12 Kasım Düzce depremi: Belediye hizmetleri 2005'e kadar prefabrikte sürdü

12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin üzerinden 27 yıl geçerken, felaketi yaşayan belediye çalışanlarının anlattıkları, şehirde hayatın yeniden nasıl kurulduğunu ortaya koydu. Düzce Belediyesi tarafından kayıt altına alınan tanıklıklarda, yıkımın ilk saatlerinden arama kurtarma çalışmalarına, belediye hizmetlerinin yeniden başlatılmasından 2005 yılına kadar kullanılan prefabrik binaya kadar pek çok ayrıntı yer aldı.

Düzce Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü, depremin 27. yıl dönümünde Belediye Başkanı Dr. Faruk Özlü ile o dönemde görev yapan belediye personelinin anlatımlarını bir araya getirdi.

17 Ağustos 1999 depreminin yaralarını henüz saramayan Düzce'nin 12 Kasım gecesi karşılaştığı ikinci büyük yıkım, tanıkların hafızalarında canlılığını koruyor.

Belediye hizmetleri 2005 yılına kadar prefabrikte sürdü

Deprem sonrasında şehirde yalnızca konutların değil, kamu hizmetlerinin de ağır koşullar altında faaliyet gösterdiği ortaya çıktı.

Dönemin Bilgi İşlem Müdürü Halit Ramazan Kubilay, 17 Ağustos depreminde belediye binasının ağır hasar gördüğünü ve hizmetlerin çadırda sürdürüldüğünü anlattı.

12 Kasım depreminin ardından vatandaşların hasar gören binaların kendilerine ait olduğunu kanıtlamak için emlak beyanı ve su faturası gibi belgelere ihtiyaç duyduğunu belirten Kubilay, belediyenin bilgi işlem altyapısının yaklaşık bir haftada yeniden kurulduğunu aktardı.

Dönemin Hesap İşleri Müdürü Vahap Demirel ise birçok belediye müdürlüğünün kendilerine tahsis edilen prefabrik binada 2005 yılına kadar çalışmalarına devam ettiğini söyledi.

Bu anlatımlar, Düzce'nin deprem sonrasında yeniden ayağa kalkma sürecinde belediye hizmetlerinin hangi koşullarda sürdürüldüğünü gözler önüne serdi.

“Tam bir kaos vardı”

Deprem anında yaşananları anlatan Vahap Demirel, sarsıntı sırasında trafikte bulunduğunu söyledi.

Demirel, 12 Kasım gecesini şu sözlerle aktardı:

“Kırmızı ışıkta beklerken bir kütleme sesi oldu, ardından sallanmaya başladık. Tam bir kaos vardı. İnsanlar bir yerlere kaçışıyordu. Bağırışlar, imdat sesleri, korna sesleri... Araçlar birbirine girmişti. Celal Kasapoğlu Caddesi’ndeki binaların neredeyse yüzde 90’ı yıkılmıştı. Yollar kapanmıştı. Çok kötü bir ortamdı.”

Demirel'in anlatımında, depremin hemen ardından yaşanan karmaşa ve yolların kapanması dikkat çekti.

“Binalar pasta gibi kat kat üst üste yığılmıştı”

Dönemin İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nde harita teknikeri olarak çalışan Ahmet Bayar da kent merkezindeki yıkımın boyutlarına ilişkin hafızasında kalan görüntüleri paylaştı.

Bayar, yaşadıklarını şu sözlerle anlattı:

“Her şey yerle bir olmuştu. Binalar pasta gibi kat kat üst üste yığılmıştı.”

Deprem gecesinin ardından Düzce'ye yardım ekiplerinin ulaşmaya başladığını anlatan Bayar, gece saat 03.00'ten sonra helikopterler, TIR'lar ve kamyonların şehre geldiğini belirtti.

Deprem sabaha kadar devam etti

Dönemin Bilgi İşlem Müdürü Halit Ramazan Kubilay ise deprem sırasında ailesiyle birlikte evde olduğunu anlattı.

Sarsıntı başladığında önceden hazırladıkları deprem köşesinde toplandıklarını belirten Kubilay, daha sonra ailesiyle birlikte dışarı çıkarak bir okulun bahçesine sığındıklarını söyledi.

Kubilay, o gece yaşadıkları korkuyu şu ifadelerle dile getirdi:

“Sabaha kadar defalarca deprem tekrar etti. Bir ara yer yarılıp girecek miyiz diye bir düşünceye de kapıldık”

İtfaiye personelinin fedakârlığını anlattı

Dönemin Hesap İşleri Müdürü Vahap Demirel, deprem sonrasında belediye çalışanlarının da felaketten doğrudan etkilendiğini hatırlattı.

Arama kurtarma ve yangınlara müdahale çalışmalarında görev yapan itfaiye personelinin büyük fedakârlık gösterdiğini belirten Demirel, şöyle konuştu:

“İtfaiyede çalışan arkadaşların o akşam binaları yıkıldı, 3 tane arkadaşları görev şehidi oldu. Arkadaşlarını kurtarmak bir yandan, bir taraftan da yangınlar oluştu onlara müdahale etmek.. Onlar çok büyük özveri ve fedakarlıkla çalıştılar. Ben en çok onları takdir ediyorum”

Demirel'in açıklamaları, kendi yakınları ve çalışma arkadaşları için endişe duyan belediye personelinin aynı zamanda vatandaşlara yardım etmek için görev başında bulunduğunu ortaya koydu.

Depremden sonra ölçtüğü mesafede 80 santimetrelik fark gördü

Depremin ardından arazide meydana gelen değişiklikleri anlatan harita teknikeri Ahmet Bayar, mesleki çalışmaları sırasında karşılaştığı bir ölçüm farkını paylaştı.

Bayar, şunları söyledi:

“Depremden önce bir mesafe okumuştum. Depremden sonra aynı mesafeyi tekrardan okuduğumda arada 80 cm fark vardı. Arada yarık oluştuğu için mesafenin bozulduğunu gördük”

Bayar'ın aktardığı bu olay, deprem sonrasında zeminde gözlemlediği değişime ilişkin kişisel tanıklıklardan biri olarak kayıtlara geçti.

Özlü, deprem gecesi Ankara'dan Düzce'ye gelişini anlattı

Düzce Belediye Başkanı Dr. Faruk Özlü de 12 Kasım 1999 depremi sırasında Ankara'da bulunduğunu belirterek o gece yaşadıklarını paylaştı.

Dönemin Savunma Sanayii Müsteşarlığı'nda görev yaptığını ve TAI'nin yönetim kurulu üyesi olduğunu anlatan Özlü, deprem haberini aldıktan sonra ailesine ulaşmaya çalıştığını ancak başarılı olamadığını söyledi.

Katılacağı toplantıyı iptal ederek özel araçla Düzce'ye hareket ettiğini belirten Özlü, Bolu güzergâhının kapalı olması nedeniyle Akyazı ve Sakarya üzerinden ilerlediklerini, sabah saat 06.00-06.30 sıralarında şehre ulaşabildiklerini kaydetti.

Ailesini sağ görmenin kendisini mutlu ettiğini anlatan Özlü, şehir merkezinde karşılaştığı manzarayı ise şu sözlerle aktardı:

“Şehirde gördüğüm manzara çok korkunçtu. Ablamın kaldığı ev yan yatmıştı ama onlar sağ çıkmışlardı. Perişandı her taraf. Kurtarma çalışmaları devam ediyordu. Çok sayıda araç, dozer, iş makinesi ve çok sayıda insan arama-kurtarma faaliyetlerinde bulunuyordu.

Şehir çok kötüydü, perişan bir haldeydi. Allah Düzce’ye bir daha 12 Kasım’lar yaşatmasın.”

Özlü'den yapı stoku ve kat sınırı açıklaması

Başkan Faruk Özlü, deprem sonrasında yeni yerleşim alanlarının belirlenmesiyle ilgili değerlendirmelerde de bulundu.

Yaklaşık 50 bin kişinin yaşadığını belirttiği Bahçeşehir bölgesinin yeni yerleşim alanı olarak tercih edilmesini doğru bulduğunu ifade eden Özlü, Kaynaşlı'dan başlayarak Bahçeşehir, Konuralp ve Boğaziçi üzerinden Çilimli'ye uzanan kuzey hattının yapılaşma açısından daha elverişli olduğunu savundu.

Düzce'deki konut stokunun yaklaşık yüzde 80'inin yeni yapılardan oluştuğunu söyleyen Özlü, 23 Kasım 2022 depreminde can kaybı yaşanmamasını da bu dönüşümün göstergelerinden biri olarak değerlendirdi.

Yapılaşma politikalarına ilişkin açıklamasında Özlü şu ifadeleri kullandı:

“Düzce’de bugün yapılaşma maksimum zemin+4’tür. 4 kattan yukarısı yasaktır. Biz depremlere dirençli bir şehir olmak için; hem deprem yönetmeliklerini harfiyen uygulayan bir şehiriz. Hem kat yüksekliğine sınır getiren, yatay mimariyi önceleyen bir politika takip ediyoruz”

Düzce Hür Haber, Özlü'nün 12 Kasım depreminin yıl dönümündeki kat sınırı ve yapı stoku açıklamasını daha önce ayrı bir haberde okuyucularına aktarmıştı.

Bahçeşehir'in seçilme sürecini anlattı

Depremin ardından yeni konutların inşa edileceği bölgelerin belirlenmesi için çalışmalar yürüttüklerini söyleyen Ahmet Bayar, İmar Müdürlüğü bünyesinde farklı arazileri incelediklerini anlattı.

Bayar, bugün Bahçeşehir olarak bilinen bölgeyi zemin açısından uygun değerlendirdiklerini ve yeni yerleşim alanı olarak önerdiklerini belirtti.

Halit Ramazan Kubilay ise deprem sonrası yeniden yapılanma sürecinde farklı ülkelerden destek alındığını, Japon uzmanların teknolojik destek ve risk haritalarının hazırlanması amacıyla Düzce'de çalışmalar gerçekleştirdiğini aktardı.

Alınan önlemlerin önemine dikkat çeken Bayar, geleceğe ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Ben bir sonraki depremde Düzce’nin çok daha sağlam çıkacağını düşünüyorum”