Hasan Sözbilir, İzmir’de deprem potansiyeli bulunan faylara dikkat çekti

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, İzmir’deki fayların deprem geçmişine ilişkin araştırmaların ardından yakın gelecekte deprem üretme potansiyeli bulunan faylara dikkat çekti.

Sözbilir, İzmir Fayı’nın yanı sıra Tuzla, Seferihisar, Gülbahçe ve Bergama faylarının da bu kapsamda değerlendirildiğini belirtti. Açıklamasını, Seferihisar açıklarında meydana gelen 6.6 büyüklüğündeki depremin 6’ncı yıl dönümü dolayısıyla yaptı.30 Ekim 2020’de meydana gelen depremde 117 kişi yaşamını yitirdi, 1034 kişi yaralandı.

Çok sayıda apartman ve yapı yıkılırken bölgede büyük çaplı hasar oluştu. Sözbilir, Dokuz Eylül Üniversitesi olarak 2022’de başlattıkları Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) projeleriyle sismik kaynakları ayrıntılı inceleme fırsatı bulduklarını söyledi.

Araştırmalar sonucunda İzmir’deki tüm fayların deprem geçmişini çıkardıklarını aktardı. FAYLARA İLİŞKİN YENİ VERİLERSözbilir, yeni verilerle ilgili olarak, “İzmir içindeki tüm faylarımızın deprem geçmişini çıkarmış durumdayız.

Son 5 yılda elde ettiğimiz yeni verilere göre; İzmir Fayı'nın yanında Tuzla Fayı, Seferihisar Fayı, Gülbahçe Fayı ve Bergama Fayı gibi fayların da yakın gelecekte deprem üretme potansiyellerinin olduğu ortaya çıktı” dedi. Türkiye’de afet bilinci ve risk azaltma çalışmalarının 1999 Kocaeli ve Düzce depremlerinden sonra öne çıktığını belirten Sözbilir, 2011 Van, 2017 Bodrum ve 2020 Elazığ ve İzmir-Sisam depremlerinin hazırlıklı olmanın önemini hatırlattığını ifade etti.

30 Ekim 2020 Sisam-İzmir depreminin, İzmir’e 70 kilometre uzaklıktaki denizaltındaki Sisam Fayı’nın can ve mal kaybına yol açabileceğini ve tsunami oluşturabileceğini gösterdiğini söyledi. İZMİR İÇİN PLANLAMA ÇALIŞMALARISözbilir’in aktardığına göre, 2021-2026 yılları arasında İl Afet Risk Azaltma Planlarının (İRAP) ilk 5 yıllık eylemleri uygulandı; 2026 yılı sonunda ikinci 5 yıllık eylemler hazırlandı.

Bu eylemlerin 2031 yılında tamamlanması hedefleniyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Dokuz Eylül Üniversitesi arasında 2025 yılı sonunda imzalanan protokol doğrultusunda İzmir Deprem Master Planı da başlatıldı. Yeni planla, 25 yıl önce RADIUS projesi adıyla yapılan ilk deprem master planının 2026’nın bilim ve teknolojik gelişmeleri ışığında revize edilmesi amaçlanıyor.

Çalışma kapsamında son 50 yılın yapı stoku envanteri ve altyapı durumları ele alınıyor. AFAD koordinatörlüğünde, daha geniş ölçekte ve tüm afetleri kapsayan Dünya Bankası destekli Dirençli İzmir projesi de başlatıldı. Sözbilir, projelerde İzmir’i afetlere karşı dirençli hâle getirmek için bugüne kadar yapılanların, bundan sonra atılacak adımların ve çalışmaların mali boyutunun değerlendirildiğini belirtti.

Kentsel dönüşüm çalışmalarının nasıl önceliklendirileceği de yanıt aranacak konular arasında. Kamu kurumları ve üniversitelerin birlikte yürüttüğü çok disiplinli çalışmaların sürdüğünü söyleyen Sözbilir, 2020 depreminden sonra İzmir’de afet seferberliğinin tüm yönleriyle devam ettiğini ifade etti.

Bu hızla ilerlenmesi hâlinde İzmir’in 2030 yılına doğru afetlere karşı ciddi ölçüde direnç kazanacağını söyledi.