Sendikadan Üyelere Haklar ve Seçenekler İçin Açıklama Çağrısı

Değerli okurlar,

Geçen hafta yazdığımız yazının ardından Hava-İş’ten gelen açıklama ve yapılan duyuruyla uçuş ücreti konusundaki değişiklik talebi gündeme geldi. Sendikanın gönderdiği e-posta, bundan sonraki süreçte nasıl bir yol izleneceğine ilişkin belirsizliği gidermedi. Sahada sendika yetkililerinden bu konuda açıklama yapılması bekleniyor. Bireysel onaya sunulan tebliği onaylamamaları hâlinde karşılaşabilecekleri süreç konusunda bazı çalışanların kaygı duyduğu ifade ediliyor. Sendika ve işverenin bu konuda açık bilgilendirme yapması bekleniyor.

Üyelerin, işveren karşısında tek başına karar vermek zorunda kalmaması için sendikanın seçenekleri açıkça anlatması ve üyelerini bilgilendirmesi önem taşıyor. Bu konu, çok sayıda çalışanın ücret ve çalışma koşullarını etkileyebilecek nitelikte. Şirketin kendi gerekçeleriyle gündeme getirdiği bu konu karşısında sendikanın bir yol haritası ortaya koyması veya varsa önerisini ve tutumunu üyeleriyle paylaşması gerekmez mi? Bu nedenle krizin aşılması için somut bir tutum ortaya konması gerekiyor. Bazı çalışanların, söz konusu düzenlemeyi onaylamamaları hâlinde hangi sonuçlarla karşılaşacakları konusunda kaygı duyduğu anlaşılıyor. İşverenin ve sendikanın olası sonuçları açıkça açıklaması bu kaygıyı gidermeye yardımcı olabilir.

Sendikanın, üyelerinin başvuruları ve kendi tüzüğü çerçevesinde hak arama yolları ile hukuki destek imkânlarını açıklaması beklenir. Bana göre, yalnızca basın açıklamasıyla yetinilmesi çalışanların sorularını yanıtlamakta yetersiz kalıyor. Bu tutumun sendika üyelerinde tepkiye yol açma ihtimali göz ardı edilmemeli. Hava-Sen, yüzde 1’lik işkolu barajına yakın olduğunu belirtiyor. Ancak toplu iş sözleşmesi yetkisi için bu oran tek başına yeterli değildir; ilgili işyeri veya işletme için kanunda öngörülen üyelik koşullarının da sağlanması gerekir. İştirak şirketlerdeki çalışanların örgütlenme çalışmalarının güçlenmesi hâlinde sendikaların yetki koşullarına ulaşma ihtimali de gündeme gelebilir. Çalışanların mevcut sendikaya yönelik tepkisinin sürmesi hâlinde üyelik tercihleri zaman içinde değişebilir. Bu nedenle farklı temsil seçeneklerinin de tartışılması ve tüm tarafların üzerlerine düşeni yapması gerekir.

Keza THY Teknik açısından da durum çok farklı değil. Ülkedeki yasalara göre sayıları 20 binlere yaklaştığından üyeler arzu ederse kendi hür iradesi ile bağımsız bir sendika kurarak kendilerini temsil edebilirler. Bu nedenle mevcut sendikaların şapkasını önüne koyup ne derece etkin ve verimli bir hizmet verdiklerini ve üyelerinin vicdanlarındaki gerçek karşılıklarını görmeleri gerekiyor. Havacılık hakikaten ülkenin en elit ve en prestijli sektörlerinden biri. Bu alanda yetişen vasıflı personellerin uluslararası bir değeri ve niteliği olduğu unutulmamalı.

Mesleki tecrübesi ve niteliği gelişmiş çalışanlar, dünyanın farklı bölgelerinde iş imkânı bulabiliyor. Hızla büyüyen ve yetişmiş, tecrübeli elemana ihtiyacı artan bu sektörde kısa vadeli adımlar büyük kayıplara yol açmamalı. Uçuş ve bakım emniyetini riske atabilecek uygulamalar, ülke ve kurumların itibarı açısından ciddi sonuçlar doğurabilir.

Çalışanların, ikramiyelerin kaldırılacağı veya maaşa bölünerek ekleneceği yönündeki doğrulanmamış iddiaları resmî açıklamalarla teyit etmeden değerlendirmemesi gerekir. Bu tür konularda sendika ve işverenin açık, zamanında ve yazılı bilgilendirme yapması önemlidir.

Ücret ve çalışma koşullarına ilişkin kararların, çalışanların hakları ile işletmelerin ekonomik koşulları birlikte gözetilerek alınması gerektiğini düşünüyorum. Vergi yükü, fon krizleri veya kamu kaynaklarının kullanımıyla ilgili iddialar doğrulanabilir veriler ve güvenilir kaynaklar temelinde ele alınmalıdır. Vergi adaleti, kamu kaynaklarının kullanımı ve ekonomik kayıplar tartışılırken çalışanlardan tasarruf istenmesinin adil olup olmadığı da somut veriler ışığında değerlendirilmelidir.

Kamu harcamalarındaki lüks ve israfın önlenmesi, yolsuzluk iddialarının ise somut bulgular ve tarafsız incelemeler çerçevesinde ele alınması gerekir. Her alandaki harcama gözden geçirildikten sonra çalışan maliyetleri sorgulanmalı. Üst yöneticilerin ücret ve imkânlarından ne ölçüde tasarruf ettiği, lüks ve gösterişten ne kadar vazgeçtiği kamuoyunca biliniyor mu?

Üst kademelerden başlayarak örnek alınacak ve herkesçe bilinen bir tasarruf yaklaşımı varsa bunun diğer çalışanlardan da beklenmesi anlaşılabilir. Ancak çalışanların emeği ve ücretinden tasarruf beklenirken diğer harcamalarda benzer bir yaklaşım görülmüyorsa, bu uygulama çalışanların vicdanında karşılık bulmayabilir. Zor zamanlarda krizi yalnızca finansal açıdan değil, insani ve hukuki açıdan da doğru yönetmek gerekir. İnsanların vicdanını tatmin etmeyen bir uygulama yasal olsa bile kabul görmeyebilir. Bu nedenle olaylara hangi açıdan bakıldığı ve hangi ölçütlerin kullanıldığı önem taşıyor.

Çalışanların hak arama süreçlerinde yaptırım veya işten çıkarılma endişesi taşımasına yol açan uygulamalar varsa, bunlar somut olaylar ve tarafların açıklamalarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Bu tür uygulamalar değerli kurumlara ve makamlara zarar verebilir ve uzun süre hatırlanacak sonuçlar doğurabilir.

Hepinize sağlık ve huzur dolu haftalar diliyorum.