Türkiye'nin Utangaçlık Haritası: Batı Karadeniz'de Oran Yüzde 31

Pamukkale Üniversitesi bünyesinde araştırmacı Oğuzhan Aydın tarafından hazırlanan ve 2017 tarihli bir doktora tezine dayanan çalışma, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki tüketici davranışlarını mercek altına aldı. 2018 yılında kamuoyuyla paylaşılan sonuçlar, Bartın'ın da içinde bulunduğu Batı Karadeniz bölgesindeki utangaçlık oranını yüzde 31 olarak tescilledi.

Bu veriler, Bartın ile birlikte Zonguldak, Karabük, Kastamonu, Çankırı, Çorum, Sinop, Samsun, Amasya ve Tokat illerini kapsayan geniş bir coğrafi alanı temsil ediyor. Araştırma, bireylerin genel karakterlerinden ziyade, alışveriş süreçlerindeki çekingenlik eğilimlerini analiz etmeyi hedefledi.

Katılımcılara yöneltilen sorular; tanımadıkları kişilerle iletişim kurma, fiyat sorma, bilgi alma veya boş bir mağazaya girme gibi günlük ekonomik etkileşimlerdeki tutumları ölçtü. Örneğin, kasiyer önünde para saymaktan çekinme veya etiketsiz ürünlerin fiyatını sormakta zorlanma gibi davranışlar, bölge bazlı utangaçlık oranlarının belirlenmesinde temel kriterler olarak kullanıldı.

Elde edilen bulgulara göre, yüzde 37 ile Doğu Karadeniz bölgesi Türkiye'nin en yüksek utangaçlık oranına sahip bölgesi olarak öne çıktı. Batı Karadeniz'in yüzde 31'lik oranı, Doğu Karadeniz ile arasında 6 puanlık bir fark olduğunu gösterdi.

Coğrafi olarak yakın konumda bulunan ancak farklı istatistiki bölge sınıflandırmasına dahil edilen Doğu Marmara'da ise bu oran yüzde 27,25 olarak kaydedildi. Türkiye genelindeki bölgesel dağılımda, Kuzeydoğu Anadolu yüzde 35 ile ikinci sırada yer alırken, Orta Anadolu yüzde 33,75 ve Doğu Akdeniz yüzde 33,50'lik değerlerle üst sıraları paylaştı.

Listenin en düşük utangaçlık oranına sahip bölgesi ise yüzde 24,75 ile Batı Marmara oldu. Bu sonuçlar, Türkiye'nin doğusu ile batısı arasında utangaçlık eğilimleri açısından 12,25 puanlık belirgin bir fark bulunduğunu gözler önüne serdi.

Araştırmacı Oğuzhan Aydın, elde edilen bölgesel farklılıkların tek bir nedene bağlanamayacağını vurgulayarak, utangaçlığın tüketici davranışları üzerindeki yansımalarının çok boyutlu olduğunu belirtti. Çalışma, illere özel bireysel oranlar sunmasa da, bölgesel bazda tüketici psikolojisi ve sosyal etkileşim biçimleri hakkında kapsamlı bir veri seti oluşturdu.

Bu veriler, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki sosyal çekingenlik haritasını anlamak adına önemli bir referans kaynağı olarak kabul ediliyor.