Borsa, 7 haftanın ardından çok güçlü bir nefes aldı!

ŞEBNEM TURHAN

Yatırım fonlarında yaşanan kriz sonrası tasfiyeye alınan fonlardaki varlıklardan BİST30 hisselerine yönelik satış geldi. Tasfiye süreci devam eden fonlarda yer alan BİST30 hisselerinin borsa dışı satışı tamamlandı. Uzmanların hesaplamalarına göre yaklaşık 12.7 milyar lira kaynak elde edilen satış 20 eşit paket halinde gerçekleştirildi.

Konuya yakın kaynakların EKONOMİ’ye verdiği bilgiye göre hızlandırılmış satışa talep gelmedi, tüm paketler Ziraat Portföy ile İş Portföy’e paylaştırıldı. Bu hisseler 3 Kasım kapanış fiyatından satıldı, alıcılar üç ay boyunca bu payları satamayacaklar.

Dün tüm bu gelişmelerin ardından borsada tam bir bahar havası esti; bankacılık endeksi yüzde 7’nin, BİST100 ve BİST30 yüzde 5'in, halka arz endeksi yüzde 6'nın üzerinde, madencilik endeksi ise yüzde 9'a yakın yükselişler kaydetti. Piyasa analistleri yurt içindeki gelişmelerin yanı sıra ABD seçimleri sonrası İran’a yönelik açıklamaların yumuşamasının da bu yükselişlerde etkili olduğunu vurguladı.

3 ay boyunca satamayacaklar

Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği önceki gün akşam saatlerinde üyelerine bir yazı göndererek tasfiye sürecindeki fonlardaki BİST30 hisselerinin talepte bulunacak menkul kıymet yatırım fonlarına ve bireysel emeklilik fonlarına borsa dışı satış yapılacağını duyurdu. Açıklamada tasfiye süreci devam eden yatırım fonlarının portföylerinde bulunan BIST 30 hisselerinin borsa dışında satışına ilişkin işlemlerin tamamlandığı bildirildi.

Satışa sunulan payların tamamı satılırken, takas işlemlerinin 4 Kasım'da gerçekleştirileceği açıklandı.

Satış işlemlerinde 3 Kasım 2026 tarihli kapanış fiyatları esas alındı. Toplam 20 eşit paket halinde satışa sunulan hisselerin tamamının satış işlemi tamamlandı. Satış işlemlerinin takası, daha önce açıklanan takvim doğrultusunda 4 Kasım 2026 tarihinde şartlı virman yöntemiyle gerçekleştirildi.

Daha önce açıklanan satış koşulları kapsamında, söz konusu hisselerin 3 ay boyunca borsada yeniden satılmasına izin verilmeyecek.

4 hisse toplamın yarısını oluşturdu

EKONOMİ’nin kaynaklardan aldığı bilgiye göre 20 eşit paketten oluşan hisselerin her bir bloku yaklaşık 636 milyon lira ediyor ve satış sonrası tasfiye fonların kasasına 12.7 milyar lira girdi. BİST30 hisselerinde yapılan satışta en büyük ağırlığı ise Vakıfbank, Şişecam, Yapı Kredi ve SASA hisseleri oluştururken, bu hisseler neredeyse toplam paketin yarısını kapsıyor.

Kaynaklardan edinilen bilgiye göre gerçekleşen satışta yatırım ve emeklilik fonları iskonto istedi ancak bu olumsuz karşılanınca paketlere talep gelmedi. Bunun üzerine kaynaklar Ziraat ve İş Portföy’e bu paketlerin yarı yarıya satıldığını ileri sürdü.

Aynı kaynak, tasfiye fonlardaki yatırımcılara 1 milyon lira altında ödeme yapılmış olmasının ve bu hafta sonuna kadar daha fazla ödeme yapılmasının amaçlandığı için çok hızlı bir şekilde satış gerçekleştirildiğini iddia etti.

Psikolojik etkisi büyük oldu

Bir başka kaynağın verdiği bilgiye göre iki portföy yönetim şirketi ağırlıklı olarak bu paketleri kendi emeklilik fonları portföylerine aldı. Kaynak, emeklilik fonlarının kendi ellerindeki BİST30 hisselerinde satış gerçekleştirerek bir portföy dengelemesi yapabileceğini belirtti.

Bu satış bir uzmana göre fonlardaki BİST30 hisselerine borsada satış geleceği endişelerini ortadan kaldırdığı gibi piyasa üzerinde çok büyük bir psikolojik etki de yarattı. Dünkü borsa fiyatlamaları da etkinin devreye girdiğinin göstergesi oldu.

Piyasa analistleri ABD’deki seçimler sonrası yapılan açıklamalar ve ABD Başkanı Trump’ın bu sonuçların ardından İran’a yönelik yeni bir saldırı ihtimalinin oldukça azalmasının da borsadaki olumlu havayı desteklediğini vurguladı. Analistler İran geriliminin kalıcı şekilde azalması ve diplomatik bir çözüm sağlanması halinde piyasada güçlü bir ralli görülebileceğine dikkat çekti.

Takasbank, Tera fonuyla ilgili açıklama yaptı

Gündeme gelen iddialar üzerine Takasbank'tan Tera Portföy'ün Para Piyasası Fonu TP2 fonuna ilişkin açıklama geldi. Açıklamada TP2 fonuna herhangi bir borç verilmediği, TP2 fonu ile bir borç ilişkisi bulunmadığı için bahsedilen hisse senedi teminatı dolayısıyla ileri sürülen zararın da söz konusu olmadığı söylendi.

Banka, TP2 fonunun Takasbank Para Piyasası'ndan da herhangi bir borç alma işlemi gerçekleştirmediğini bildirdi. Finansal tablolarının aylık periyotlarda BDDK'ya raporlandığı ve üçer aylık dönemlerde bağımsız denetimden geçirilerek kamuoyuyla paylaşıldığını belirten Takasbank, denetim raporlarından da görüleceği üzere kendi işlemlerinden kaynaklanan herhangi bir zarar ya da zarar karşılığı bulunmadığını ileri sürdü.

Garanti BBVA'dan 11 milyar liralık pay geri alım programı

Garanti BBVA, azami 11 milyar TL fon ayrılmasını öngören 3 yıllık pay geri alım programı başlatma kararı aldı. Kamuyu Aydınlatma Platformu'na bankadan yapılan açıklamaya göre dünden itibaren uygulanmaya başlanan Pay Geri Alım Programı kapsamında, azami 85 milyon TL nominal değerli payın geri alınması kararlaştırıldı.

Programın süresi 3 yıl olarak belirlenirken, geri alım işlemlerinde kullanılacak fonun üst sınırı 11 milyar TL olarak açıklandı.

3 bin reel sektör firmasının 116 milyar lirası tasfiye fonlarda

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) blog sayfası Merkezin Güncesi'nde yer alan analizde, fon piyasasındaki gelişmelerin reel sektörü farklı kanallar üzerinden etkileyebileceği belirtildi.

TCMB Yapısal Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğünde Müdür Kadir Gürci ve Genel Müdür Ünal Seven tarafından hazırlanan "Fon Tasfiyeleri ve Reel Sektör: Firma Verileri Ne Söylüyor?" başlıklı analiz, bankanın blog sayfası Merkezin Güncesi'nde yayımlandı.

Analizde 15 Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının tasfiye kapsamındaki fonlarda toplam 116 milyar lira tutarında yatırımı bulunduğu ifade edildi. Analizde, bu tutarın 57 milyar lirasının, yani yaklaşık yarısının para piyasası fonlarında, kalan kısmının ise hisse senedi fonları ve diğer fon türlerinde yer aldığı bildirildi.

Bu firmaların sektörel dağılımında ise belirgin bir yoğunlaşma görülmediği vurgulanan analizde, şu bilgilere yer verildi:

“Bu firmalar reel sektörün toplam aktiflerinin yaklaşık yüzde 1,2'sini, istihdamının yüzde 0,6'sını, cirosunun yüzde 0,9'unu, ihracatının yüzde 1,1'ini ve ticari kredi bakiyesinin yüzde 0,9'unu oluşturuyor. Ancak fon yatırımlarının önemi, özellikle kısa vadeli riskler bakımından, her firma için aynı değil.

Bu nedenle, her firmanın ilgili fonlardaki yatırım tutarını son yıl bilançosundaki dönen varlıklarına bölerek bir maruziyet oranı hesaplıyor ve firmaları bu orana göre üç grupta değerlendiriyoruz. Buna göre, yüksek maruziyet grubundaki firmalar istihdamın ve cironun on binde 3'ünü oluşturuyor.

Diğer bir ifadeyle, fon maruziyeti yüksek firmaların ekonomideki ağırlığı görece düşük. Ayrıca, bu firmaların toplam ticari kredilerdeki payı da on binde 2 gibi oldukça düşük bir seviyede. Toplam satışları içinde tasfiye kapsamındaki fonlarda yatırımı bulunan firmaların payı yüzde 5'in üzerinde olan tedarikçiler, ekonomideki toplam istihdamın yüzde 1,2'sini, cironun ise yüzde 1,5'ini oluşturuyor.”

Analizde, tasfiye süreci nedeniyle özellikle kısa vadeli yükümlülüklerin karşılanmasında yaşanabilecek güçlüklerin firmaların işletme sermayesi ihtiyacını artırabildiği belirtildi. Bu nedenle krediye erişimin hem bu firmalar hem de finansal istikrar açısından önem taşıdığı bildirilen analizde, haftalık verilere göre bu firmaların kullandığı kısa vadeli TL kredilerin toplam kısa vadeli TL kredi kullanımları içindeki payının arttığına dikkat çekildi.

Analizde, diğer bir ifadeyle, fonlarda yatırımı bulunan firmaların krediye erişiminin devam ettiğinin görüldüğü ifade edildi. Analizlere, tasfiye kapsamındaki fonlarda 15 Eylül 2026 itibarıyla 1 milyon lira ve üzerinde yatırım bakiyesi bulunan firmalar dahil edildi.

Bu eşiğin altındaki yatırımlar da hesaba katıldığında toplam yatırım tutarı 116.2 milyar liraya, firma sayısı ise 4 bin 500'e ulaşıyor. Analizde, bu firmaların tasfiye kapsamındaki fonlarda bulunan yatırımlarının reel sektörün toplam aktiflerine oranının yaklaşık on binde dokuz olduğu belirtildi.