Malatya’da deprem sonrası ticaret için neler yapıldı? MTSO’dan 3 yıllık çalışma özeti

Malatya’da 6 Şubat depremlerinin ardından yalnızca konutların yeniden yapılması değil, kent ekonomisinin de ayağa kaldırılması önemli bir başlık haline geldi. Deprem nedeniyle binlerce işyerinin kullanılamaz hale gelmesi, üretim tesislerinin zarar görmesi ve istihdam kaybı ticaret hayatında uzun süre hissedildi.

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası da depremden hemen sonra üyelerinin durumunu belirlemek için çalışma başlattı. Yaklaşık 10 bin üyeyle yapılan görüşmelerde işyerlerinin hasar durumu, üretimin devam edip etmediği, ihtiyaçlar ve işletmelerin talepleri kayıt altına alındı.

Esnaf önce konteynere, ardından kalıcı işyerine yöneldi

Depremin ilk aylarında işyerlerini kaybeden esnafın yeniden ticarete başlayabilmesi için konteyner ticaret alanlarının oluşturulması gündeme geldi. MTSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, esnafın yeniden kepenk açabilmesi için geçici ticaret alanlarının hızlı şekilde oluşturulması çağrısında bulundu.

Kalıcı işyerlerinin teslim sürecinde ise konteynerlerde faaliyet gösteren esnafın durumu öne çıktı. 2026 yılında kalıcı işyerine geçemeyen bazı esnafa gönderilen tahliye tebligatları üzerine ek süre talep edilirken, kalıcı çözüm sağlanmadan konteynerlerin boşaltılmasının yeni mağduriyetlere neden olabileceği belirtildi.

KOSGEB Deprem Kredisi’nin kapsamının genişletilmesi yönünde de girişimlerde bulunulurken, işletmelerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması istendi.

Bir diğer uzun soluklu konu ise mücbir sebep uygulaması oldu. Sadıkoğlu, işyerleri teslim edilmeden ve ticari faaliyetler normale dönmeden uygulamanın sona ermemesi gerektiğini belirterek farklı dönemlerde uzatma talebini yineledi.

250 STK aynı talep için bir araya geldi

Mücbir sebep konusunda kent genelindeki talebin güçlendirilmesi amacıyla 22 Ağustos 2024’te yaklaşık 250 sivil toplum kuruluşunun katıldığı ortak açıklama gerçekleştirildi.

Dört şehir için özel teşvik önerisi

Malatya, Hatay, Kahramanmaraş ve Adıyaman’ın en az beş yıl süreyle “Özel Teşvik Bölgesi” ilan edilmesi talep edildi. Öneride vergi ve SGK desteklerinin yanı sıra yatırım ve kredi imkanlarının artırılması ve kentsel dönüşümün desteklenmesi istendi.

İstihdam kaybına karşı da farklı bir model önerildi. SGK işçi ve işveren paylarının belirli bir süre çalışanlara aktarılmasıyla deprem sonrası kentten ayrılan iş gücünün yeniden bölgeye çekilebileceği ifade edildi.

Yerinde dönüşüm için KDV talebi

“Malatya’nın parası yine Malatya’da kalsın” çağrısı

Sadıkoğlu, yerelden tedarikin kent ekonomisi açısından önemine dikkat çekerek deprem nedeniyle Malatya’ya aktarılan kaynağın mümkün olduğunca kentteki işletmelere dönmesi gerektiğini savundu.

Yaklaşık 60 tır yardım Malatya’ya ulaştırıldı

Depremin ilk günlerinde ise MTSO tarafından yardım organizasyonları yürütüldü. Diğer illerdeki oda ve borsa başkanlarıyla yapılan görüşmelerin ardından Malatya için yardım seferberliği başlatıldığı ve yaklaşık 60 tır dolusu temel ihtiyaç malzemesinin kente ulaştırıldığı bildirildi.

MTSO’nun çalışmalarında sanayi esnafının sorunları, kalıcı ticaret alanları, konteyner esnafının durumu, deprem öncesi kiracı olan işletmeler ve bodrum katlarda faaliyet gösteren esnafın talepleri de yer aldı.

MTSO’nun açıklamasında, deprem sonrası toparlanma sürecinde ticaret, üretim ve istihdamın güçlendirilmesine yönelik çalışmaların devam edeceği bildirildi.