Ortalama FPS ile Minimum FPS Arasındaki Fark Nedir?

Ortalama FPS ile Minimum FPS Arasındaki Fark Nedir? Oyun performansını değerlendirirken bu iki değerin ne anlattığını ve hangisinin önemli olduğunu açıklıyoruz.

Google'da tercih edilen kaynak yap Google Haberler'de görüntüle Paylaş: Ortalama FPS ile Minimum FPS Arasındaki Fark Nedir? Ekran kartı veya işlemci testlerine baktığınızda karşınıza genellikle birden fazla FPS değeri çıkar.

Ortalama FPS çoğu karşılaştırmanın merkezinde yer alırken minimum FPS, sistemin test sırasında gördüğü en düşük kare hızını gösterir. İlk bakışta bu iki sayı bir oyunun performansını anlamak için yeterli gibi görünse de özellikle minimum FPS tek başına yanıltıcı olabilir.

Bir saniyeden bile kısa süren yükleme, shader derleme veya arka plandaki bir işlem minimum FPS değerini ciddi biçimde düşürebilir. Bu yüzden iyi bir performans değerlendirmesinde ortalama FPS'in yanında minimum FPS, 1% Low ve mümkünse frametime değerlerine birlikte bakmak çok daha doğru sonuç verir.

Ortalama FPS, bir benchmark veya oyun süresi boyunca üretilen kare hızlarının genel ortalamasını gösterir. Bir oyun test boyunca bazı sahnelerde 120 FPS, bazılarında 90 FPS ve daha hafif bölümlerde 150 FPS çalışıyorsa bütün ölçümlerin sonucunda örneğin 115 FPS ortalama elde edilebilir. Bu değer, sistemin oyun boyunca sunduğu genel performans hakkında hızlı bir fikir verir.

Minimum FPS ise test sırasında kaydedilen en düşük kare hızını ifade eder. Oyun normalde 100 FPS civarında çalışırken kısa bir anda 42 FPS'e düşmüşse sonuçlarda minimum FPS 42 olarak görünebilir. Bu düşüş birkaç saniye sürmüş olabileceği gibi yalnızca çok kısa bir an için de gerçekleşmiş olabilir.

FPS kavramının temellerini ve 30, 60, 120 veya 144 FPS gibi değerlerin oyun deneyimine etkisini daha ayrıntılı öğrenmek için FPS Nedir, Kaç FPS İyi Sayılır? yazımıza göz atabilirsiniz. Monitörün yenileme hızının bu değerlerle ilişkisini ise FPS ile Hz Arasındaki Fark Nedir? içeriğimizde ayrıca anlattık.

En temel farkı tek cümleyle açıklamak gerekirse, ortalama FPS oyunun genel performansını, minimum FPS ise test sırasında yaşanan en düşük performans anını gösterir.

Ortalama FPS yalnızca ekranda gördüğünüz en yüksek ve en düşük değerlerin ortalamasını almak anlamına gelmez. Performans ölçüm yazılımları test boyunca kare sürelerini veya belirli zaman aralıklarındaki kare hızlarını kaydeder ve bu verilerden genel bir sonuç oluşturur.

Örneğin bir sistemin aynı oyun içerisinde farklı sahnelerde şu değerleri verdiğini düşünelim:

Bu test sonucunda ortalama FPS yaklaşık 120 civarında olabilir. Böyle bir değer bize oyunun genel olarak yüksek kare hızında çalıştığını söyler ancak performansın her saniye 120 FPS olduğu anlamına gelmez.

Burada ortalamanın sınırı ortaya çıkıyor. Sistem testin büyük bölümünü 150 FPS civarında geçirip belirli sahnelerde 50 FPS'e kadar düşüyorsa ortalama hâlâ oldukça yüksek çıkabilir. Oyun sırasında ise bu ani geçişler çok daha belirgin hissedilebilir.

Bu nedenle ortalama FPS, performans karşılaştırmak için yararlı bir başlangıç noktasıdır ancak tek başına oyun deneyiminin tamamını anlatmaz.

Minimum FPS'in amacı, test sırasında sistemin gördüğü en düşük kare hızını göstermektir. Teorik olarak bu oldukça kullanışlı görünüyor çünkü bilgisayarın en zorlandığı anı görebiliyorsunuz.

Örneğin iki ekran kartının da ortalama 100 FPS verdiğini düşünelim. Birinci kart minimum 82 FPS'e, ikinci kart ise 41 FPS'e düşüyorsa ilk sistemin daha kararlı olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak burada önemli bir sorun var: minimum FPS değerinin neden düştüğünü bilmiyoruz.

Test sırasında oyun yeni bir bölge yüklemiş olabilir, Windows arka planda kısa süreli bir işlem başlatmış olabilir veya shader derleme sırasında yalnızca birkaç kare gecikmiş olabilir. Bu durumda minimum FPS değeri 30'a düşse bile oyuncu bunu çok kısa bir takılma olarak yaşamış olabilir.

Bu nedenle minimum FPS özellikle tekrar edilebilir testlerde anlamlıdır. Aynı sahnede yapılan birkaç benchmark'ın tamamında benzer düşüş görülüyorsa sistemin gerçekten orada zorlandığı düşünülebilir. Tek testte görülen aşırı düşük bir minimum FPS değeri ise tek başına kesin bir performans sorunu anlamına gelmez.

Minimum FPS'in en büyük sorunu, bütün test içerisindeki tek bir kötü anın sonucu belirleyebilmesidir. Bir oyun 20 dakika boyunca 100-120 FPS arasında son derece akıcı çalışıp yalnızca bir kare için 25 FPS seviyesine düşebilir. Sonuç ekranında ise minimum FPS 25 olarak görünür.

Bu rakama bakarak “oyun sürekli 25 FPS'e düşüyor” sonucunu çıkarmak yanlış olur.

Özellikle PC oyunlarında shader compilation bunun yaygın nedenlerinden biri. Oyun ilk kez yeni bir efekt veya bölgeyle karşılaştığında shader derlemesi yapıyorsa kısa süreli stutter oluşabilir. Diskten veri yüklenmesi, yeni açık dünya bölgesine geçiş veya VRAM'in dolması da benzer ani düşüşlere neden olabilir.

Arka plandaki işletim sistemi süreçleri de minimum FPS'i etkileyebilir. Benchmark sırasında bir uygulamanın kısa süreli CPU kullanımı artırması bile normalde tekrar oluşmayacak düşük bir değer ortaya çıkarabilir.

Bu yüzden modern donanım testlerinde minimum FPS yerine veya onun yanında 1% Low FPS kullanımının yaygınlaşmasının önemli bir nedeni var. 1% Low, tek bir kötü kare yerine testin en yavaş yüzde 1'lik bölümüne bakarak sistemin düşük performans anlarını daha anlamlı şekilde gösterir.

Bunun nasıl hesaplandığını 1% Low FPS Nedir, Neden Önemlidir? yazımızda daha ayrıntılı ele aldık.

İkisinin anlattığı şey farklı olduğu için yalnızca birini seçmek doğru değil. Ortalama FPS sistemin genel hızını anlamak için daha güvenilir bir temel sağlarken minimum FPS, performansın ne kadar aşağı düşebildiğine dair ek bir işaret sunar.

Yalnızca ortalama FPS'e bakarsanız Sistem A açık şekilde daha hızlı görünüyor. Ancak minimum FPS değerleri Sistem B'nin daha tutarlı çalışabileceğine işaret ediyor. Eğer Sistem A'daki 42 FPS düşüşü düzenli olarak yaşanıyorsa, gerçek oyun deneyimi Sistem B'de daha akıcı olabilir.

Fakat burada yine yalnızca minimum FPS ile karar veremeyiz. Sistem A'nın 42 FPS değeri test boyunca yalnızca bir kez ve bir saniyeden daha kısa süre görülmüşse genel deneyim hâlâ daha iyi olabilir.

Bu nedenle ekran kartı veya işlemci karşılaştırırken en sağlıklı sıralama genellikle ortalama FPS + 1% Low + frametime grafiği şeklinde olur. Minimum FPS ise destekleyici bir veri olarak kullanılabilir.

Hayır. Bu iki değer birbirine yakın görünse de performansı tamamen farklı şekilde ölçüyor.

Minimum FPS test sırasında görülen en düşük tek FPS değerini gösterirken 1% Low, kaydedilen en yavaş karelerin yüzde 1'lik bölümünü değerlendirir. Bu nedenle 1% Low değeri anlık ve rastgele bir performans düşüşünden daha az etkilenir.

Örneğin bir benchmark sonucunun şöyle olduğunu düşünelim:

Bu sonuç ilk bakışta 38 FPS'lik ciddi bir problem olduğunu düşündürebilir. Ancak 1% Low hâlâ 115 FPS seviyesindeyse 38 FPS muhtemelen oldukça kısa süreli bir olaydır. Oyunun büyük bölümündeki düşük performans anları hâlâ 100 FPS'in oldukça üzerinde kalıyor demektir.

Başka bir testte ise şu sonuçları görebiliriz:

Burada durum farklıdır. Minimum FPS yine düşük ancak 1% Low değerinin de 68 FPS'e gerilemesi, oyunda düşük kare hızlarının yalnızca tek seferlik olmadığını ve daha sık yaşandığını düşündürür.

Bu yüzden modern benchmark sonuçlarında 1% Low, minimum FPS'ten çok daha kullanışlı bir ölçüm haline geldi.

FPS performansı anlamanın en kolay yolu olsa da oyunun gerçekten ne kadar akıcı çalıştığını görmek için frametime değerleri de oldukça önemli.

Frametime, tek bir karenin oluşturulmasının ne kadar sürdüğünü milisaniye cinsinden gösterir. Yaklaşık olarak 60 FPS'te her kare 16,7 ms, 120 FPS'te 8,3 ms, 144 FPS'te ise 6,9 ms içerisinde hazırlanmalıdır.

Oyun 120 FPS ortalama gösterirken karelerin çoğu 8-9 ms arasında oluşuyor ancak ara sıra 30-40 ms'lik sıçramalar yaşanıyorsa oyuncu bunları kısa takılmalar şeklinde hissedebilir. Ortalama FPS rakamı bu durumu açık biçimde göstermeyebilir.

Düzgün bir frametime grafiğinde kare süreleri birbirine yakın olur. Sürekli büyük sıçramaların bulunduğu grafik ise ortalama FPS yüksek olsa bile oyunun kararlı çalışmadığını gösterebilir.

FPS'i belirli bir seviyede sınırlamak da bazı durumlarda kare sürelerini daha düzenli hale getirebilir. Bu yöntemin avantajlarını ve dezavantajlarını FPS Sabitlemek Performansı İyileştirir mi? yazımızda detaylı şekilde anlattık.

Böyle bir durumda ilk olarak düşüşün sürekli mi yoksa tek seferlik mi olduğunu anlamak gerekiyor. Aynı benchmark'ı birkaç kez çalıştırdığınızda minimum FPS her seferinde benzer noktaya düşüyorsa ortada gerçek bir performans sorunu olma ihtimali daha yüksek.

Açık dünya oyunlarında minimum FPS düşüşleri çoğu zaman işlemci yükü, shader derleme, asset streaming veya bellek kullanımıyla bağlantılı olabilir. Özellikle VRAM sınırı aşıldığında oyun yeni dokuları sürekli sistem belleğine taşıdığı için kısa süreli takılmalar yaşanabilir.

RAM kapasitesi ve hızı da etkili olabilir. XMP veya EXPO'nun kapalı olması, tek kanal bellek kullanılması veya yetersiz RAM bazı oyunlarda ortalama FPS'ten çok düşük FPS değerlerini etkileyebilir. İşlemci darboğazı da yoğun şehirler veya çok sayıda NPC bulunan sahnelerde benzer sonuçlar yaratabilir.

Sorunun grafik yükünden kaynaklandığını düşünüyorsanız ray tracing, gölge kalitesi, görüş mesafesi ve VRAM tüketen texture ayarlarını azaltmayı deneyebilirsiniz. Ancak shader compilation kaynaklı bir sorun varsa grafik ayarlarını düşürmek çoğu zaman problemi tamamen çözmez.