Çekya'da 350 bin kişi basın özgürlüğü için yürüdü
- Çekya’da hükümetin kamu yayıncılarının finansman sistemini değiştirmeyi öngören yasa tasarısına karşı Prag’da 350 binden fazla kişi gösteri düzenledi
Çekya’da hükümetin kamu yayıncılarının finansman sistemini değiştirmeyi öngören yasa tasarısına karşı Prag’da 350 binden fazla kişi gösteri düzenledi. Gazeteciler ve basın özgürlüğü örgütleri, düzenlemenin kamu medyasını hükümetin kontrolüne sokabileceği uyarısında bulundu Artı Gerçek - Çekya'nın başkenti Prag'da 15 Kasım Pazar günü yüz binlerce kişi, hükümetin kamu yayıncılarının finansman sistemini değiştirmeyi öngören yasa tasarısını protesto etti.
Bianet'in The Guardian'dan derlediği habere göre, kamu yayıncıları Çek Televizyonu (ČT) ve Çek Radyosu'nun (ČRo) bağımsızlığını korumak amacıyla düzenlenen eyleme, organizatörlerin açıklamasına göre 350 binden fazla kişi katıldı. Gösteri, ülke tarihinin en büyük protestolarından biri oldu.
Demokrasi İçin Bir Milyon An (Milion chvilek pro demokracii) adlı sivil toplum hareketinin çağrısıyla düzenlenen eylemin adresi Letná Meydanı'ydı. Göstericiler, hükümetin kamu yayıncılarını finanse eden zorunlu yayın katkı paylarını kaldırarak finansmanı doğrudan devlet bütçesinden karşılama planına karşı çıktı.
Eylemde "Medyayı teslim etmeyeceğiz", "Medyadan elinizi çekin" ve "Slovakya senaryosunu reddediyoruz" yazılı pankartlar taşındı. Çok sayıda gösterici, Çekya'da çocuklara yönelik televizyon programlarının simgesi haline gelen Večerníček karakterinin üçgen şapkasını taktı.
Karakter, kamu yayıncılığını savunmak amacıyla düzenlenen protestoların sembollerinden biri haline geldi. Eyleme katılanlar hükümete yasa tasarısını geri çekme çağrısında bulundu. Organizasyonun öncülerinden Mikuláš Minář, gösteriye katılımın hükümete toplumdaki itirazın boyutunu göstereceğini söyledi.
Minář, "Bugün burada olağanüstü bir şeye tanıklık ediyoruz. Bu daha başlangıç" dedi. KAMU YAYINCILARININ BÜTÇESİ YÜZDE 15 AZALACAK Başbakan Andrej Babiš liderliğindeki koalisyon hükümetinin hazırladığı yasa tasarısı, kamu televizyonu ve radyosunun finansmanında köklü değişiklikler öngörüyor.
Mevcut sistemde iki kuruluşun gelirleri, yurttaşların ödediği ve toplamı aylık 205 Çek korunası (yaklaşık 7 sterlin) olan zorunlu yayın katkı paylarından sağlanıyor. Hükümetin önerisi, bu katkı paylarının kaldırılarak kamu yayıncılarına doğrudan devlet bütçesinden kaynak aktarılmasını öngörüyor.
Düzenlemenin kabul edilmesi halinde iki kuruluşun bütçelerinin yaklaşık yüzde 15 azalması bekleniyor. Hükümet, kamu yayıncılarının finansmanının 2024 seviyesine döndürüleceğini ve diğer kamu kurumları gibi tasarrufa gitmeleri gerektiğini savunuyor.
Ancak yayın kuruluşları, katkı paylarının 2008'den 2025'e kadar artırılmadığını ve bu dönemde enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybettiğini belirtiyor. Düzenlemeye karşı çıkan gazeteciler ve basın örgütleri ise kamu yayıncılarının doğrudan devlet bütçesine bağımlı hale gelmesinin, hükümetin haber merkezleri üzerindeki etkisini artırabileceği görüşünde.
GAZETECİLER 21 KENTTE GREVE GİTMİŞTİ Yasa tasarısının ilk görüşmesi ekim ayının sonunda parlamentoda gece saatlerinde tamamlandı. Görüşmenin ardından ülke genelinde protestolar başladı. Çek Televizyonu ve Çek Radyosu çalışanları 3 Kasım'da greve giderken, 21 kentte gösteriler düzenlendi.
Grev sırasında siyah kıyafetler giyen gazeteciler, yayınlarda hazırladıkları açıklamaları okudu. Çek Televizyonu'nun bazı programları arşiv görüntüleriyle değiştirildi. Kanalın sabah haberleri yerine, komünist dönem Cumhurbaşkanı Gustáv Husák'ın Prag metrosunu ziyaret ettiği eski görüntüler yayımlandı.
Kamu televizyonunda sunuculuk yapan Daniel Stach, The Guardian'a yaptığı açıklamada iki kuruluşun ülkede en fazla güven duyulan medya kurumları olduğunu söyledi. Stach, "Onlar birer sembol. Tarihimizin ve kültürümüzün bir parçası.
İnsanların onları savunmak için ayağa kalkmasının nedeni de bu" dedi. BASIN ÖRGÜTLERİNDEN SLOVAKYA VE MACARİSTAN UYARISI Avrupa Yayın Birliği (EBU), Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ), Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) ve Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) de hükümetin planına karşı çıkan kuruluşlar arasında yer alıyor.
Basın meslek ve ifade özgürlüğü örgütleri, düzenlemenin Slovakya ve Macaristan'da kamu yayıncılarının bağımsızlığını zayıflatan müdahalelere benzer sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. RSF Genel Direktörü Thibaut Bruttin, kamu yayıncılarının finansmanına yönelik müdahalelerin daha geniş bir siyasi baskı ortamından ayrı değerlendirilemeyeceğini belirtti.
Bruttin, finansmandaki kesintilerin kamu yayıncılığının kalitesini, kapasitesini ve toplum nezdindeki güvenilirliğini zayıflatabileceğini söyledi. Protestocular özellikle komşu Slovakya'daki gelişmelere dikkat çekiyor. Ülkede Başbakan Robert Fico hükümeti döneminde kamu yayıncılığı üzerindeki devlet denetimi artırılmıştı.
BABİŠ: EDİTORYAL ÇALIŞMALARA MÜDAHALE ETMEYECEĞİZ Başbakan Andrej Babiš ise protestocuların ve muhalefetin basın özgürlüğü nün tehdit altında olduğu yönündeki iddialarını reddetti. Babiš, geçen hafta kaleme aldığı bir yazıda, kamu yayıncılarının devletleştirileceği yönündeki eleştirilerin gerçeği yansıtmadığını savundu.
"Kamusal medyanın'devletleştirilmesinden' söz eden herkes bilerek yalan söylüyor" diyen Babiš, eleştirileri "histerik tepkiler" olarak nitelendirdi. "Hiçbir koşulda editoryal çalışmalara müdahale etmeyeceğiz" dedi. Babiš, kamu yayıncılarının finansmanının yasayla güvence altına alınmasının ve kaynakların enflasyona göre otomatik olarak güncellenmesinin siyasi müdahale riskini azaltacağını öne sürdü.
Avrupa Birliği'nin 27 üyesinden 17'sinde kamu yayıncılığının doğrudan devlet tarafından finanse edildiğini belirten Babiš, farklı finansman modellerinin değerlendirilebileceğini söyledi. Babiš'in ANO hareketi, sağcı Motorists for Themselves ve göçmen karşıtı, Rusya yanlısı Özgürlük ve Doğrudan Demokrasi Partisi'nden oluşan koalisyon hükümeti, protestolara rağmen düzenlemeyi sürdürmekte kararlı olduğunu belirtiyor. Yasa tasarısının parlamentodaki görüşmeleri henüz tamamlanmadı.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Ekonomi
Yayın: 16 Kasım 2026 09:24 · Kaynak: artigercek.com