Türkiye'de Her 7 Çalışandan Birinin İşi Değişebilir

Bloomberg Türkiye ve İsveç Ekonomisti Selva Baziki, Türkiye'deki mesleklerin yapay zeka ve teknolojik dönüşümden nasıl etkileneceğine ilişkin araştırmalarının sonuçlarını açıkladı.

Türkiye'de çalışma hayatını kökten değiştirebilecek teknolojik dönüşüm, milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiriyor. Bloomberg Türkiye ve İsveç Ekonomisti Selva Baziki, yaptıkları araştırmada hangi mesleklerin daha fazla etkileneceğini belirlediklerini, bazı görevlerin tamamen ortadan kalkabileceğini ancak çalışanlar açısından önemli fırsatların da ortaya çıkabileceğini söyledi.

Mesele Ekonomi kanalında konuşan Baziki, yapay zekânın istihdam üzerindeki etkisinin doğrudan iş kaybı anlamına gelmediğini vurgulayarak araştırmanın sonuçlarını ve Türkiye'nin iş gücü yapısındaki dikkat çekici ayrıntıları paylaştı.

Türkiye'de her 7 çalışandan biri etkilenecek Baziki, yaptıkları araştırmaya göre Türkiye'deki iş gücünün yaklaşık yüzde 14'ünün, yani 4 milyon 600 bin çalışanın yapay zekâdan önemli ölçüde etkilenebilecek mesleklerde bulunduğunu açıkladı.

Meslekleri çalışanların günlük görevleri üzerinden incelediklerini belirten Baziki, OpenAI'ın geliştirdiği değerlendirme yaklaşımından yararlandıklarını söyledi.

Bir meslekte yapılan görevlerin yarısından fazlasının yapay zekâyla iki kat hızlı gerçekleştirilebilmesini yüksek etkilenme düzeyi olarak değerlendirdiklerini anlatan Baziki, şu ifadeleri kullandı:

"Beş görevden her birini o meslek dalında yapış hızım yapay zekâyı kullanmamla birlikte yarıya indi mi? Bunun önce bir çetelesini tutuyoruz."

Baziki, araştırmanın sonucunu aktarırken "4,6 milyon civarı bir kesimi etkileyecek gibi duruyor" dedi.

"İşimizin tehlikede olduğu anlamına gelmiyor" Yapay zekânın meslekler üzerindeki etkisinin iş kaybıyla karıştırılmaması gerektiğini vurgulayan Baziki, teknolojinin çalışanları daha verimli hale getirebileceğini söyledi.

Baziki, "Maruziyet aslında bizim işimizin tehlikede olduğu anlamına gelmiyor; bizim işimizi daha da hızlandırıp bizi daha verimli de yapabilir" dedi. Bazı görevlerin tamamen otomatikleşebileceğini belirten Baziki, e-postaları dosyalara ayırmak gibi tekrarlanan işleri örnek gösterdi.

Buna karşılık yapay zekânın yazı yazma ve düzenleme gibi görevleri üstlenen çalışanların işlerini kolaylaştırabileceğini anlattı.

Baziki, "Mesela ben yazdığım yazıyı şimdi AI kullanarak editliyorsam eğer daha hızlı oldum, daha verimli oldum aslında" ifadelerini kullandı.

Teknolojinin çalışanlar üzerindeki etkisinin kullanım biçimine bağlı olduğunu vurgulayan Baziki, "Yani işi nasıl kullandığımızla ilintili olarak olumlu ya da olumsuz değişebilir" dedi.

Hangi meslekler daha fazla etkilenecek? Yapay zekânın her mesleği aynı düzeyde etkilemeyeceğini belirten Baziki, yazılım ve veri analizi gibi alanlarla fiziksel emek gerektiren işlerin birbirinden ayrıştığını söyledi.

Baziki, "Çünkü doğal olarak sahne sanatları sanatçısıysanız yapay zekâya olan maruziyetiniz bir yazılımcıyla aynı değil" dedi.

Türkiye'deki çalışanların yaklaşık yüzde 60'ının orta nitelik düzeyindeki mesleklerde bulunduğunu belirten Baziki, bu yapının ülkeyi bazı ekonomilere kıyasla teknolojik dönüşümün doğrudan etkilerinden daha fazla koruduğunu anlattı. Ancak daha az etkilenmenin her zaman avantaj olmadığını vurgulayan Baziki, "Yani biz görece onlardan daha korunaklı çıkıyoruz ama korunaklı olmak illa iyi bir şey değil" ifadelerini kullandı.

Baziki, teknolojiden daha az etkilenen ülkelerin verimlilik kazanımlarından yararlanma konusunda da geride kalabileceğini belirtti.

Gençler önde, ileri yaşlarda kullanım yüzde 3'e düşüyor Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) yapay zekâ kullanımına ilişkin araştırmasını değerlendiren Baziki, genç çalışanlarla ileri yaş grupları arasında belirgin bir fark bulunduğunu söyledi.

Baziki, "Genç nüfus tabii beklendiği üzere yapay zekâyla daha haşır neşir, daha kendini orada kontrolde hissediyor, kullanıyor" dedi.

İleri yaş gruplarında kullanımın ciddi biçimde azaldığını belirten Baziki, araştırmadaki en üst yaş grubunda oranın yüzde 3 seviyesine kadar gerilediğini açıkladı. Bu durumun çalışanların teknolojiden sağlayabileceği verimlilik kazanımlarını sınırladığını vurgulayan Baziki, "Yani biz orada bir verimlilik varsa alabileceğimiz, kesinlikle alamıyoruz artık" ifadelerini kullandı.

Baziki, çalışanların iş hayatı içerisinde yeni teknolojilere yönelik eğitim almasının önemine değinerek "İş üstündeyken bu işin eğitiminin alınması, belki kamu politikasının bu şekilde oluşması bir çıktı olarak çıkıyor" dedi.

Türkiye'nin büyümesini de değiştirebilir Yapay zekânın yalnızca mesleklerin geleceğini değil, Türkiye'nin uzun vadeli ekonomik büyümesini de etkileyebileceğini belirten Baziki, önümüzdeki 30 yıllık döneme ilişkin çalışmalar yaptıklarını söyledi.

Nüfus artışındaki yavaşlamanın ve ilerleyen yıllarda nüfusun daralmasının büyüme potansiyeli üzerinde baskı oluşturabileceğini anlatan Baziki, teknolojik gelişmelerin sağlayacağı verimlilik artışının bu baskıyı hafifletebileceğini belirtti.

Baziki, "İşte potansiyel büyümemizi önümüzdeki 10 yıldan sonra pozitif yönde etkileyecek şeylerden bir tanesi de aslında verimlilik artışı" dedi.

Türkiye'nin yapay zekâyı geliştiren ülkeler arasında bulunmasa bile teknolojik ilerlemelerden yararlanabileceğini belirten Baziki, internetin yaygınlaşmasını örnek gösterdi.

Baziki, "Hani nasıl ki interneti biz icat etmedik, fiberoptiği de biz icat etmedik ama bu tarz icatlar oldukça biz de bundan faydalanır kısımda oluyoruz" ifadelerini kullandı.

Yapay zekâ yatırımlarına ilişkin tartışmalara da değinen Baziki, şirketlerin borsadaki değerlemeleri ile teknolojinin ekonomiye sağladığı katkının ayrı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Baziki, "Fiyatlama ayrı bir şey tabii, borsalardaki fiyatlama ayrı bir şey, yarattığı katma değer farklı bir şey" dedi.