıraktıklarını belirten sektör temsilcileri, Türkiye’deki tıkanma sonrası kendi rakiplerini yarattıklarını ifade etti. Bitme noktasına gelen İtalya’nın toparlanarak 15 milyar dolar mücevher ihracatına ulaştığı, Türkiye’nin İtalya’dan mücevher ithalatının ise 300 milyon dolardan 2024’te 5 milyar dolara fırladığı aktarıldı.

Toplam işlenmiş takı ithalatı da aynı dönemde 700 milyon-1 milyar dolar bandından 6,5 milyar dolara yükseldi. Sermayenin yanı sıra yetişmiş ustabaşılarının da Dubai, Mısır ve Kuzey Afrika’ya transfer olduğu vurgulandı. Uluslararası fiyatın yüzde 4 altında altın ve yüzde 15 peşin, kalanı 180 gün vadeli ödeme sunan Özbekistan’da yaklaşık 10 Türk üreticinin fabrika kurduğu belirtildi.

2022’de Kapadokya’da planlanan İtalyan altın zincir fabrikası yatırımının iptal edildiği, büyük bir Rus zincirinin ise alımları durdurduğu paylaşıldı. İhracatçıların işlenmemiş altını kota engeline takılmadan yurt dışından temin edip işleyerek ihraç etmesini sağlayan Dahilde İşleme Rejimi’nin (DİR) ağır bürokrasi ve kontroller nedeniyle işlevini yitirdiği, gümrüklerdeki nakit ve altın giriş kısıtlamalarının ise Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Türk Cumhuriyetlerinden gelen alıcıları uzaklaştırdığı da ifade edildi.

“Altyapımız sağlam, yeniden şahlanabiliriz”

Köklü kuyumculuk geleneğinin ve üretim ekosisteminin ayakta olduğunu vurgulayan Başkan Özcan ve yönetim kurulu üyeleri, geleceğe dair umutlu olduklarını belirtti. Mevzuatın sadeleşmesi ve hammaddeye erişimin açılması halinde 2-3 yıllık toparlanma süreciyle kaybedilen pazarların geri kazanılabileceği ve ihracatın yeniden zirveye taşınabileceği ifade edildi.

Küresel alıcılar Antalya’da buluşacak

MİB, küresel pazarlardaki etkinliğini korumak için uluslararası organizasyonlara hız veriyor. 7-9 Ocak 2027’de düzenlenecek Jewellery Antalya organizasyonunda, dünyanın önde gelen perakende zincirleri ve satın almacıları Türk üreticilerle bir araya getirilecek.

Uçak biletleri dahil tüm giderleri Birlik tarafından karşılanarak seçilen 400-500 nitelikli yabancı alıcı Türkiye'ye getirilecek; Türk firmalarının normalde randevu dahi alamayacakları dev zincirlerle ticari bağlar kurması sağlanacak. Ayrıca Avrupa’da üç, Amerika’da bir ve Asya’da bir olmak üzere beş merkezde düzenlenecek ticaret heyetlerinde her organizasyonda 35-40 Türk üreticisi, 400-500 alıcıyla buluşturulacak.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: ekonomim.com
Haber metni ve görseller ekonomim.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Ekonomi
Yayın: 18 Kasım 2026 21:16 · Kaynak: ekonomim.com
Kaynağı Oku ↗