Türkiye’de zirvede, Avrupa’da ikinci: Gaziantep dünya markası olma yarışında

Coğrafi işaretli ürün sayısında Türkiye’nin lideri olan Gaziantep, Avrupa Birliği tescillerinde de zirve yarışını sürdürüyor. Kentin 107 ürünü Türkiye’de, 5 ürünü ise Avrupa Birliği’nde tescilli. Ancak yıllardır dillendirilen “dünyada 16’ncı” ifadesinin güncel ve resmi bir karşılığı bulunmuyor.

Rakamlar Gaziantep’in gücünü ortaya koyarken, gözler şimdi yerel tescilleri uluslararası korumaya dönüştürecek adımlara çevrildi.

Gaziantep’in gastronomi ve yöresel ürünlerde yıllardır sürdürdüğü coğrafi işaret atağı, kenti Türkiye’nin açık ara en dikkat çeken merkezlerinden biri haline getirdi.

Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanı Prof. Dr. M. Zeki Durak’ın Aralık 2025’te açıkladığı resmi verilere göre Gaziantep’in Türkiye’de 107 coğrafi işareti, Avrupa Birliği’nde ise 5 coğrafi işareti bulunuyor. Durak da Gaziantep’i coğrafi işaretler konusunda Türkiye’nin öncü şehirlerinden biri olarak gösteriyor.

Türkiye’de lider ama Avrupa’da ikinciGaziantep, Türkiye içindeki coğrafi işaret sayısında 107 tescille ilk sırada bulunurken, aynı üstünlüğü henüz Avrupa Birliği tescillerine taşıyamadı.

TÜRKPATENT’in güncel AB listesine göre Türkiye’nin Avrupa Birliği’nde tescilli 46 coğrafi işareti bulunuyor. Bu ürünler il bazında değerlendirildiğinde Aydın 6 tescille ilk sırada, Gaziantep ise 5 tescille hemen arkasında yer alıyor.

Gaziantep’in Avrupa Birliği tarafından tescillenen ürünleri şöyle: Antep/Gaziantep Baklavası, Araban Sarımsağı, Gaziantep Menengiç Kahvesi, Antep Fıstık Ezmesi ve Antep Lahmacunu.

107 ürün var, Avrupa’ya taşınan sadece 5

Ortaya çıkan tablo aynı zamanda dikkat çekici bir farkı da gözler önüne seriyor.

Gaziantep’in Türkiye’de tescilli 107 coğrafi işaretine karşılık Avrupa Birliği’nde tescilli ürün sayısının 5’te kalması, kentin sahip olduğu gastronomik ve kültürel mirasın uluslararası alanda çok daha güçlü şekilde korunması gerektiğini ortaya koyuyor.

Başka bir ifadeyle Gaziantep, Türkiye’de coğrafi işaret konusunda zirvede olmasına rağmen tescillerinin büyük bölümünü henüz Avrupa Birliği korumasına taşıyamadı.

Gaziantep Muskası da Avrupa yolundaBu sayı önümüzdeki dönemde artabilir. TÜRKPATENT verilerine göre Gaziantep Muskası’nın Avrupa Birliği başvurusu uygun bulundu ve 30 Ocak 2026 tarihinde AB Resmi Gazetesi’nde yayımlandı. Başvuru, tescil sürecindeki ürünler arasında yer alıyor.

Yeni tescillerin gelmesi halinde Gaziantep’in AB’deki ürün sayısı artacak ve Aydın ile arasındaki fark daha da kapanacak.

Gaziantep Türkiye’nin coğrafi işaret lideri, Avrupa Birliği tescillerinde ise Türkiye’nin en güçlü şehirlerinden biri.

Asıl yarış şimdi başlıyorGaziantep’in önündeki asıl hedef, 107 yerel tescilin mümkün olduğunca büyük bölümünü Avrupa Birliği ve diğer uluslararası koruma sistemlerine taşımak.

Çünkü coğrafi işaret yalnızca bir ürünün adını korumuyor; o ürünün üreticisini, ekonomik değerini, taklitlere karşı hukuki gücünü ve dünya pazarındaki marka değerini de doğrudan etkiliyor.

Gaziantep yıllardır “gastronomi şehri” kimliğiyle öne çıkıyor. Şimdi rakamların ortaya koyduğu soru ise açık:

Türkiye’de 107 ürünle zirvede olan Gaziantep, bu büyük gücünü Avrupa ve dünya pazarında ne kadar hızlı tescile dönüştürebilecek?