Orhan Sarıbal'dan Tarımda İklim Krizi ve Sulama Altyapısı İçin Kritik Uyarılar

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında düzenlenen 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) Antalya'da kapılarını açtığını hatırlatan CHP Genel Başkan Yardımcısı Orhan Sarıbal, konferansın açılışında gıda güvenliği, tarımsal faaliyetler, sulama teknikleri ve suyun verimli kullanımı gibi kritik başlıkların masaya yatırıldığını bildirdi.

Tarımda Su Kullanımı ve Altyapı Sorunları Türkiye genelinde kullanılan toplam su miktarının yüzde 79'unun tarımsal faaliyetlerde tükendiğini dile getiren Sarıbal, mevcut altyapı ve sulama sistemlerindeki verimsizlikler nedeniyle suyun önemli bir kısmının israf edildiğini vurguladı. Yaşanan kuraklık koşulları ve yükselen üretim maliyetlerinin, çiftçileri ekim alanlarını küçültmeye ve mevcut ürün desenlerini değiştirmeye mecbur bıraktığını ifade eden Sarıbal, iklim krizinin etkilerinin diplomatik salonlardan ziyade doğrudan tarlalarda hissedildiğini belirtti.

Üreticilerin; kuraklık, artan sulama masrafları, gübre ve mazot gibi kalemlerdeki maliyet artışları nedeniyle gelirlerinin ciddi şekilde azaldığını ve iklime uyum için gerekli yatırımların maliyetini tek başlarına üstlenmek zorunda kaldıklarını kaydetti. Desteklerin Yetersizliği ve Kredi Sorunu İklim değişikliğine uyum sağlamak amacıyla mevcut kamu yatırımları ve çeşitli hibe programlarının bulunmasına rağmen, bu desteklerin üreticilerin karşılaştığı mali yükü tam olarak karşılamadığını savunan Sarıbal, yeni sulama sistemlerinin sadece birer ekipman alımı olarak görülmemesi gerektiğini hatırlattı.

Üreticilerin; peşin ödeme zorlukları, kredi ve teminat bulma problemleri, yüksek enerji giderleri ve daha az su tüketen ürünlere geçiş sürecinde yaşanabilecek gelir kayıplarıyla mücadele ettiğini belirtti. Özellikle kiralık arazilerde üretim yapan çiftçilerin yatırım olanaklarının oldukça kısıtlı olduğunu ifade eden Sarıbal, iklim uyumunun sadece kredi ve özel finansman yöntemlerine dayandırılmasının üreticilerin borç yükünü artıracağı uyarısında bulundu.

Kamusal Güvence ve Ortak Çözümler Sulama altyapısının modernize edilmesinin doğrudan kamu sorumluluğunda olduğunu belirten Sarıbal, açık kanallardaki su kaybını durduracak kapalı sulama sistemlerinin kamu eliyle inşa edilmesi gerektiğini vurguladı. Tarla içi modern sulama yatırımlarının önden ödeme gerektirmeyen ve hibe ağırlıklı sistemlerle desteklenmesini talep eden Sarıbal, düşük su tüketimli ürünlere geçiş sırasında oluşabilecek verim ve gelir kayıplarının kamusal bir güvence ile telafi edilmesi çağrısında bulundu.

Kapsamlı ve Adil Bir İklim Politikası Havza bazlı üretim planlarının çiftçilere dayatılmaması gerektiğini ifade eden Sarıbal, bu planların üretici örgütleri, ziraat odaları ve bilim insanlarının ortak katılımıyla hazırlanması gerektiğini belirtti. Kuraklık dahil olmak üzere iklim kaynaklı afetlerin tarım sigortası kapsamına alınması ve küçük üreticilerin prim yükü altında ezilmemesi gerektiğini vurguladı.

Türkiye'nin iklim politikasının sadece karbon piyasaları ve finansman araçlarıyla sınırlandırılmasının yeterli olmayacağını ifade eden Sarıbal, tarım topraklarını, su kaynaklarını ve üreticiyi koruyan kamucu bir uyum programına ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Sarıbal, iklim krizinin sorumlusunun çiftçi olmadığını ve uyum sürecinin bedelinin çiftçiye borç olarak yüklenemeyeceğini ifade etti.

COP31'in başarısının verilen sözlerin miktarından ziyade, tarlaya ve su havzalarına ulaşan somut kaynaklarla ölçülmesi gerektiğini belirten Sarıbal, toprağı, suyu ve üreticiyi korumayan hiçbir iklim politikasının gerçek bir çözüm sunamayacağını sözleriyle dile getirdi.