AYM'den Okul Değiştirme Cezalarına Kritik Karar! İki Öğrenciye 100 Bin TL Tazminat

Anayasa Mahkemesi (AYM), lise öğrencilerine verilen okul değiştirme disiplin cezalarıyla ilgili eğitim sistemini yakından ilgilendiren önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, iki lise öğrencisinin bireysel başvurusu üzerine yaptığı incelemede, söz konusu disiplin cezalarının yeterli kanuni dayanağa sahip olmadığına hükmetti.30 Ekim 2026 Cuma günü Resmî Gazete'de yayımlanan karara göre, iki öğrencinin eğitim hakkı ihlal edildi.

Mahkeme, öğrencilere ayrı ayrı 50 bin TL olmak üzere toplam 100 bin TL manevi tazminat ödenmesine karar verdi. AYM ayrıca hak ihlalinin sonuçlarının giderilmesi amacıyla dosyaların yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili idare mahkemelerine gönderilmesine hükmetti.

İki öğrenciye okul değiştirme cezası verilmiştiAnayasa Mahkemesinin kararına konu olan olaylar, farklı özel eğitim kurumlarında öğrenim gören iki lise öğrencisine uygulanan disiplin cezalarıyla başladı. Öğrencilerden R.N.D.'ye 2024 yılında okul yöneticileri ve öğretmenlere sözlü saldırıda bulunduğu ve tehdit ettiği gerekçesiyle okul değiştirme cezası verildi.

Diğer öğrenci M.R. ise 2023 yılında sosyal medya paylaşımlarında başka bir öğrenciyi tehdit edici ifadeler kullandığı ve hakaret ettiği gerekçesiyle aynı disiplin yaptırımıyla karşılaştı. Her iki öğrenci hakkında da Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda işlem yapıldı.

Öğrenciler, verilen disiplin cezalarının iptal edilmesi amacıyla idare mahkemelerine başvurdu. Ancak açılan davalar reddedildi. Bunun üzerine öğrenciler, eğitim haklarının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.

AYM'den eğitim hakkı ihlali kararıBaşvuruları değerlendiren Anayasa Mahkemesi, disiplin cezalarının hukuki dayanağını inceledi. Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının yalnızca idari düzenlemelerle sınırlandırılamayacağına dikkat çekti.

Kararda, Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin dayanak gösterdiği kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde, ortaöğretim öğrencilerine uygulanabilecek disiplin suçları ve cezalarına ilişkin yeterli bir düzenleme bulunmadığı belirtildi. AYM, disiplin yaptırımlarının hangi davranışlar karşılığında uygulanabileceğinin kanuni çerçevede belirlenmesi gerektiğini vurguladı.

Bu değerlendirmeler sonucunda öğrencilerin eğitim hakkına yapılan müdahalenin kanunilik şartını karşılamadığına karar verildi. İki öğrenciye 50'şer bin TL tazminat ödenecekAnayasa Mahkemesinin tazminat kararı100.000 TLBirinci öğrenci50.000 TLİkinci öğrenci50.000 TLKarar tarihi: 16 Eylül 2026 — Resmî Gazete'de yayımlanma tarihi: 30 Ekim 2026Anayasa Mahkemesi, eğitim hakkının ihlal edildiğini tespit etmekle kalmadı, öğrencilerin uğradığı manevi zararların giderilmesi amacıyla tazminata da hükmetti.

Buna göre her iki öğrenciye ayrı ayrı 50 bin TL manevi tazminat ödenmesine karar verildi. Ayrıca hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılması gerektiği belirtildi. Bu kapsamda dosyalar, önceki disiplin işlemlerini değerlendiren idare mahkemelerine gönderilecek.

Okul değiştirme cezaları tamamen kaldırıldı mı? AYM kararının ardından en çok merak edilen konulardan biri, okullarda uygulanan okul değiştirme disiplin cezalarının tamamen kaldırılıp kaldırılmadığı oldu. Anayasa Mahkemesinin kararı, Türkiye'deki bütün okul değiştirme cezalarının otomatik olarak kaldırıldığı anlamına gelmiyor.

Yüksek Mahkeme, önüne gelen iki bireysel başvuruyu değerlendirerek bu olaylarda eğitim hakkının ihlal edildiğini tespit etti. Kararda disiplin yaptırımlarının kanuni dayanağına ilişkin ortaya konulan gerekçeler, benzer uyuşmazlıklarda da önem taşıyabilecek nitelikte.

Ancak mevcut disiplin cezalarının kendiliğinden geçersiz hale geldiğini veya bundan sonra hiçbir öğrenciye okul değiştirme cezası verilemeyeceğini söylemek doğru değil. Bu konuda yürürlükteki mevzuat, ilgili işlemlerin niteliği ve yargı kararları belirleyici olmaya devam edecek.

MEB'in disiplin yönetmeliği değişecek mi? Anayasa Mahkemesinin kararı, ortaöğretim kurumlarında uygulanan disiplin yaptırımlarının yasal çerçevesini yeniden gündeme taşıdı. Öğrencilere uygulanabilecek disiplin cezalarının yalnızca yönetmelikle değil, yeterli ve öngörülebilir bir kanuni dayanakla düzenlenmesi gerektiğine ilişkin değerlendirme dikkat çekti.

Bu durum, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından disiplin mevzuatının gözden geçirilmesi ihtimalini gündeme getirebilir. Ancak 30 Ekim 2026 itibarıyla söz konusu AYM kararına bağlı olarak yeni bir disiplin yönetmeliği yayımlandığına veya okul değiştirme yaptırımının tamamen kaldırıldığına ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.

Karar öğrenciler ve veliler açısından ne anlama geliyor? AYM'nin kararı, disiplin yaptırımlarının uygulanmasında hukuki güvencelerin önemini ortaya koyuyor. Öğrencilerin eğitim hayatını doğrudan etkileyen okul değiştirme gibi yaptırımların açık, belirli ve öngörülebilir hukuki kurallara dayanması gerekiyor.

Karar, disiplin işlemlerine karşı yargı yoluna başvuran öğrenciler ve veliler açısından da önemli bir hukuki değerlendirme içeriyor. Bununla birlikte her disiplin işleminin koşulları ayrı ayrı inceleneceğinden, bu kararın bütün davalarda aynı sonucu doğuracağı söylenemez.

Anayasa Mahkemesinin 16 Eylül 2026 tarihinde verdiği ve 30 Ekim'de yayımlanan karar, iki lise öğrencisinin eğitim hakkının ihlal edildiğini tespit ederek toplam 100 bin TL manevi tazminata ve yeniden yargılamaya hükmetmesi bakımından önem taşıyor.